Nitasema kweli daima, fitina kwangu ni mwiko!
Silisemi hili kama nimekula yamini ya CCM, bali ni kwa kutazama kwa kina jinsi gani tumefika hapa (hasa Chadema kuendelea kuwa mguu pande) na hata utata na hofu ya mizengwe ya kura kufanyika.
1. Kosa kubwa tulilofanya tangu 2005-2015, ni kuendelea kuamini kuwa Chadema ni chama kikubwa sana cha siasa kukabiliana na CCM.
2. Kosa la kwanza lilizaa kosa la pili la Chadema kutaka kuwa chama mbadala na pekee chenye haiba na uwezo wa kuwa chama tawala na hata kuwa kigumu kujenga ustawi mapema ambao leo hii tunauita Ukawa
3. Makosa hayo mawili ya kwanza, yalitokana na imani kuwa agenda ya Ufisadi pekee, ndio njia pekee ya kuleta mabadiliko Tanzania. Kasoro hii ilitokana na kujiamini sana kuwa Watanzania na unyonge wanaichukia rushwa na Chadema iliwekeza sana kutangaza Mafisadi na si kuelimisha umma madhara ya ufisadi, kuwasilisha miswaada au kutunga sheria Bungeni za kuleta maadili na kulikabili suala la rushwa na ufisadi (hapa hata wangeweza fanya kazi na Warioba na ripoti yake).
4. Kutokana na kujiegemeza sana na vita vya ufisadi (utajiri- nitalifafanua kadri ninavyoendela na hija yangu) mvuto huu wa kupiga vita Ufisadi (Utajiri) unatokana na msukumo wa kijamaa na wafuasi wa Chadema hasa kundi la Dr. Slaa ambao kudhulumiwa kwao ndani ya CCM, walijiondoa na kuja na ajenda ya Ufisadi kama njia ya kuwa ile sehemu ya kauli ya Mwalimu kuwa Upinzani makini utatoka ndani ya CCM. Hapa, kama tunavyomhoji Lowassa kuja na agenda yake, Wajamaa wa CCM wa Azimio la Arusha waliodiriki kuondoka CCM kutokana na kukatwa (Dr. Slaa na wafuasi), waliamini watakuwa ni watetezi wa wanyonge kupitia misingi ya Azimio la Arusha (miiko ya viongozi kuhodhi mali na kujihusisha na biashara wakiwa watumishi wa umma) kulipiga vita Azimio la Zanzibar ambalo ndilo lililozaa Ufisadi (hapa sizungumzi rushwa, bali ni utajiri na upatikanaji wa utajiri wa kupita kiasi kwa viongozi wa kiserikali na kichama-CCM: Lowassa na Voda, Mkapa na Kiwira, ambazo zilionekana kama conflict of interest na not necessarily wizi{ hata Richmond matokeo yake ni hasara ya uzembe na si wizi}, walichokosea na kukisahau kina Dr. Slaa na hata Zitto (including Mzee Mwanakijiji na Rev. Kishoka na wenginewe) ni kuwa Chadema ni chama cha Kibepari na si Kijamaa na hivyo mgongano wa kifalsafa, kiitikadi na hata mtazamo.
5. Mazao ya kipengele cha tano, ni ushirika na mshikamano wa kubahatisha uliofanywa ndani ya Chadema wakitafuta kupata dhamana ya kuongoza Taifa, kutegemea hoja ya Utakaso (vita vya ufisadi) kuwa ndio kitu cha msingi na sera na agenda kubwa masikioni mwa Watanzania na itasaidia kura (mchemko huu ulipotokea 1995 na Mtikila na Mrema, au hata wakati wa Sokoine na ulanguzi, ulikuwa ni nguvu ya soda) badala ya kujenga chama imara na hata kuwa na ushirikiano wa makini na wapinzani wenzao kabla ya BLK
6. Chadema kimepata mtu tajiri, mwenye mtazamo wa kibwanyenye, anajua kufanya kazi lakini anaupenda utajiri ingawa alikuwa CCM- Lowassa. Kitendo cha CCM kupitisha Azimio la Zanzibar, kilimpa Lowassa uhuru wa kujipatia mali (na inawezekana kwa kiasi kikubwa mali zake ni halali na kuwazidi ujanja na mbinu wenzake na ndio chanzo cha uhasama-speculation, kama si uhujumu ambao umebakia kuwa ni hadithi za kusadikika). Lowassa na hata Sumaye na utitiri wa Mabwanyenye wenye uthubutu kuondoka CCM ama kwa hiari au kwa "kudhulumiwa haki" ndani ya CCM na kukatwa, wamepata nyumba inayofanana nao: Chadema chama ambacho ni wazi kina falsafa ya kibepari na si kijamaa.
7. Kujimini sana kwa Chadema kutokana na Agenda ya Ufisadi na muonekano wa mapokeo ya wananchi wanaouchukia ufisadi kama washabiki halali wa Chadema, ulikifanya chama kujivisha joho la Upambanaji, na kupumbaa kujijenga kiitikadi (itikadi ya kibepari/kibwanyenye; somehow wimbi la chama kuwa na sura ya Uchagga, kinaashiria walioelewa somo kuwa Chadema ni mabepari ni Wachagga pekee). Kupumbaa huku kulifanya chama kidumae baada ya matokeo ya 2010 ambayo kulikuwa na dhuluma za wazi, lakini pia kulikuwa na uzembe wa hali ya juu kutokana na kukosekana na mfumo na uongozi thabiti kusimamia uchaguzi (angalia timu ya kusimamia uchaguzi wa CCM, walio wagombea ubunge watashinda kirahisi sana hawahitaji kampeni, lakini pia kuna watu makini kisiasa na utendaji kushikilia usukani na hata CCM kushinda kwa uhalali kabisa bila goli la mkono maana naamini inferiority complex seed kwa ukawa imeshapandwa kwa hii tamthilia ya goli la mkono au matumizi ya DOLA na NEC kubadilisha matokeo) na hivyo Kikwete kuweza kushidna Urais, CCM kuamua kubadilisha mfumo wa kutangaza matokeo na walichofanya Chadema pekee yao ni kukimbilia Ikulu kutaka katiba mpya badala ya kujipima kiuwezo na ustawi. Kumbuka Chadema iliwekeza sana uchaguzi mkuu 2005 na 2010 na kupuuzia Tamisemi 2004 na 2009 ambako huko wangeweza kuwa na grassroots leadership ambayo ingeweza kutumia sera na itikadi za Chadema kuleta maendeleo ya kuonyesha mfano na umakini wa Chadema huku CCM bado ikiwa chama Tawala.
8. Migongano ya kiitikadi, kutokuaminiana na upotofu ulisababisha Chadema kupoteza takriban miaka miwili na nusu wakiwa na mzozo wa kiuongozi uliofikia hatua ya hazina za chama (Zitto, Kitila Mkumbo na wengine) kufukuzwa chama na hata kukihama chama (ACT ina wagombea zaidi ya 100 na hakina zaidi ya miezi 7 tangu kiundwe, Zitto na KItila wamewezaje kujiimarisha haraka haraka na hata kuwa na itikadi inayoeleweka ya Azimio la Tabora? NYani Ngabu nisaidie hapa!). Chadema kimefarakana, na kimeshindwa kuendelea kujijenga kama chama. Aidha, kutokana na kumomonyoka kwa agenda ya Ufisadi, tangu 2011-2015, pamoja na Operesheni Sangara na M4C ambavyo vilisaidia uhamasishaji wa kujiandikisha kupiga kura na kutafuta kura, bado Chadema ilishindwa kujijenga Kichama kuwa na Semretarieti yenye nguvu, na mfumo wa kiuongozi kusimamia matawi na wanachama wake kwa ufanisi na ufasaha.
9. Fursa ya bunge la Katiba iliyozaa Ukawa, ilishindwa kuchangamka mapema kujijenga na kufanya mamuzi ya kujenga ilani moja, kuwa na fungamano linanoeleweka kwa wanachama wake ngazi zote na kuleta ushirikiano wa kweli ndani ya Ukawa. Hili linatokana na ama Chadema kuendelea kujiona kuwa chenyewe kuwa ni kambi kuu ya Upinzani, hivyo wanahitaji Lion's share ya kila kitu au kilichotokea leo hii kwa Lowassa kuhamia kilikuwa kimeanza kufanyiwa kazi kisirisiri (lakini, Chadema hata mgombea mwenza ni wa kuazimwa? hakuna uimara Zanzibar kuwa na mtu mwenye mvuto kama Duni, Jussa au Mzee Moyo?)
10. Ukawa kuacha kushinikiza mabadiliko madogo madogo ya kanuni, mfumo na sheria kabla ya kutaka kubadilisha kila kitu kupitia Katiba. Hili ni wazi, Ukawa walishindwa kubaini kuwa mwisho wa siku, CCM hukaa mstari mmoja wanaoopona maslahi ya CCM yanatishiwa. Ukawa wangeweza kuwasilisha muswaada na Sheria ya kutaka teuzi za kidola na mamlaka za Raisi zipitishwe na Bunge (mkuu wa Polisi, Takukuru, Mwenyekiti wa NEC, Msajili wa VYama), kuleta marekebisho madogo na ya kiasi ya utendaji wa Tume ya uchaguzi, ili kuanza kuifanya huru na hata suala la vitambulisho vya Taifa na BVR, viliachwa kushinikizwa baada ya November 2010, badala yake yalipuuzwa puuzwa mpaka kushtukizwa baada ya Tamisemi 2014.
11. Ukijumuisha hayo yote, na ukizingatia kuwa CUF wana sehemu ndogo sana ya kupigania tofauti na Chadema, NCCR, NLD, Ukawa wanajikuta wanategemea kubahatisha (EL/Duni/"makapi") wanaokatwa CCM kuja kuongeza nguvu na kutegemea ushindi.
Hivyo basi, kwa kuwa kila kitu ni short term na hakuna deep thought strategy tangu awali, bahati ya mtende kwa Ukawa inaweza isiwe wanayoitegemea na hata utegemezi wa CCM kupasuka yenyewe ili wao UKawa (Chadema) wanufaike, itakuwa ni ualinacha.
Bado tuna miezi miwili kabla ya uchaguzi, umakini ukiwepo unaoandamana na uwazi, basi UPinzani (Ukawa, ACT na wengine) wanaweza kupata nusu ya Bunge na kulazimisha Serikali ya Mseto na hata Lowassa ambaye amekuwa muwazi kuwa la Urais aachiwe yeye, anaweza kushinda.
Lakini hii ni kamari tatu, hujui winning number iko kwenye kikombe kipi? funua unachoamini ubahatishe!