Asante kwa huo mtazamo.
Food security si suala la kuhakikisha tu bei ya mazao inakuwa juu, ni suala pana likihusisha hata state security. Ikumbukwe machafuko na kuanguka kwa serikali nyingi ni sababu ya kupanda kwa bei za vyakula. Mfano wa karibuni ni kupanda kwa bei ya mkate Sudan, kilichoendelea serikali imepigwa chini.
Jambo la pili ambalo kuna wengi hawalijui including Bashe, siyo kweli kwamba bei juu ya mazao inamnufaisha mkulima. Mara nyingi siyo hivyo. Mfano mwaka juzi ambao baadhi ya wanasiasa wanatolea mfano akiwemo Zitto kwamba bei za mahindi zilikuwa juu na hivyo kumnufaisha mkulima, ukweli si hivyo unavyosemwa.
Pamoja na kwamba bei ya gunia ilifika hadi 130,000 na kuendelea bado wakulima wengi waliuza mahindi kwa chini ya 50,000/= Kwa hiyo bei ikiwa kubwa wanaofaidi ni wachuuzi na siyo wakulima.
Lingine ambalo ni muhimu sana kulijua, ni kwamba bei inapopanda sana mkulima huyu huyu mwenye kipato kidogo ndiye atakayehumia zaidi sababu anauza mazao yote kwa bei ya chini Mara avunapo na kisha kununua kwa bei kubwa sana baada ya muda mfupi tu. Kwa maana nyingine stability ya bei ya chakula bado inamsaidia sana mkulima ambaye Ana uhakika( japo inawezekana bila yeye kujua) wa kumudu kupata chakula kwa mwaka mzima kwa kipato kidogo alichonacho.
Ambao walikuwa karibu na wakulima walio wengi wanakiri kwamba kinachomsumbua na kugharimu pesa nyingi kwa mkulima ni chakula, japo yeye ndiye aliyevuna kwa wingi.
Moja ya changomoto kubwa tunayoipata Kama taifa kwenye kilimo, nikuwa kwenye 78% ya watanzania ambayo wanajishughurisha na kilimo zaida ya 90% Ni wakulima wadogo(subsistence farmers) wanalima kwa ajili ya kujilisha na ziada kidogo ndo wauze.....
Hivyo takwimu zinaonyesha kuwa vijiji umasikini umetalaki kuliko mijini na pia umasikini wa chakula Ni mkubwa zaidi vijinini (kwa Hawa wakulima) kuliko mijini....
Jibu: ni kuto kuzalisha mavuno ya kutosha kwa ajili ya chakula mwaka mzima, na ziada ya kutosha kuuza ili kupata fedha ya kukidhi uhitaji vitu vingine elimu,afya na gharama vingine za maisha(maji, energy/mafuta/Sola/umeme) na n.k kwa mwaka mzima
Sababu:
*FARM SIZE/FIELD, Ukubwa wa mashamba, wengi wanalima mashamba madogo chini ya hekari 30 kwa mwaka
* LOW YIELD PER UNIT AREA, mavuno kidogo kulinganisha na ukubwa wa mashamba.
*INADEQUATE USE OF MACHINES AND TECHNOLOGY, uwezilima heka 100 kwa trekta alafu upambane kuzipalilia kwa jembe la mkono, na kuvuna kwa mkono, ukawa na ufanisi wa kuzalisha zaidi.
*FEW WORK DAYS per year, wakulima wadogo tz wanafanya kazi si zaidi za miezi 7 kwa mwaka, yaaaani kidindi ya kuaandaa Shamba,palizi,kusimia shamba,kuvuna na kuifadhi, baada ya hapo hakuna kikubwa wanachofanya kuingiza kipato Hadi msimu wa kilimo Tena uanze...
*POOR FINANCIAL MANAGEMENT, wakulima wadogo wakisha vuna waingiwa na tamaa na kuuza ziada ndani ya muda mfupi na hela haikai
Na n.k sababu Ni nyingi.......
PAUL MAYALA
Eliphaz the Temanite Paul Alex BOOS