Oscar Wissa
Senior Member
- Sep 5, 2018
- 120
- 187
Swali la uwepo wa Mungu ni swali la kifalsafa, kiteolojia, na kiimani zaidi kuliko kisayansi. Watu wengi huuliza: kama Mungu yupo, kwa nini asithibitishwe kwa majaribio ya kisayansi? Ili kujibu hili kwa usahihi, ni lazima kwanza kuelewa mipaka ya sayansi na asili ya Mungu.
ASILI YA SAYANSI NA MIPAKA YAKE
Sayansi inajikita katika mambo yanayoweza:
• Kuonekana (observable)
• Kupimika (measurable)
• Kurudiwa katika majaribio (repeatable)
Sayansi hutumia njia ya uchunguzi, majaribio, na uthibitisho wa mara kwa mara. Hivyo, inafanya kazi vizuri katika kuelezea ulimwengu wa vitu (physical world).
Tatizo linakuja hapa:
Mungu si sehemu ya ulimwengu wa vitu vinavyopimika au kuonekana kwa macho ya kawaida.
Mfano:
Huwezi kupima upendo kwa kipimo cha mita, lakini bado upendo upo. Vivyo hivyo, si kila kilicho halisi kinaweza kupimwa kisayansi.
ASILI YA MUNGU
Katika teolojia, Mungu anaelezewa kuwa:
• Ni Roho (Yohana 4:24) kwahiyo
• Yuko nje ya muda na nafasi
• Ni Muumba wa vitu vyote, si sehemu ya uumbaji
Hivyo, kumweka Mungu ndani ya maabara ili apimwe ni sawa na kujaribu kumpima mchoraji kwa kutumia mchoro wake tu.
Hoja kuu:
Sayansi inachunguza uumbaji; Mungu yuko juu ya uumbaji.
SAYANSI INAHITAJI VIGEZO, MUNGU HAHITAJI
Ili kitu kithibitishwe kisayansi, lazima:
• Kiwe chini ya sheria za asili
• Kiweze kurudiwa (replication)
Lakini Mungu:
• Hafungwi na sheria za asili (ndiye aliyeziumba)
• Hatendi kwa mfumo wa kurudiwa kama majaribio ya maabara
Hivyo, Mungu hawezi kuwekwa katika mfumo wa majaribio ya kisayansi bila kupotosha asili yake.
AINA ZA UTHIBITISHO: SI SAYANSI PEKEE
Kuna njia tofauti za kujua ukweli:
(a) Uthibitisho wa kisayansi – kupitia majaribio
(b) Uthibitisho wa kifalsafa – kupitia hoja na mantiki
(c) Uthibitisho wa kihistoria – kupitia ushahidi wa matukio
(d) Uthibitisho wa kiimani/kiroho – uzoefu wa ndani
Sasa, Mungu anaeleweka zaidi kupitia:
• Hoja za mantiki (mfano: kila kitu chenye mwanzo kina chanzo)
• Mpangilio wa ulimwengu (design)
• Uzoefu wa kiroho wa watu yaani IMANI anathibitika kuwa yupo kupitia KUAMINI KUWA YUPO. Uzoefu wa kila aliyewahi kuamini kuwa yupo alithibitisha kwamba aliona kazi zake na uwepo wake bila hata kumwona kwa macho kama ambavyo UPEPO upo unafanya kazi ila hatuuoni. Waebrania 11:1,6
SAYANSI HAIJAKUSUDIWA KUMTHIBITISHA MUNGU
Sayansi haijakosea kuthibitisha Mungu;
bali haikuundwa kwa ajili ya kazi hiyo.
Ni sawa na:
• Kutumia mizani kupima joto (haitawezekana)
• Kutumia darubini kusikiliza sauti
Kila chombo kina kusudi lake. Sayansi haiwezi kupima vitu vilivyo nje ya upeo wake.
JE, HII INA MAANA MUNGU HAYUPO?
Hapana.
Kushindwa kwa sayansi kuthibitisha kitu si ushahidi kwamba kitu hicho hakipo.
Mfano:
Kabla ya kugunduliwa kwa mawimbi ya redio, yalikuwepo lakini hayakuweza kuthibitishwa kwa vifaa vya wakati huo.
Hivyo:
• Ukosefu wa ushahidi wa kisayansi ≠ ushahidi wa kutokuwepo
Mungu hathibitishwi kwa vipimo vya maabara bali kwa ufunuo, mantiki, na uzoefu wa kiroho. Sayansi ina mipaka yake, na inapofikia mipaka hiyo, maswali ya uwepo wa Mungu hubaki katika eneo la imani na falsafa.
Kwa hiyo, kusema Mungu hathibitishwi kisayansi si udhaifu wa Mungu, bali ni ukomo wa sayansi yenyewe.
ASILI YA SAYANSI NA MIPAKA YAKE
Sayansi inajikita katika mambo yanayoweza:
• Kuonekana (observable)
• Kupimika (measurable)
• Kurudiwa katika majaribio (repeatable)
Sayansi hutumia njia ya uchunguzi, majaribio, na uthibitisho wa mara kwa mara. Hivyo, inafanya kazi vizuri katika kuelezea ulimwengu wa vitu (physical world).
Tatizo linakuja hapa:
Mungu si sehemu ya ulimwengu wa vitu vinavyopimika au kuonekana kwa macho ya kawaida.
Mfano:
Huwezi kupima upendo kwa kipimo cha mita, lakini bado upendo upo. Vivyo hivyo, si kila kilicho halisi kinaweza kupimwa kisayansi.
ASILI YA MUNGU
Katika teolojia, Mungu anaelezewa kuwa:
• Ni Roho (Yohana 4:24) kwahiyo
• Yuko nje ya muda na nafasi
• Ni Muumba wa vitu vyote, si sehemu ya uumbaji
Hivyo, kumweka Mungu ndani ya maabara ili apimwe ni sawa na kujaribu kumpima mchoraji kwa kutumia mchoro wake tu.
Hoja kuu:
Sayansi inachunguza uumbaji; Mungu yuko juu ya uumbaji.
SAYANSI INAHITAJI VIGEZO, MUNGU HAHITAJI
Ili kitu kithibitishwe kisayansi, lazima:
• Kiwe chini ya sheria za asili
• Kiweze kurudiwa (replication)
Lakini Mungu:
• Hafungwi na sheria za asili (ndiye aliyeziumba)
• Hatendi kwa mfumo wa kurudiwa kama majaribio ya maabara
Hivyo, Mungu hawezi kuwekwa katika mfumo wa majaribio ya kisayansi bila kupotosha asili yake.
AINA ZA UTHIBITISHO: SI SAYANSI PEKEE
Kuna njia tofauti za kujua ukweli:
(a) Uthibitisho wa kisayansi – kupitia majaribio
(b) Uthibitisho wa kifalsafa – kupitia hoja na mantiki
(c) Uthibitisho wa kihistoria – kupitia ushahidi wa matukio
(d) Uthibitisho wa kiimani/kiroho – uzoefu wa ndani
Sasa, Mungu anaeleweka zaidi kupitia:
• Hoja za mantiki (mfano: kila kitu chenye mwanzo kina chanzo)
• Mpangilio wa ulimwengu (design)
• Uzoefu wa kiroho wa watu yaani IMANI anathibitika kuwa yupo kupitia KUAMINI KUWA YUPO. Uzoefu wa kila aliyewahi kuamini kuwa yupo alithibitisha kwamba aliona kazi zake na uwepo wake bila hata kumwona kwa macho kama ambavyo UPEPO upo unafanya kazi ila hatuuoni. Waebrania 11:1,6
SAYANSI HAIJAKUSUDIWA KUMTHIBITISHA MUNGU
Sayansi haijakosea kuthibitisha Mungu;
bali haikuundwa kwa ajili ya kazi hiyo.
Ni sawa na:
• Kutumia mizani kupima joto (haitawezekana)
• Kutumia darubini kusikiliza sauti
Kila chombo kina kusudi lake. Sayansi haiwezi kupima vitu vilivyo nje ya upeo wake.
JE, HII INA MAANA MUNGU HAYUPO?
Hapana.
Kushindwa kwa sayansi kuthibitisha kitu si ushahidi kwamba kitu hicho hakipo.
Mfano:
Kabla ya kugunduliwa kwa mawimbi ya redio, yalikuwepo lakini hayakuweza kuthibitishwa kwa vifaa vya wakati huo.
Hivyo:
• Ukosefu wa ushahidi wa kisayansi ≠ ushahidi wa kutokuwepo
Mungu hathibitishwi kwa vipimo vya maabara bali kwa ufunuo, mantiki, na uzoefu wa kiroho. Sayansi ina mipaka yake, na inapofikia mipaka hiyo, maswali ya uwepo wa Mungu hubaki katika eneo la imani na falsafa.
Kwa hiyo, kusema Mungu hathibitishwi kisayansi si udhaifu wa Mungu, bali ni ukomo wa sayansi yenyewe.
