mswahili kwa kawaida,
1. mtu wa pwani, anayepiga porojooo, akianza kuongea hapa maneno hayaishi
2. mswahili ni mtu msanii, mtanzania msaniii anayeweza kukuingiza mjini kwa maneno usipokuwa makini.
3. mswahili mtu masikini anayeishi uswahilini kama vile mbagala, manzese, magomeni etc..ulishawai kuishi na mzaramo kwenye nyumba moja? utajuta kumfahamu, hadi watoto wanaharibika tabia kutokana na maneno yanayotoka mdomoni mwake....
4. mswahili ni mtu anayependa madawa ya kienyenye, ya kiswahili...hasa wanawake wanaoweka limbwata..dah, nyingine malizieni...
5. mswahili ni mtu mvivu, anayetandika mkeka, kucheza bao tu alafu mwishowe anakuja kulalamikia umasikini na kuwaonea wivu waliokuwa wakipiga kazi..
mswahili kwa kawaida,
1. mtu wa pwani, anayepiga porojooo, akianza kuongea hapa maneno hayaishi
2. mswahili ni mtu msanii, mtanzania msaniii anayeweza kukuingiza mjini kwa maneno usipokuwa makini.
3. mswahili mtu masikini anayeishi uswahilini kama vile mbagala, manzese, magomeni etc..ulishawai kuishi na mzaramo kwenye nyumba moja? utajuta kumfahamu, hadi watoto wanaharibika tabia kutokana na maneno yanayotoka mdomoni mwake....
4. mswahili ni mtu anayependa madawa ya kienyenye, ya kiswahili...hasa wanawake wanaoweka limbwata..dah, nyingine malizieni...
5. mswahili ni mtu mvivu, anayetandika mkeka, kucheza bao tu alafu mwishowe anakuja kulalamikia umasikini na kuwaonea wivu waliokuwa wakipiga kazi..
mswahili kwa kawaida,
1. mtu wa pwani, anayepiga porojooo, akianza kuongea hapa maneno hayaishi
2. mswahili ni mtu msanii, mtanzania msaniii anayeweza kukuingiza mjini kwa maneno usipokuwa makini.
3. mswahili mtu masikini anayeishi uswahilini kama vile mbagala, manzese, magomeni etc..ulishawai kuishi na mzaramo kwenye nyumba moja? utajuta kumfahamu, hadi watoto wanaharibika tabia kutokana na maneno yanayotoka mdomoni mwake....
4. mswahili ni mtu anayependa madawa ya kienyenye, ya kiswahili...hasa wanawake wanaoweka limbwata..dah, nyingine malizieni...
5. mswahili ni mtu mvivu, anayetandika mkeka, kucheza bao tu alafu mwishowe anakuja kulalamikia umasikini na kuwaonea wivu waliokuwa wakipiga kazi..
Wanajf naomba tu share changamoto niliokutana nayo. Leo asubuhi nikiwa kwenye daladala naelekea mjini kati. Baada ya kuwaza na kuwazua, karibu yangu alisimama mtoto wa kike I think she is at 7 or 8 aliyekuwa amevaa sare za shule.
Kwa kuhisi kuwa yuko embarased kutokana na foleni, nikaamua kum keep bize kwa kumpa recognition kwa kumuuliza maswali ya kitoto ya hapa na pale ali mradi tu tufike bila ya uchovu. Unaishi wapi, Unaitwa nani, unasoma shule gani na darasa la ngapi. Nikamuuliza huku nikiwa sina uhakika kama nitajibiwa vizuri swali langu. Nilishtushwa na uwezo mkubwa wa kujieleza baada ya kujibu kwa ufasaha maswali yangu ya mpigo. Du!! Nikajiona Chief mzima napigwa TKO kutokana na jibu la mtoto kwani wahenga walisema kuwa jibu likisadifu swali, ni kama kiu iliyokatwa kwa maji safi ya kisima cha chemchem.
Mtu mzima sikutaka kushindwa kirahisi.nikamuuliza swali lingine ambalo niliamini kuwa litamsumbua kutokana na umri wake. " Umesema unaishi Kimara, Wewe ni kabila gani?" Huku nikitegemea jibu la "Mimi ni Mchaga" kutokana na maeneo mengi ya Kimara kugeuzwa kuwa mashamba ya Migomba kutokana na kukaliwa na Wachaga wengi, nilishangaa kusikia jibu alilolitoa yule mtoto. Kwa kujiamini alijibu "Mimi ni Mswahili" Huku nikiwa siamini masikio yalichosikia, nikamuuliza tena. "Umesema wewe ni kabila gani?" Akijibu kwa msisitizo na kujiamini, alisema "Mimi ni Mswahili" Nikajiona Chief mzima leo ninalo.
Nikajitutumua na kuuliza tena. "Kwa nini unasema wewe ni Mswahili. Kwani baba yako ni kabila gani." Kwa kujiamini akajibu. "Baba yangu ni Mhehe na Mama yangu ni Msukuma. Na kwa kuwa wazazi wangu ni makabila tofauti, mimi ni Mswahili kwa kuwa sifuati mila yoyote wala situmii lugha yoyote ya wazazi wangu zaidi ya Kiswahili".
Ghafla nikasikia sauti ya Konda, "Akiba wa kushuka". Nikajibu "tupo" bila ya kujali kuwa sikutumwa na mtu yeyote kumjibia. Nikashuka zangu huku nikijiuliza MSWAHILI NI NANI?
Mswahili ni yule anaetumia maji kujisafishia baada ya kwenda haja kubwa.
Waswahili wanaishi sehemu za mwambao wa Afrika mashariki.Pia kiswahili ndio lugha yao ya uzawa.
Bwana Nonda!!
Nafikiri umetoa majibu mepesi.
Hebu fikiria haya maswali hapa chini yaliyotokana na majibu yako:
"mwambao wa pwani" ni eneo la umbali gani kutoka baharini? 2km, 10km, 200km, 1000km? Je waluguru (about 200km from indian ocean) ni waswahili iwapo wanatumia maji baada ya kwenda haja kubwa?
Je nikiwa nimehamia na wazazi wangu kutoka Lubumbashi zaire, na sasa tunaishi Mwananyamala na tunatumia maji kutawaza, tunaongea kiswahili vizuri lakini bado tunaongea na kilingala chetu, je sisi ni waswahilli?
Je nikiwa mhamiaji kutoka Pakistani au Misri na ninaishi Mombasa au Lamu, na nitawaza kwa maji na ninaongea na kuandika na kusoma kiswahili vizuri, je mimi mimi ni mswahili?
Ndugu Nanren.
Uswahili ni kama kabila.
Wenye uasili wa uswahili ni kama nilivyoeleza.(wengi ni kizazi cha mchanganyiko wa makabila na races tofauti)
Kuna "gray areas" kama ulizozitaja au ulizoziuliza.
Katika makabila mengi, mtu wa nje ya kabila huweza kukubalika kuwa ni mmoja wao kwa kupata,kufanyiwa "initiation", kufinyangwa, kubatizwa au "naturalisation".
Kama mtu akitimiza vigezo hivyo vya kuwa mswahili na wenyewe waswahili wa asili wakimkubali basi atakuwa ni mmoja wao.
Nakumbuka zamani kulikuwa na mwalimu, mzungu , UDSM, aliandika vitabu, alijiita "baba malaika". Alioa mtanzania na alipata watoto..lakini baba malaika anajinadi kuwa ni mtanzania.
Watoto wa Dr. Remmy ni kabila gani? je ni watanzania?
Natumai nimeongeza ugumu wa kumtambua nani mswahili!
Mswahili ni yule anaetumia maji kujisafishia baada ya kwenda haja kubwa.
Waswahili wanaishi sehemu za mwambao wa Afrika mashariki.Pia kiswahili ndio lugha yao ya uzawa.
Ndugu Nanren,Ni kweli umeongeza ugumu.
Katika kuishi kwangu na kutembelea pwani ya tanzania bara, mimi sijawahi kukutana na mtu anayejitambulisha kabila kama "mswahili". Nimekutana na wazaramo, wakwere, wang'indo, makonde, wazigua, wabondei, wakutu, wadigo. Hata watu ambao kwa muonekano wanaonekana kuwa ni mchanganyiko wa mweusi na watu wa asia, bado wanajitambulisha kwa makabila mengine, na aghalabu kuna wanaojinadi kuwa ni wangazija, waarabu, nk. Waswahili kwa kabila sijawahi kukutana nao.
Na tukirudi kwenye kigezo cha umwambao, hivi mtu mwenye asili ya mwambao akihamia Tabora na kuendelea kuishi huko, "uswahili" wake unapotea?
Nafikiri kuna haja ya kuki-define "kiswahili" kwanza. Mtazamo wa watu wengi wa mwambao, ni kuwa hiyo ni lugha na fahari yao. Hii haina ubaya. Ila nafikiri, in their subconscious mind, wanajaribu kuihodhi na kuifanya yao exclusively, na kuona kwamba watu makabila mengine hayana chao katika kiswahili (kumbuka kuna over 50% kibantu). Mimi naona tukubali historia kuwa kiswahili ASILI YAKE ni MWAMBAO wa afrika Mashariki. Lakini haina maana kwa sasa kufikiri kuwa watu walioko mashariki ya DRC hawaongei kiswahili. Ni kiswahili tu, hata kama sio sawa na tunachokijua. Huwa kuna dialects na accent katika lugha zote. Ndio maana waingereza pamoja na kujua kuwa kiingereza kama lugha kimetokea kwao, bado wanatambua kuwa kiingereza cha Australia, India, America bado ni kiingereza tu.
Tukisha kubali kuwa kiswahili kama lugha haimilikiwi na watu, hapo tunaweza kujaribu ku-define mswahili ni nani.
Ni kweli umeongeza ugumu.
Na tukirudi kwenye kigezo cha umwambao, hivi mtu mwenye asili ya mwambao akihamia Tabora na kuendelea kuishi huko, "uswahili" wake unapotea?
Nafikiri kuna haja ya kuki-define "kiswahili" kwanza. Mtazamo wa watu wengi wa mwambao, ni kuwa hiyo ni lugha na fahari yao. Hii haina ubaya. Ila nafikiri, in their subconscious mind, wanajaribu kuihodhi na kuifanya yao exclusively, na kuona kwamba watu makabila mengine hayana chao katika kiswahili (kumbuka kuna over 50% kibantu). Mimi naona tukubali historia kuwa kiswahili ASILI YAKE ni MWAMBAO wa afrika Mashariki.
Tukisha kubali kuwa kiswahili kama lugha haimilikiwi na watu, hapo tunaweza kujaribu ku-define mswahili ni nani.
Mtu wa Pwani pia ajitokeze.Basi mimi najivunia sana kuwa Mswahili Kindaki ndaki.
tuseme karibia watu wote wa Tz wanazungumza kiswahili , je ni sahihi kuwaita wote waswahili ? ama waswahili ni wale tu ambao wana asili ya mrima / mwambao ? naomba ufafanuzi ....
Mtu wa Pwani pia ajitokeze.