John Achila Mukumwa
Senior Member
- Jan 4, 2024
- 110
- 210
Imani, Ushahidi na Ushuhuda wa Kuaminika
Biblia hushuhudia kwamba imani ya Wakristo ina msingi katika ukweli, kufikiri, ujuzi, na uthibitisho (Warumi 1:20; Zaburi 19:1-4; Yohana 5:31-47; Matendo 1:3; 26:25).
Baadhi ya watu wanashangaa kwa nini Yesu aliwakemea mitume kwa kutilia shaka ufufuo wake kabla ya kumwona akiwa hai (Marko 16:14; Luka 24:38). Je, Yesu alitarajia mitume wake wawe na imani katika ufufuo wake bila uthibitisho? Na kwa nini Yesu alimwambia Tomaso, “Heri wale ambao hawajaona na bado WAMEAMINI” (Yohana 20:29).
Yohana 20:26-29: 26 Basi, baada ya siku nane, wanafunzi wake walikuwamo ndani tena, naye Tomaso alikuwa nao: kisha Yesu akaja, milango ikiwa imefungwa, na kusimama katikati, na kusema, Amani iwe nanyi. 27 Kisha akasema kwa Tomaso, nyoosha kidole chako hapa, na uitazame mikono yangu, nyoosha mkono wako hapa, na uusongeshe mbavuni mwangu: na usiwe bila imani, ila mwenye imani. 28 Naye Tomaso akajibu na kumwambia, BWANA Wangu na Mungu wangu. 29 Yesu akasema kwake, Tomaso, kwa sababu umeniona, umeamini, wamebarikiwa wale ambao hawajaona, lakini wameamini.
Je, Yesu alikuwa akipongeza imani isiyoweza kuthibitishwa na yenye kubadilika-badilika?
Ukweli ni kwamba, si Tomaso wala mtume ye yote aliyekemewa kwa kutaka uthibitisho wa ufufuo wa Yesu. Lakini, walistahili kukemewa.
Unabii
Huko nyuma, unabii mbalimbali ulitolewa kuhusu ufufuo wa Yesu.
1. Petro alikiri alikuwa “Kristo, Mwana wa Mungu aliye hai” (Mathayo 16:16).
2. Mitume walikuwa wamemwona akimfufua Lazaro kutoka kwa wafu (Yohana 11:43-44).
3. Walimwona akibadilika sura (Mathayo 17:5-9).
4. Alifanya miujiza mingi ya ajabu mbele yao (Yohana 20:30).
5. Alitabiri kwa usahihi kukanushwa kwa Petro mara tatu (Mathayo 26:34, 75).
6. Alitabiri kwa usahihi usaliti Wake Mwenyewe, kupigwa mijeledi, na kusulubishwa (Mathayo 20:18-19).
7. Alitabiri tena na tena kuhusu ufufuo wake, hata kutabiri siku ile ile ambayo ungetukia (Yohana 2:19; Mathayo 12: 40; 16:21; 17:22-23; 20:18-19; 26:32).
Basi kwa nini Yesu aliwakemea mitume wake kwa kutoamini kwao baada ya kufufuka kwake? Je, alikuwa akimaanisha kwamba walipaswa kuishi kama watu wajinga na kuamini kila kitu ambacho wamewahi kusikia kutoka kwa mtu yeyote? “Mjinga huamini kila neno, bali mwenye busara huzifikiri sana hatua zake” (Mithali 14:15).
La hasha. Yesu alikuwa na kila haki ya kukemea mitume Wake, kwa kutoamini.
Walikataa kuamini neno lake (Warumi 10:17). Walikuwa wamemwona akiwafufua wafu. Walikuwa wamesikia maneno Yake thabiti ya Ukweli, ikijumuisha unabii wake unaorudiwa na sahihi wa mambo mbalimbali, ikijumuisha usaliti wake, kukamatwa, kupigwa, na kusulubishwa.
Walikuwa na kila sababu ya kimantiki ya kuamini yale ambayo Yesu alikuwa ametabiri kuhusu ufufuo wake. Kila kitu ambacho walikuwa wamewahi kuona na kusikia kutoka kwa Yesu kilikuwa safi, sahihi na kweli.
Utaona kuwa, badala ya kutarajia mkombozi aliyefufuka Jumapili asubuhi, wazo kama hilo “lilionekana kwao kama upuuzi” (Luka 24:11). Badala ya kusafiri hadi Galilaya na kumtafuta Bwana aliye hai mara tu jua lilipotokea siku ya tatu (Mathayo 26:32), walibaki Yerusalemu kwa milango iliyofungwa “kwa hofu ya Wayahudi” (Yohana 20:19).
Walikemewa kwa sababu kuu mbili:
1. Kwa kutilia shaka uthibitisho wa kusadikika ambao tayari walikuwa wamepokea.
2. Kwa kudai uthibitisho zaidi kuliko uliokuwa lazima kwao, kuwa na imani thabiti katika Mwokozi aliyefufuka.
Yesu alitaka wanafunzi wake waelewe kuhusu kifo na ufufuo wake. Aliwaambia: “Yashikeni maneno haya masikioni mwenu, kwa kuwa Mwana wa Adamu anakwenda kutiwa katika mikono ya watu” (Luka 9:44). Alitamani wawe na imani ya kweli, yenye nguvu, yenye uthibitisho. Cha kusikitisha ni kwamba, woga, mawazo ya awali kuhusu masihi na ufalme wake na upotofu wa kiroho (Luka 9:44; 2Wakorintho 4:4) hapo awali, viliingilia imani ya mitume katika ufufuo wake.
Ushuhuda wa Kuaminika
Yesu alipomwambia Tomaso, “Heri wale ambao hawajaona na bado wameamini” (Yohana 20:29), je, alikuwa akiidhinisha Imani isiyojali? Je, alikuwa akiendeleza wazo la dini inayoongozwa na hisia, na kujisikia? Je, tunapaswa kutarajia Wakristo wanaoishi miaka 2,000 baada ya ufufuo wa Kristo wawe na imani ya kuridhisha katika Mwokozi aliyefufuka?
Ikiwa tofauti na Tomaso na mitume wengine, Yesu hajawahi kututokea sisi, tunawezaje kutazamia kuwa na imani yenye msingi?
Mungu yule yule ambaye kwa haki anatazamia uumbaji wake wa kibinadamu kuchunguza uthibitisho na kupata ujuzi juu yake bila hata kumuona kihalisi, ndiye Mungu yule ambaye humtazamia mwanadamu kufuata mambo hakika yanayoongoza kwenye Mkombozi aliyefufuliwa bila hata kushuhudia kibinafsi ufufuo wake. Hakuna anayemwamini Mungu kwa sababu wanaweza kumweka chini ya darubini na kumwona. Hakuna anayeweza kuthibitisha kuwa yupo kwa kumgusa. Hatuwezi kutumia hisia tano kuona na kuthibitisha kiini halisi cha Mungu (Yohana 4:24; Luka 24:39).
Hata hivyo, tulicho nacho mikononi mwetu ni ushahidi mwingi wa kutegemewa, ambao unashuhudia kwa niaba ya Mungu. Uwepo wenyewe wa vitu vyenye ukomo, hushuhudia kwamba kuna Muumba wa milele, asiye na kikomo. Mifano isiyo na kikomo katika ulimwengu inatoa ushahidi kwa mbunifu mkuu. Sheria za sayansi (kama sheria ya biogenesis) zinashuhudia kuwepo kwa Mungu.
Masimulizi ya mashahidi waliojionea wenye umri wa miaka kumi na tisa juu ya ufufuo wa Yesu yapo katika kitabu kilicho sahihi zaidi duniani: Agano Jipya. Tukio hili lilionyeshwa na kutabiriwa katika Agano la kale (Zaburi 16:10; Yohana 1:17; Mathayo 12:40). Ingawa hatua kali sana za kuzuia zilichukuliwa ili kuuweka mwili wa Kristo usipatikane kamwe (na, bila shaka, wenye kutilia shaka wa karne ya kwanza, hasa wayahudi wasiotubu waliomuua, hawangependa chochote zaidi ya kuutoa mwili uliokufa wa Yesu kwa Wakristo wa awali).
Wanafunzi waliokuwa na hofu na mashaka, walibadilika haraka na kuwa kundi la Wakristo jasiri, na wenye kujiamini ambao waliteseka na hatimaye kufa kwa ajili ya imani na mafundisho yao yenye kuendelea kuhusu Bwana aliyefufuka.
Mamia ya Wakristo wa awali waliweza kushuhudia kuwa walimwona Yesu baada ya kufufuka kwake (1Wakorintho 15:5-8). Makumi ya maelfu ya wayahudi waliokuwa na mashaka wakati mmoja, ambaye si mdogo wao alikuwa Sauli wa Tarso, walichunguza uthibitisho huo, wakaiacha dini ya Kiyahudi, na kumkiri Yesu Kristo kuwa mwana wa Mungu (Matendo 2:41, 47; 4:4; 5:14; 6:7). Zaidi ya hayo Wayahudi hawa walibadilisha siku yao ya ibada kutoka Jumamosi hadi Jumapili (Matendo 20:7; 1Wakorintho16:1-2). Kama ilivyo kwa ushahidi wa kuwepo kwa Mungu au uvuvio wa Biblia, kesi ya jumla ya ufufuo wa Kristo kutoka kwa ushuhuda wa kuaminika iko katika moyo wa imani iliyoimarishwa.
KWA UJUMLA
Yesu aliwakemea mitume kwa halali kufuatia kufufuka kwake. PAMOJA NA USHUHUDA MWINGI MBELE YAO HAPO AWALI, walipaswa kumsadiki Mariamu Magdalena kwa kuwa alikuwa SHAHIDI wa kwanza wa uhakika siku ya ufufuko, ambaye hakusema kingine cho chote zaidi ya kile ALICHOKISEMA MWANA WA MUNGU MARA NYINGI HAPO AWALI KWAMBA KITATOKEA: ATAFUFUKA SIKU YA TATU KUFUATIA KIFO CHAKE.
Zaidi ya hayo ni kwamba Baraka ambazo Yesu alimtamkia Tomaso (“walio barikiwa ni wale AMBAO HAWAJAMWONA NA BADO WAKAMWAMINI”-Yohana 20:29), haukuwa uidhinishaji wa dini kipofu, inayoegemezwa na hisia, na kujisikia vizuri, lakini uungwaji mkono uliotumwa na mbingu kwa uthibitisho wa kweli, wa kusadikika, ambao huongoza mwenye nia wazi, mtafuta ukweli kumkiri yeye kwa IMANI, kama “Bwana na Mungu".
Maelezo na ufafanuzi uliotelewa humu ndani unaonesha wazi ukweli kuwa Yesu alifufuka hauna mashaka. Kuna ushuhuda wa kuaminika na wa kutosha. HUO NI MFANO KUHUSU IMANI, USHAHIDI NA USHUHUDA WA KUAMINIKA.
Kwa mfano huo kuhusu imani, ushahidi na ushuhuda wa kuaminika, tuwe na imani na Mungu, kupitia ushuhuda ulio wazi wa uumbaji wake wa mbingu na nchi na vyote vilivyomo, uokoaji wetu kutoka kwenye dhambi ya asili, na hata uokoaji wa watu wake kutoka Misri kupitia miujiza mikuu.
Ili kuonesha imani na ushuhuda mwingi wa uwepo wa Mungu, tukimbilie kwa Yesu na kuwa rafiki yake wa karibu, kwani ni kupitia kwake ndipo tutafika mbinguni kwa Mungu (Yohana 14:6).
Biblia hushuhudia kwamba imani ya Wakristo ina msingi katika ukweli, kufikiri, ujuzi, na uthibitisho (Warumi 1:20; Zaburi 19:1-4; Yohana 5:31-47; Matendo 1:3; 26:25).
Baadhi ya watu wanashangaa kwa nini Yesu aliwakemea mitume kwa kutilia shaka ufufuo wake kabla ya kumwona akiwa hai (Marko 16:14; Luka 24:38). Je, Yesu alitarajia mitume wake wawe na imani katika ufufuo wake bila uthibitisho? Na kwa nini Yesu alimwambia Tomaso, “Heri wale ambao hawajaona na bado WAMEAMINI” (Yohana 20:29).
Yohana 20:26-29: 26 Basi, baada ya siku nane, wanafunzi wake walikuwamo ndani tena, naye Tomaso alikuwa nao: kisha Yesu akaja, milango ikiwa imefungwa, na kusimama katikati, na kusema, Amani iwe nanyi. 27 Kisha akasema kwa Tomaso, nyoosha kidole chako hapa, na uitazame mikono yangu, nyoosha mkono wako hapa, na uusongeshe mbavuni mwangu: na usiwe bila imani, ila mwenye imani. 28 Naye Tomaso akajibu na kumwambia, BWANA Wangu na Mungu wangu. 29 Yesu akasema kwake, Tomaso, kwa sababu umeniona, umeamini, wamebarikiwa wale ambao hawajaona, lakini wameamini.
Je, Yesu alikuwa akipongeza imani isiyoweza kuthibitishwa na yenye kubadilika-badilika?
Ukweli ni kwamba, si Tomaso wala mtume ye yote aliyekemewa kwa kutaka uthibitisho wa ufufuo wa Yesu. Lakini, walistahili kukemewa.
Unabii
Huko nyuma, unabii mbalimbali ulitolewa kuhusu ufufuo wa Yesu.
1. Petro alikiri alikuwa “Kristo, Mwana wa Mungu aliye hai” (Mathayo 16:16).
2. Mitume walikuwa wamemwona akimfufua Lazaro kutoka kwa wafu (Yohana 11:43-44).
3. Walimwona akibadilika sura (Mathayo 17:5-9).
4. Alifanya miujiza mingi ya ajabu mbele yao (Yohana 20:30).
5. Alitabiri kwa usahihi kukanushwa kwa Petro mara tatu (Mathayo 26:34, 75).
6. Alitabiri kwa usahihi usaliti Wake Mwenyewe, kupigwa mijeledi, na kusulubishwa (Mathayo 20:18-19).
7. Alitabiri tena na tena kuhusu ufufuo wake, hata kutabiri siku ile ile ambayo ungetukia (Yohana 2:19; Mathayo 12: 40; 16:21; 17:22-23; 20:18-19; 26:32).
Basi kwa nini Yesu aliwakemea mitume wake kwa kutoamini kwao baada ya kufufuka kwake? Je, alikuwa akimaanisha kwamba walipaswa kuishi kama watu wajinga na kuamini kila kitu ambacho wamewahi kusikia kutoka kwa mtu yeyote? “Mjinga huamini kila neno, bali mwenye busara huzifikiri sana hatua zake” (Mithali 14:15).
La hasha. Yesu alikuwa na kila haki ya kukemea mitume Wake, kwa kutoamini.
Walikataa kuamini neno lake (Warumi 10:17). Walikuwa wamemwona akiwafufua wafu. Walikuwa wamesikia maneno Yake thabiti ya Ukweli, ikijumuisha unabii wake unaorudiwa na sahihi wa mambo mbalimbali, ikijumuisha usaliti wake, kukamatwa, kupigwa, na kusulubishwa.
Walikuwa na kila sababu ya kimantiki ya kuamini yale ambayo Yesu alikuwa ametabiri kuhusu ufufuo wake. Kila kitu ambacho walikuwa wamewahi kuona na kusikia kutoka kwa Yesu kilikuwa safi, sahihi na kweli.
Utaona kuwa, badala ya kutarajia mkombozi aliyefufuka Jumapili asubuhi, wazo kama hilo “lilionekana kwao kama upuuzi” (Luka 24:11). Badala ya kusafiri hadi Galilaya na kumtafuta Bwana aliye hai mara tu jua lilipotokea siku ya tatu (Mathayo 26:32), walibaki Yerusalemu kwa milango iliyofungwa “kwa hofu ya Wayahudi” (Yohana 20:19).
Walikemewa kwa sababu kuu mbili:
1. Kwa kutilia shaka uthibitisho wa kusadikika ambao tayari walikuwa wamepokea.
2. Kwa kudai uthibitisho zaidi kuliko uliokuwa lazima kwao, kuwa na imani thabiti katika Mwokozi aliyefufuka.
Yesu alitaka wanafunzi wake waelewe kuhusu kifo na ufufuo wake. Aliwaambia: “Yashikeni maneno haya masikioni mwenu, kwa kuwa Mwana wa Adamu anakwenda kutiwa katika mikono ya watu” (Luka 9:44). Alitamani wawe na imani ya kweli, yenye nguvu, yenye uthibitisho. Cha kusikitisha ni kwamba, woga, mawazo ya awali kuhusu masihi na ufalme wake na upotofu wa kiroho (Luka 9:44; 2Wakorintho 4:4) hapo awali, viliingilia imani ya mitume katika ufufuo wake.
Ushuhuda wa Kuaminika
Yesu alipomwambia Tomaso, “Heri wale ambao hawajaona na bado wameamini” (Yohana 20:29), je, alikuwa akiidhinisha Imani isiyojali? Je, alikuwa akiendeleza wazo la dini inayoongozwa na hisia, na kujisikia? Je, tunapaswa kutarajia Wakristo wanaoishi miaka 2,000 baada ya ufufuo wa Kristo wawe na imani ya kuridhisha katika Mwokozi aliyefufuka?
Ikiwa tofauti na Tomaso na mitume wengine, Yesu hajawahi kututokea sisi, tunawezaje kutazamia kuwa na imani yenye msingi?
Mungu yule yule ambaye kwa haki anatazamia uumbaji wake wa kibinadamu kuchunguza uthibitisho na kupata ujuzi juu yake bila hata kumuona kihalisi, ndiye Mungu yule ambaye humtazamia mwanadamu kufuata mambo hakika yanayoongoza kwenye Mkombozi aliyefufuliwa bila hata kushuhudia kibinafsi ufufuo wake. Hakuna anayemwamini Mungu kwa sababu wanaweza kumweka chini ya darubini na kumwona. Hakuna anayeweza kuthibitisha kuwa yupo kwa kumgusa. Hatuwezi kutumia hisia tano kuona na kuthibitisha kiini halisi cha Mungu (Yohana 4:24; Luka 24:39).
Hata hivyo, tulicho nacho mikononi mwetu ni ushahidi mwingi wa kutegemewa, ambao unashuhudia kwa niaba ya Mungu. Uwepo wenyewe wa vitu vyenye ukomo, hushuhudia kwamba kuna Muumba wa milele, asiye na kikomo. Mifano isiyo na kikomo katika ulimwengu inatoa ushahidi kwa mbunifu mkuu. Sheria za sayansi (kama sheria ya biogenesis) zinashuhudia kuwepo kwa Mungu.
Masimulizi ya mashahidi waliojionea wenye umri wa miaka kumi na tisa juu ya ufufuo wa Yesu yapo katika kitabu kilicho sahihi zaidi duniani: Agano Jipya. Tukio hili lilionyeshwa na kutabiriwa katika Agano la kale (Zaburi 16:10; Yohana 1:17; Mathayo 12:40). Ingawa hatua kali sana za kuzuia zilichukuliwa ili kuuweka mwili wa Kristo usipatikane kamwe (na, bila shaka, wenye kutilia shaka wa karne ya kwanza, hasa wayahudi wasiotubu waliomuua, hawangependa chochote zaidi ya kuutoa mwili uliokufa wa Yesu kwa Wakristo wa awali).
Wanafunzi waliokuwa na hofu na mashaka, walibadilika haraka na kuwa kundi la Wakristo jasiri, na wenye kujiamini ambao waliteseka na hatimaye kufa kwa ajili ya imani na mafundisho yao yenye kuendelea kuhusu Bwana aliyefufuka.
Mamia ya Wakristo wa awali waliweza kushuhudia kuwa walimwona Yesu baada ya kufufuka kwake (1Wakorintho 15:5-8). Makumi ya maelfu ya wayahudi waliokuwa na mashaka wakati mmoja, ambaye si mdogo wao alikuwa Sauli wa Tarso, walichunguza uthibitisho huo, wakaiacha dini ya Kiyahudi, na kumkiri Yesu Kristo kuwa mwana wa Mungu (Matendo 2:41, 47; 4:4; 5:14; 6:7). Zaidi ya hayo Wayahudi hawa walibadilisha siku yao ya ibada kutoka Jumamosi hadi Jumapili (Matendo 20:7; 1Wakorintho16:1-2). Kama ilivyo kwa ushahidi wa kuwepo kwa Mungu au uvuvio wa Biblia, kesi ya jumla ya ufufuo wa Kristo kutoka kwa ushuhuda wa kuaminika iko katika moyo wa imani iliyoimarishwa.
KWA UJUMLA
Yesu aliwakemea mitume kwa halali kufuatia kufufuka kwake. PAMOJA NA USHUHUDA MWINGI MBELE YAO HAPO AWALI, walipaswa kumsadiki Mariamu Magdalena kwa kuwa alikuwa SHAHIDI wa kwanza wa uhakika siku ya ufufuko, ambaye hakusema kingine cho chote zaidi ya kile ALICHOKISEMA MWANA WA MUNGU MARA NYINGI HAPO AWALI KWAMBA KITATOKEA: ATAFUFUKA SIKU YA TATU KUFUATIA KIFO CHAKE.
Zaidi ya hayo ni kwamba Baraka ambazo Yesu alimtamkia Tomaso (“walio barikiwa ni wale AMBAO HAWAJAMWONA NA BADO WAKAMWAMINI”-Yohana 20:29), haukuwa uidhinishaji wa dini kipofu, inayoegemezwa na hisia, na kujisikia vizuri, lakini uungwaji mkono uliotumwa na mbingu kwa uthibitisho wa kweli, wa kusadikika, ambao huongoza mwenye nia wazi, mtafuta ukweli kumkiri yeye kwa IMANI, kama “Bwana na Mungu".
Maelezo na ufafanuzi uliotelewa humu ndani unaonesha wazi ukweli kuwa Yesu alifufuka hauna mashaka. Kuna ushuhuda wa kuaminika na wa kutosha. HUO NI MFANO KUHUSU IMANI, USHAHIDI NA USHUHUDA WA KUAMINIKA.
Kwa mfano huo kuhusu imani, ushahidi na ushuhuda wa kuaminika, tuwe na imani na Mungu, kupitia ushuhuda ulio wazi wa uumbaji wake wa mbingu na nchi na vyote vilivyomo, uokoaji wetu kutoka kwenye dhambi ya asili, na hata uokoaji wa watu wake kutoka Misri kupitia miujiza mikuu.
Ili kuonesha imani na ushuhuda mwingi wa uwepo wa Mungu, tukimbilie kwa Yesu na kuwa rafiki yake wa karibu, kwani ni kupitia kwake ndipo tutafika mbinguni kwa Mungu (Yohana 14:6).
