Hotuba ya kwanza ya Mwalimu Julius Nyerere mara tu baada ya kuwa Waziri Mkuu kufuatia ushindi wa TANU ambao ulikipa ridhaa chama hicho kuunda Baraza la Kwanza la Mawaziri wa Serikali ya Tanganyika mwaka 1961. Hapa nitakata vipande ambavyo naona vinaweza kutumika katika mazingira yetu ya sasa. Hotuba kamili inapatikana katika MAELEZO YA KWANZA YA MWALIMU NYERERE KAMA WAZIRI MKUU WA KWANZA TANGANYIKA.
Nadhani hotuba hii ni muhimu kwani Nyerere hakuahidi mbingu, zaidi ya kuwakumbusha wananchi juu ya wajibu wao na nguvu zao katika kuleta maendeleo. Haya ndio baadhi ya maneno niyapendayo.
"Nawaelezeni jambo hili kwa unyenyekevu mkubwa, kwa sababu mimi na wenzangu, ni watumishi wenu ninyi mnaonisikiliza. Tunajua kuwa mnatuamini, nanyi tunawaamini. Na ni ninyi tu mnaotupa nguvu zetu, tunazozihitaji kwa kazi kubwa iliyo mbele yetu.
Je leo tunawaamini viongozi wetu? Je tunatambua ni sisi ndio tunawapa nguvu ya kutuongoza?
Kwa msaada wa Mwenyezi Mungu, na imani mliyonayo juu yetu, tunapata, na tutazidi kupata nguvu za kuendesha serikali yenu. Lakini tunawaomba msisahau, na mara nyingi sana, nimekukumbusheni jambo hili, kwamba serikali haiwezi kufanya kila kitu.
Je tumeshafanya upembuzi wa kina kipi ni wajibu wa serikali na kipi ni wajibu wetu?
Utajiri wa Tanganyika, bado uko ardhini. Hatuanzi na akiba kubwa ya fedha kama Ghana kwa mfano, iliyoanza nayo ilipopata uhuru wake. Hatuna mkononi fedha walizonazo ndugu zetu wa Nigeria. Kwa kweli, elimu yetu iko nyuma zaidi kuliko Kenya na Uganda.
Leo tunagawa ardhi kama peremende!
Kwa hiyo, tunaanza bila ya kuwa na wananchi wa kutosha, wenye elimu ya juu, tunayohitaji katika jitihada zetu za kujenga utajiri wa nchi hii.
Lakini matatizo haya, hayanitishi mimi, hayawatishi wenzangu, na wala hatuombi kwamba yawatisheni ninyi. Tunayaona kwamba ni jaribio tu. Lakini jaribio hili, na umasikini, si la serikali tu, ni la kila raia wa Tanganyika.
Unaona kibri hicho "hayanitishi mimi, na wala yasitutishe sisi"
Lakini ni ninyi tu, tunaoweza kupigana vita vya umasikini. Namuomba kila raia wa Tanganyika, aape kiapo cha kuwa adui wa umasikini. Amshambulie adui huyo mahali popote atakapoonekana.
Hamna kiongozi anayeweza kutuletea maendeleo ni nguvu kazi yetu ambayo itaendeshwa kwa uongozi dhabiti"
Ukiacha pamba yako shambani bila kuichuma, ukiwa na uwezo wa kuongeza shamba lako kwa eka moja, au nusu eka, au hata robo eka, lakini ukaacha kwa uvivu tu.
Ukaacha rutuba ya shamba lako ikaharibiwa, ikiwa shamba lako limejaa magugu na wewe hujishughulishi kuyaondoa, ukiwa unapuuza masharti unayopewa na wataalamu wa kilimo au hujishughulishi kuongeza elimu yako ya kilimo, au ukiwa unazurura tu bila kufanya kazi, ikimtegemea mjomba au shangazi, au Prime Minister wa Tanganyika akufanyie kazi, basi wewe ndugu yangu, si adui wa umasikini.
Wewe si adui wa ujinga, wewe si adui wa maradhi, wewe kwa kweli ni rafiki mkuu wa maadui hao. Wewe ni adui wa Watanganyika wote wanaofanya jitihada yao yote kumshambulia adui huyo.
Ndugu zangu, vita hivi ni vyenu, vita hivi ni vyetu wote na adui yetu ni huyo niliyemtaja. Basi, tusipoteze wakati wetu tukishambulia maadui ambao kwa sasa ni marehemu.
Tusidhani hata kidogo kwamba sifa yetu katika Afrika au sifa yetu katika Dunia nzima, itategemea ukali na ufundi wa matusi tutakayotumia kutukana ukoloni uliokufa au hata ukoloni mpya utakaojaribu kuanzishwa kwa ujanja na hila za watu wasiopenda uhuru wetu.
Leo tunakemee ufisadi! Je bila kuchukua hatua tutaleta mabadiliko kweli?
Sifa yetu, itategemea mambo tutakayofanya kuongeza na kudumisha nguvu zetu ili tuwe na uwezo wa kulinda uhuru wetu wenyewe, na pia kuwasaidia ndugu zetu wengine kupata uhuru wao na kuulinda pia.
Wala tusipoteze wakati wetu katika kugombania vyeo na fahari ya nafsi. Kilichotufikisha hapa leo, kwa upesi hivi na kwa amani hivi, ni umoja wa watu wa Tanganyika. Ninapoulizwa kwa mfano, ni nini mwezi wa Machi kwa muda wa siku mbili tu, jibu langu ni moja, umoja.
Tuweke tofauti za vyama, tupiganie maslahi ya taifa letu jamani!
Nani asiyejua kwamba msingi wa kufanikiwa kwa TANU, ni umoja wa TANU. Kadhalika katika vyama vya ushirika au vyama vya wafanyakazi wanachama wake wanaposhikana bega kwa bega, mambo yao yatawaendea vyema. Wanachama wake wakigombana na kutengana, mambo yao na mambo ya taifa zina yatakwenda tenge.
Gazeti-Mtanzania
ISSN 0856-5678
Tarehe: Ijumaa Oktoba 14, 2005.
