Rushwa inarudisha nyuma maendeleo kutokana na ukweli kwamba mali ambazo zingeweza kukuza uchumi wa taifa zinaishia kwenye mifuko ya watu au kuwapa wageni kwa makubaliano ambayo hayana faida kwa taifa.
Kuna rushwa kubwa na ndogo lakini zote zina madhara na ukiangalia sana wengi wetu tunapenda rushwa tunaweza kuwa wasafi leo kwa kua tu mirija ya rushwa haijatusogelea.
Kwa maoni yangu naona rushwa inatokana na sisi wanajamii wenyewe, kwa mfano;
1. Nikiwa nasoma Chuo nilienda field Ifakara kujifunza kwenye shirika moja lisilo la kiserikali. Siku hiyo tulikua tukienda field nikaonyeshwa mzee mmoja anapasua kuni kwenye gogo fulani nikaambiwa umemuona yule alikua OCD wa hapa alikua anapenda haki sana hakua mla rushwa hata kidogo, alikua mtu mzuri sana ila sasa yuko anaishi maisha ya kawaida anachekwa, maana nilikua nasimuliwa msimuliaji alikua kama anamsikitikia.
Nikajiuliza mimi kama mwanafunzi wa Chuo hichi kisa kinanifundisha nini?
Nikaona kumbe na mimi nikiwa mpenda haki, nisipokula rushwa nikiwa mtu mzuri kwa wanajamii wenzangu ntaishia kupasua magogo nikizeeka sio? Kwa kua mishahara kiukweli hata ya polisi ni midogo sana, nikasema loo hii ni kazi kweli kweli.
Je, ni mara ngapi jamii tumekua tukiwacheka watumishi wastaafu ambao hawakufuja pension wala mishahara isipokua mishahara yao ilikua midogo na matumizi ya muhimu kabisa yalikua mengi kuliko kipato?
Je, ni mara ngapi jamii tumekua tukiwasifia vijana ambao ndani ya miaka 2 ya ajira ana majumba na magari ilhali tukifahamu mshahara wake hauwezi kukidhi kufanya hayo na kuwasema vijana ambao either ni waadirifu au kazi zao hazina mirija ya kupata pesa zisizo halali?
Ni mara ngapi tunekua tukiwasifia wanasiasa fulani kuwa wana ukwasi sio mchezo ilhali hawana vyanzo vinavyoelezeka kusupport ukwasi huo?
Ikitokea mimi na wewe tumepata nafasi ambayo inatoa mwanya wa kuchukua chako mapema na kukufanya usijekupasua magogo hatutachukua mzigo kweli?
Tuko na kazi ngumu kwenye kuitokomeza rushwa kwani hata jamii zetu zinachangia wanajamii tusiwe waafirifu.
Kuna rushwa kubwa na ndogo lakini zote zina madhara na ukiangalia sana wengi wetu tunapenda rushwa tunaweza kuwa wasafi leo kwa kua tu mirija ya rushwa haijatusogelea.
Kwa maoni yangu naona rushwa inatokana na sisi wanajamii wenyewe, kwa mfano;
1. Nikiwa nasoma Chuo nilienda field Ifakara kujifunza kwenye shirika moja lisilo la kiserikali. Siku hiyo tulikua tukienda field nikaonyeshwa mzee mmoja anapasua kuni kwenye gogo fulani nikaambiwa umemuona yule alikua OCD wa hapa alikua anapenda haki sana hakua mla rushwa hata kidogo, alikua mtu mzuri sana ila sasa yuko anaishi maisha ya kawaida anachekwa, maana nilikua nasimuliwa msimuliaji alikua kama anamsikitikia.
Nikajiuliza mimi kama mwanafunzi wa Chuo hichi kisa kinanifundisha nini?
Nikaona kumbe na mimi nikiwa mpenda haki, nisipokula rushwa nikiwa mtu mzuri kwa wanajamii wenzangu ntaishia kupasua magogo nikizeeka sio? Kwa kua mishahara kiukweli hata ya polisi ni midogo sana, nikasema loo hii ni kazi kweli kweli.
Je, ni mara ngapi jamii tumekua tukiwacheka watumishi wastaafu ambao hawakufuja pension wala mishahara isipokua mishahara yao ilikua midogo na matumizi ya muhimu kabisa yalikua mengi kuliko kipato?
Je, ni mara ngapi jamii tumekua tukiwasifia vijana ambao ndani ya miaka 2 ya ajira ana majumba na magari ilhali tukifahamu mshahara wake hauwezi kukidhi kufanya hayo na kuwasema vijana ambao either ni waadirifu au kazi zao hazina mirija ya kupata pesa zisizo halali?
Ni mara ngapi tunekua tukiwasifia wanasiasa fulani kuwa wana ukwasi sio mchezo ilhali hawana vyanzo vinavyoelezeka kusupport ukwasi huo?
Ikitokea mimi na wewe tumepata nafasi ambayo inatoa mwanya wa kuchukua chako mapema na kukufanya usijekupasua magogo hatutachukua mzigo kweli?
Tuko na kazi ngumu kwenye kuitokomeza rushwa kwani hata jamii zetu zinachangia wanajamii tusiwe waafirifu.