Hapo hapo usisahau waarabu ndio wafanya biashara wa kwanza wa utumwa.hebu pekua pekua vizuri bongo yako.kwa suala LA Dini sisi waafrica tumekurupuka.hakuna dini hata moja ambayo tulilitewa ikatusaidia.dini zote zilikuja kutupumbaza na mwisho kufanywa watumwa.Muhammed said, kwa mara nyingine nakubaliana na wewe tena, najua baadhi ya watu humu watasema ni kwa sababu naitwa ally... Tehe Tehe.
Iko hivi, akili yangu imekuwa ikipata taabu sana kwa miaka mingi kuhusu mahusiano ya wakoloni wajerumani, na wamisionari wa kijerumani. Na hii ni kwa sababu ya mahusiano yao ya karibu sana, though, kazi zao zilikuwa ni tofauti sana tena zenye malengo kinzani.
Wakati wamisionari walikuja kueneza neno la mungu, kwa maana ya dini ( ukristu hapa to be specific), wakoloni wajerumani Walikuja kufanya kazi ya kishetani.
Ikumbukwe pia kwamba, haya makundi mawili, yalikuja kipindi kimoja, kwa lugha nyingine walifuatana. Though inadaiwa, kila kundi lilikuja kivyake, so ni kama ilikuwa coincidence tu.
But cha ajabu zaidi, lilipokuwepo kanisa, Kando walikuwepo wakoloni, and yet, wanadai hayakuwa pamoja, hii imenitesa sana kwa miaka kadhaa.
Na pili, nimejiuliza sana pia kwa miaka mingi, kwamba, kwa ukaribu huo, kwa nini wamisionari hawakuwazuia wenzao kufanya kazi ya shetani, ya kufanya binaadamu wenzao ni watumwa, kuwapa mateso makali kama yale, na kuwauwa hovyo kama wanyama, tena Bila huruma, instead, wakawa nao karibu sana tu,
Maswali haya sikuwahi kuyapatia majibu ya uhakika, zaidi ya kuhisi Bila kusita kwamba, makundi haya mawili, kimsingi yalikuwa ni nikiini macho tu, bali kiuhalisia, lilikuwa ni kundi moja. Na Leo sheikh said, umenionyesha Hilo
Lakini pia, nimewahi kusikia kuwa, mkwawa alikuwa muislam, nadhani ukiiunganisha dots , utapata jibu kwa nn vita kubwa pia, ilipiganwa kule, na kumuua yule bwana.
Kwa kweli afrika tuna kazi kubwa ya kufanya kurekebisha mambo yetu in African ways, including hili la kuandika historia yetu upya, Bila kujali ni wa Islam au wakristu, though kwa hali ninavyoiona, sijui kama ipo siku jambo hili litawezekana
Tuendelee kuomba mungu akina mohamed said wapya wajitokeze kama si kuzaliwa upya.
Allen,
Huo haukuwa mchango mdogo.
Ulikuwa mchango mkubwa sana.
Achilia mbali thamani ya samani.
Wakati ule kujinasibisha na TANU ilikuwa kujitafutia matatizo na wakoloni.
Ali Msham alijitolea chumba kimoja nyumbani kwake kiwe ofisi ya TANU.
Hakuishia hapo alimfungulia Mama Maria Nyerere kijiduka kidogo cha
kuuza mafuta ya taa.
Jioni nyakati za Maghrib ishaingia mtoto wa Ali Msham alikuwa ndiye
akimsindikiza Mama Maria nyumbani kwake Magomeni Majumba Sita.
Wakati ule Magomeni miembe mitupu na kiza kikiingia panatisha kwa
mwanamke kutembea peke yake.
Hapa ndipo historia inanipaga tabu ,sijui nimwamini nani au nisimwamini nani ,Japo historia sijaisoma kama somo ila kwanini mara nyingi hupotoshwa ??Mama Maria hakuwa na duka kwa Ali Mshamu au popote
Wanamajlis,Kama historia haikubadilishwa awamu ya nne kalagabaho...tugange yajayo
mwl. Said imenishangaza sana hii ya historia ya Sykes kutokuwepo pamoja na mikutano yote ya siri kufanyika nyumbani kwake. Labda tuseme tu na waliamua kufanya siri kutokumuandika kama ilivyokuwa asili ya mikutano yenyewe. haishangazi kuona bado kuna watu wamekomalia kubeza elimu unayotupa humu. binafsi naona ipo haja kwa watanzania kujisahihisha kuliko kupinga tu kila kitu.Kituko,
Unaandika huku umeghadhibika.
Ghadhabu inaondoa fikra njema na inakaribisha shari.
Historia niliyoandika si kuwa aina upungufu kwa kutokuandika habari za Ali Msham tu
ina upungufu kwa kuwa ni kazi ya mikono ya binadamu.
Kazi yoyote ya binadamu ina upungufu.
Hili la kasoro katika kitabu changu si jambo la ajabu katika kazi yoyote ya kitafiti.
Ikiwa wewe unajua zaidi yangu kuhusu historia ya TANU ahlan wa saalan andika tukosome.
Kuhusu ubaguzi.
Si kweli kuwa kuna ubaguzi katika historia niliyoandika na hili nina ushahidi wenye yakini
kabisa.
Kitabu hiki kimepitiwa na wasomi mashuhuri katika historia ya Afrika kama John Iliffe wa
Cambridge, Jonathon Glassman wa Northwestern University wa Chicago, Jim Brenan
wakati ule akiwa London School of Oriental and African Studies (SOAS) na wasomi wengi
wengine.
Hakuna hata mmoja katika hao aliepata kuandika na kusema kitabu changu kina ubaguzi.
Mimi sijapata kulalamika wala sijui unakusudia nini kwa kauli hiyo.
Mimi nimeona historia ya kweli ya uhuru wa Tanganyika imekosewa nimeshika kalamu na
kusahihisha kwa kuandika kitabu.
Huku si kulalamika.
Hakika wako akina Ali Msham wengi hawajaandikwa na ni wajibu wetu sasa tukaandika habari
zao.
Baada ya kutoka kitabu nililetewa habari za Rashid Ali Meli mmoja wa wanachama wa TANU
waliosaidia fedha katika safari ya Mwalimu Nyerere UNO mwaka wa 1955.
Hizo fedha zilikuwa na mkasa mkubwa sana.
Rashid Ali Meli alihudhuria kikao cha kwanza cha TANU Arnautoglo Hall, Dar es Salaam.
Baada ya kitabu kuchapwa nikapokea pia habari za Biti Kitete mama mpika uji wa Kariakoo
aliyetoa fedha si haba katika safari ya Nyerere UNO.
Michango ya wazalendo hawa wote inatakiwa kuandikwa.
Mwisho mimi sina haja ya kujibizana kuhusu duka la mafuta ya taa kwani hilo ni katika vitu
vidogo sana vilivyofanyika katika historia ya kupigania uhuru wa Tanganyika.
Hatuwezi tukapoteza muda kwa kuvutana kwa vitu vidogo vidogo kama duka la mafuta ya taa
jirani ya kwa Mwalimu Fatina.
Mwalimu Fatina ni shangazi yetu.
Basi ikiwa mimi ni muongo na yeye ni muongo lakini napenda nikufahamishe kuwa alikuwa
mmoja wa wanawake wa Dar es Salaam walioona yote katika historia niliyoandika.
Haishangazi ikiwa duka la mafuta ya taa ni historia iliyosahaulika.
Historia nzima ya TANU iliandikwa mwaka wa 1981 na Kivukoni College na jina la Abdul Sykes
halikutajwa.
Hii ndiyo balaa kwa kuwa kadi yake ni namba 3 na mikutano ya siri yote ya kuasisi TANU ikifanywa
nyumbani kwake Mtaa wa Sikukuu na Aggrey na ndiye alikuwa mfadhili wa harakati zile.
Hakuna cha kustaajabisha sisi kukisau kiduka kidogo cha mafuta ya taa kilichokuwa nyumbani kwa
Ali Msham fundi seremala wa Kariakoo.
umeshindwa kuelewa mada. hapa kinachoongelewa ni historia iliyoachwa kuandikwa iwe ni kwa kusahau, kwa makusudi au kwa wahusika kutokuwa na taarifa zake. hayo uliyoandika yote yameandikwa na yapo documented. elewa mada kwanza kabla ya kuchangia.Ninaelewa siku nyingi sana nini wanaandika, nchi haziongozwi na malaika, wanamsema Nyerere, hawayasemi mabaya ya Mwinyi ya Mkapa ya Kikwete. Nyerere alitaifisha shule za kikristo kwa ajili ya wote, hayo hawayasemi. Alijenga msikiti mkubwa kule Mara, hayo pia hawataki kuyasema. Nyerere alikuwa mtu wa kimataifa, hilo pia hawapendi kulisema. Nyerere alipiga vita ukaburu wa Afrika ya Kusini na ule tuliotaka kuuanzisha Tanzania mapema miaka ya tisini. Ndugu yangu Nyerere namfahamu vizuri sana, nilimuona mara nyingi akihutubia pale Ikulu nikiwa mtoto mdogo. Namfahamu Nyerere kwani nimekua nikimsoma kwa undani.
Ali Msham yuko wapi yeye kwa sasa?Allen,
Huo haukuwa mchango mdogo.
Ulikuwa mchango mkubwa sana.
Achilia mbali thamani ya samani.
Wakati ule kujinasibisha na TANU ilikuwa kujitafutia matatizo na wakoloni.
Ali Msham alijitolea chumba kimoja nyumbani kwake kiwe ofisi ya TANU.
Hakuishia hapo alimfungulia Mama Maria Nyerere kijiduka kidogo cha
kuuza mafuta ya taa.
Jioni nyakati za Maghrib ishaingia mtoto wa Ali Msham alikuwa ndiye
akimsindikiza Mama Maria nyumbani kwake Magomeni Majumba Sita.
Wakati ule Magomeni miembe mitupu na kiza kikiingia panatisha kwa
mwanamke kutembea peke yake.
Ha ha ha mapedejeee buanaWapi Paapaa ally Mshamu mutu ya meza na duka ya Maama ya nchi!!
Ndugu yangu historia ni historia, iwe imeandikwa au haikuandikwa. Cha muhimu ni namna gani tunaitendea haki hiyo historia. huyo Mohamed Said ni mtu asiyetendewa haki, anatumia nguvu zake kuwapatia watu habari za miaka ya nyuma lakini mrejesho haswa wa vijana wa kizazi cha smartphone hauwi mzuri. Rais wa awamu ya tano kaongelea utalii kwa mapana yake, ikiwa historia iliyoandikwa inashindwa kutupatia watalii wengi vipi kuhusu ile ambayo haijaandikwa?. Ikiwa historia iliyo documented haitunzwi vipi kuhusu ile ambayo haipo documented. Nimeshawahi kuwashauri watunzi wa filamu kuhusiana na suala la wao kukaa chini na mzee Mohamed Said ili watengeneze series za filamu juu ya historia yetu ili iweze kuifikia jamii ya sasa na ijayo kwa faida ya utunzaji wa kumbukumbu za Tanzania. Mada nimeilewa, nilichoandika ni sehemu tu ya mawazo yaliyoibuka wakati mjadala ukiendelea.umeshindwa kuelewa mada. hapa kinachoongelewa ni historia iliyoachwa kuandikwa iwe ni kwa kusahau, kwa makusudi au kwa wahusika kutokuwa na taarifa zake. hayo uliyoandika yote yameandikwa na yapo documented. elewa mada kwanza kabla ya kuchangia.
Ntamaholo,Ali Msham yuko wapi yeye kwa sasa?
Apumzike kwa amaniNtamaholo,
Amefariki miaka mingi.
Abunuwas,mwl. Said imenishangaza sana hii ya historia ya Sykes kutokuwepo pamoja na mikutano yote ya siri kufanyika nyumbani kwake. Labda tuseme tu na waliamua kufanya siri kutokumuandika kama ilivyokuwa asili ya mikutano yenyewe. haishangazi kuona bado kuna watu wamekomalia kubeza elimu unayotupa humu. binafsi naona ipo haja kwa watanzania kujisahihisha kuliko kupinga tu kila kitu.
Abunuwas,
Wakati wa kuandika historia ya TANU hilo swali kuwa mikutano ilikuwa siri
halikuwapo.
Mwalimu Nyerere alikuwa kakalia kiti na sisi wenyewe ndiyo tunajitawala.
Kitabu cha historia ya TANU cha Kivukoni College kimechapwa 1981.
Hebu ingia hapo chini In Sha Allah unisikilize:
Mohamed Said: NYARAKA ZA SYKES KATIKA KUIFAHAMU HISTORIA YA TANU NA UHURU WA TANGANYIKA 1
Zipo video clip 11 nazungumzia historia ya TANU na uhuru wa Tanganyika.
Zinatokana na mhadhara nilifanya Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam mwaka 2010
Maalim Faiza,
Umekuwa kimya kwa muda mrefu.
Troojan,hap ni harufu ya udini tu inanikia na inachochewa nathing else
Maalim Faiza,Salaam. Nipo kaka'ngu, nimeshikika kwa kazi za hapa na pale, ntakuwepo kila nipatapo wasaa.
Ndg. Ilunga H. KapunguTrojaan,
Nimekusoma na nimeona kuwa huijui historia ya mapambano dhidi ya dhulma za wakoloni.
Historia hii ni moja wala haigawanyiki kati ya akina Abdulrauf Songea Mbano na Selemani
Mamba majemadari wa Vita Vya Maji Maji waliotoa roho zao 1905 - 1907 na hawa akina Ali Msham
waliotoa fedha zao kupambana na ukoloni.
Hawa walikuwa wakipokezana kijiti.
Hebu soma hii:
ALI SONGEA MBANONje kidogo ya mji wa Songea kuna kitongoji kinaitwa Mahenge, hapo kuna sehemu ya kumbukumbu ya vita vya Majimaji. Jambo kubwa la mahala hapo ni kaburi kubwa la halaiki ambamo askari zaidi ya sitini na… (sitini na saba) walizikwa kwa pamoja. Na kando ya kaburi hilo la pamoja kuna kaburi la Ally Songea Mbano ambae yeye alizikwa peke yake.
JEMADARI WA VITA VYA MAJI MAJI
Suleiman Mamba
Kwa mara ya kwanza nilitembelea makumbusho hayo mwishoni mwaka 2007. Baada ya kusaini kitabu cha wageni na kulipa ada ya kituo muhudumu wa kituo hicho alitupa karatasi yenye orodha ya majina ya wale wote walionyongwa na kuzikwa hapo. Ukiitazama orodha hiyo na hasa ukiwa Mwislam jambo moja litakustuwa. Robo tatu ya walionyongwa na kuzikwa hapo ni Waislaam. Linaanza jina lake la Kiiislam, kisha kwenye mabano kuna jina la Kikristo na mwishoni linaishia jina la kiasili, mfano Abdulrahman [Dominic] Mputa Gama.
Muhudumu akatueleza kuwa hawa mashujaa wa vita vya Maji Maji kabla ya kunyongwa alikuwako padri ambae aliwabatiza na kuwapa majina ya Kikristo na baadae kunyongwa, wengi walibatizwa kwa hadaa kuwa wakibatizwa wataachiwa huru, wote katika hao walionyongwa walikuwa ni Waislam. Uzuri ni kwamba katika orodha hiyo kulikuwa na jina na sahihi ya yule padri aliyewabatiza, na kwa mkono wake [huyo padri] aliiyaandika hayo majina. Karatasi yenyewe ilihifadhiwa vizuri kwenye fremu ngumu ya kioo. Tuliomba kwa nguvu zote kupatiwa hiyo karatasi ya majina hata kwa kununua lakini haikuwezekana pamoja na kuwaona na kuwaona wakubwa wa kituo hicho. Niliporudi kwa mara ya pili mwezi July 2009 nilipata mstuko.
Karatasi iliyohifadhiwa kwenye fremu ngumu ya kioo, iliyokuwa na majina ya Kiislaam ya mashujaa wa vita vya Maji Maji, haikuwapo,na badala yake imewekwa karatasi nyingine ombayo ndani ya karatasi hiyo majina ya Kiislaam ya mashujaa hao wa vita vya Maji Maji yameondolewa na kuachwa majina ya ubatizo na yale ya kiasili tu, jina la padri, sahihi yake na wadhifa wake katika Kanisa Katoliki pia vimeondolewa na karatasi yenyewe haikuwa kwenye fremu ya kioo na ilikuwa katika fotokopi tu.
Nilimuuliza muhudu kulikoni? Akasema, “Songea pana mzee mmoja maarufu sana katika historia ya TANU na historia ya kuasisiwa Bakwata anaitwa kwa kifupi M. S. Mzee huyu ana binti yake ambaye ameolewa na Mzungu wa Kijerumani. Binti huyu na na mumewe wa Kijerumani walikuja hapa Songea matembezi. Hivyo kwa shinikizo la huyu mzee M.S. karatasi hiyo alipewa huyu Mzungu kwa ahadi kwamba anaipeleka Ujerumani na atairudisha. Hivyo ndivyo karatasi ile asilia ilivyotoweka. Kubwa katika karatasi ile ni ule ushahidi wa majina kuwa wote katika wale walionyongwa na kuzikwa hapo ni Waislaam, wengi katika hao walihadaiwa kuachwa huru hivyo wakabatzwa ispokuwa wachahe sana waligoma kama shujaa Ally Songea Mbano. Huyu kwa ushujaa wake wa kupambana na Wajerumani aligoma na akasumbua sana kiasi akanyongwa siku yake na peke yake na ndio sababu akazikwa peke yake.
Ukiingia ndani ya kinyumba cha ghorofa, unaanza kuona picha za mashujaa wa Maji Maji wakiwa wamevaa mavazi ya vita mithili ya mahujaji wanavyovaa Ihraam wakati wa hija. Kinachoongezeka kwao ni vilemba kichwani. Chini ya kila picha kuna jina la aliyekuwa kwenye picha ile. Ukipanda gorofani utaona silaha za kiajadi kama mikuki, pinde, ngao n.k. Kinachosisimua zaidi ni mavazi ya vita. Mavazi ya vita ya askari wa Maji Maji wengi walivaa kanzu za Kiislaam na vilemba. Jambo jingine linalosisimua ni kile ambacho watu wa kituo hicho wameandika ”rosary” hili ni jina la Kikristo, hasa la Kikatoliki, ni zile shanga ambazo huning’inia msalaba lakini unapotazama hicho kilichoitwa “rosary” utaona si “rosary,” bali ni tasbihi hasa ya Kiislaam yenye kupangika hasa shanga zake, 33, 33, 34. Maneno yaliyoandikwa kuelezea “rosary” hizo ambazo ni tasbihi ni:
“Hizi ni rosary ambazo wapiganaji wa majimaji walikuwa wakitumia KUTAMBIKA kabla ya kwenda vitani kwa kuamini kwamba zitawakinga na risasi.”
Ukweli ni kwamba hawa askari wa Maji Maji wengi walikuwa ni Waislaam hivyo hawakuwa WAKITAMBIKA bali walikuwa wakitumia tasbihi hizo kufanya dhikri kwa Allah kabla ya kwenda vitani. Midhali sisi Waislaam hatujawa tayari kuandika historia yetu kama Waislaam wanaotuandikia watapotosha na kupindisha na kutuzulia wanavyotaka. Hapo gorofani kuna jambo jingine la kusisimua. Kuna magudulia na makopo. Wameandika kuwa, haya ndio makopo ambayo askari wa Maji Maji walikuwa wakiyatumia KUNAWA kabla ya kwenda vitani [kushika udhu na sio kunawa] pia kwa kuamini kuwa maji hayo yatawakinga. Muhudumu alitueleza kuwa kumbukumbu nzuri na za kuaminika ziko Jimbo Kuu la Wakatoliki Peramiho.
Tulikwenda jimboni lakini hatufanikiwa kwa sababu za ki-urasimu tu.T ulitakiwa tupate kibali cha Askofu Mkuu. Hatukukipata. Kwa yale tuliyoyaona na kuyashudia yafuatayo:
Vita vya Maji Maji havikuwa ni vita vya kizalendo, kwamba wazalendo walikuwa wakipigania nchi yao. La. Vilikuwa ni vita vya Waislaam wakipigana na Wakristo wa Kijerumani waliovamia maeneo asilia ya Waislaam kwa lengo la kuuwa Uislam na kusimamisha Kanisa kwani mazingira yote utayoyaona ya mashujaa wa vita vya Maji Maji ni mazingira ya Kiislaam, kingine ni kwamba hukuti mahala yalipo makaburi ya askari wa Kijerumani ila katika miji ya Waislaam kama Kilwa, Bagamoyo n.k. Kwa nini wauliwe maeneo ya Waislaam tu? Walifuata nini huko?
Kuna upotoshaji mkubwa sana wa historia ya vita vya Maji Maji. Vinaoneshwa kama ni vita vya wazalendo wakipigana na wakoloni wa Kijerumani, wakati ukweli si hivyo. Ukweli ni kwamba vita vya Maji Maji vilikuwa ni vita baina ya Waislaam na Wakrito wa Kijerumani, Waafrika Wakristo wa Songea walijiunga na Wakristo wenzao wa Kijerumani dhidi ya Waafrika wenzao wa Kiislam.
Wakristo wameitafiti hakika hii na wakaijua kisha wameificha kwa maslahi yao.
Kuna haja ya wasomi wetu wa Kiislaam kufanya juhudi za makusudi za utafiti wa historia yetu ili kukifanya kizazi hiki cha Kiislaam kujitambua zaidi na kujenga ujasiri. Taasisi za Kiislaam na watu binafsi [matajiri] wawawezeshe kiuchumi wasomi hawa kufanya kazi hii.
Mwaka 2008 nimetembelea Kilwa Kisiwani, huko nikamkuta Mzungu wa Kifaransa akiandika historia ya Kilwa Kisiwani akiitwa Thiery, ameweka kambi na majenereta ya umeme, solar power na makompyuta. Kazi nyingine kubwa alokuwa akifanya ni kukarabati yale magofu ambayo mengi ni misikiti na majumba ya mawe ya wafalme wa kale. Kilwa Kisiwani ni moja kati ya dola kubwa za Kiislaam katika mwambao wa Afrika Mashariki, ndio dola ya mwanzo kuwa na sarafu yake ambayo iliandikwa jina la Allah. Tuliposoma kazi ile ya Yule Thiery Mfaransa tayari alikwisha ipotosha kwa kiasi kikubwa. Sikuwa na la kumfanya. Kizazi cha vijana wa Kiislaam hakitopata historia ya kweli ya Kiislaam kama tutawaacha akina Thiery waandike na hivyo vijana wetu hawatajitambua na hawatokuwa na ujasiri katika Uislam wao.
Ilunga Hassan Kapungu
Jumanne 19 Oktoba 2010
Najiuliza, Hizi photograph zenye matukio makubwa katka history ya nchi yetu ziko mikononi mwa watu binafsi? Kama ni hivyo, basi taasisi zetu za makumbusho ya kale zina walakini.2Kimo,
Bahati mbaya umenaswa na mtego uliowanasa wengi.
Ali Msham hakumbukwi kwa kutoa samani ofisi ya TANU.
Ali Msham alifungua tawi la TANU nyumbani kwake, kuuza kadi za TANU na kuhamasisha umma usimame kumkabili
Muingereza.
Hebu angalia hii picha hapo chini:
Kulia: Sheikh Suleiman Takadir, John Rupia, Julius Nyerere (amezibwa na John Rupia) na Zuberi Mtemvu (aliyeshika tama). Picha hii imepigwa kwenye tawi la TANU Magomeni Mapipa, Mtaa wa Jaribu nyumbani kwa Ali Msham.
Hili la kwanza.
Pili.
Historia niliyoandika mimi si ya watu wa pwani peke yao ni historia ya uhuru wa Tanganyika.
Angalia picha hii nyingine hapo chini:
Kushoto: Idd Faiz Mafongo, Sheikh Mohamed Ramiya, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, Saadan Abdu Kandoro na Haruna Taratibu wakiwa Dodoma Railway Station 1955/56
M-Kara,Ilunga H. Ka
Ndg. Ilunga H. Kapungu
Kwa bahati mbaya sana utafiti wako wa kutaka kujua 'ukweli' wa historia umebubikwa na kutanguliza prejudice na prejudgement na hivyo kukosa uhalisia.
Najiuliza, Hizi photograph zenye matukio makubwa katka history ya nchi yetu ziko mikononi mwa watu binafsi? Kama ni hivyo, basi taasisi zetu za makumbusho ya kale zina walakini.
Sheikh Mohammed,huoni kuwa mafile kufungiwa makabatini ndiyo kumechangia taarifa kukosekana kwa umma?M-Kara,
''Prejudices,'' ''Prejudgements,'' ''and what have you,'' vyote hivi ni katika dhana pana ya ''Values.''
Hakuna njia ambayo mtafiti yoyote anaweza kuviepuka kwani ndivyo vinavyofanya mtafiti aamue
atafiti nini na kwa nini iwe somo hili lisiwe lile.
Msomaji haangaishwi na hivyo yeye atakwenda moja kwa moja kutaka kujua ukweli upo kwa kiasi
gani.
Hilo kuwa historia ya TANU iko mikononi mwa watu zikijumlishwa picha na nyaraka John Illife aliliona
mwaka wa 1968 wakati ule akisomesha Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam.
Mimi nimeshuhudia tatizo hili wakati Ally Sykes aliponifungulia safe yake iliyokuwa imejaa nyaraka
na majalada ya TAA na TANU mwanzoni mwa miaka ya 1980.