Davidmmarista
JF-Expert Member
- Apr 11, 2024
- 2,287
- 4,502
Wadau wa Jamiiforums, habari yenu!
Mambo vipi? Mkiwa mnapiga misele huku na kule, nasikia wengine tayari mpo 'site' na wengine mpo vijiweni mkiwasha kahawa. Basi karibu tujumuike kwenye huu uzi wa leo wenye maswali mazito kidogo: Wanadamu wote ni sawa kweli?
Unajua kuna wakati mtu anapita barabarani anakuta tangazo limeandikwa "Binadamu wote ni sawa!" Mara human rights wanakuja na yao: "Haki za binadamu zinalinda usawa wa kila mtu!" Lakini ukishuka mtaani, kwenye maisha halisi, unagundua kuna watu wako juu, wengine wako chini, na wengine hata kwenye hiyo orodha hawamo kabisa. Sasa tukubaliane basi, hiyo 'usawa' inaishia kwenye makaratasi.
Basi wadau, ngoja tupige darubini tuchambue ukweli huu:
1. Wote hatujazaliwa kwenye mazingira sawa
Hebu fikiri mtoto wa familia ya kimasikini huko Kagera anazaliwa kwenye nyumba ya nyasi, na kwa upande mwingine, mtoto wa kigogo wa Dar es Salaam anazaliwa kwenye hospitali ya kifahari South Africa. Unataka kuniambia hao watoto ni sawa?
Mtoto wa kigogo anaulizwa jina lake tu, cheti cha kuzaliwa tayari kipo, passport inasubiri. Lakini yule wa Kagera mpaka kijiji kikae kikae kikae (ndio hivyo!) kuamua jina lipi liwekwe kwenye cheti, na hata hicho cheti ni bahati kupata.
2. Kipato chetu kinatufanya tusilingane
Hapa ndio usawa unakuwa hadithi tamu. Mfano mdogo tu:
Baba mwenye pesa nyingi anapofiwa anaandikiwa "Tumempoteza shujaa, tunasikitika sana..." Halafu baba wa kawaida akifa, watu wanakuja kusema, "Mh! Jamaa alikuwa akifanana na baba yake, haya tena maisha!"
Watu wenye hela wakiwa na shida wanaenda kutibiwa India, sisi wa kawaida tunakimbilia Kituo cha Afya Mtaa wa Pili tukipata bahati tukutane na daktari aliyemaliza chuo juzi juzi.
3. Elimu yetu si sawa hata kidogo
Kuna yule aliyesoma shule binafsi ambapo mwalimu anaitwa 'Sir', na kuna yule wa shule ya kata ambaye mwalimu anaitwa "Mwalimu Mh! Mh!" Maana yake mwalimu mwenyewe hakai darasani, ni wakujifukia kwenye miradi yake.
Mtoto wa shule binafsi anajua "Hello, how are you?" akiwa darasa la kwanza, lakini wa shule ya kata akikuta mzungu anamwambia "Mambo vipi boss!"
4. Afya zetu nazo zinatutofautisha
Kuna mtu anakula vyakula vyenye virutubisho kila siku saladi, matunda, nyama laini halafu kuna mtu anatamani hata ule ugali wa mchele aliosikia kwenye story za mjini. Huyu wa kwanza hawezi kuelewa shida ya mwenzie.
Mwingine anacheki afya kila mwezi kwa daktari binafsi, mwingine anacheki afya yake kwa kutumia dalili: "Nikiwa na maumivu ya tumbo nikiwa na njaa, najua nimepitiliza muda wa kula."
5. Mtandao wa mahusiano unatutofautisha
Kuna mtu akihitaji kazi, anaweza kumpigia mjomba wake ambaye ni mkurugenzi, na siku inayofuata anakabidhiwa barua ya kazi. Lakini mwingine akiomba kazi, anaambiwa alete barua kutoka kwa mtendaji wa mtaa, halafu aanze kusubiri majibu yasiyokuja.
6. Heshima tunayopata si sawa
Kama huna hela, hata ukivaa suti unaambiwa "Wewe unajisumbua tu, huwezi kuvaa kitenge?" Lakini kama una pesa, hata ukija na kaptula fupi unaitwa "Mheshimiwa, umetupendeza sana leo!"
7. Mfumo wa sheria unawatofautisha watu
Ukitenda kosa na huna hela, unasota mahabusu hata bila kesi kusikilizwa. Lakini wenye hela wakifanya makosa makubwa zaidi, kesi zao zinasikika mara moja na ghafla wanakuwa huru.
8. Hata kwenye ndoa watu hawalingani
Mwanamke akiolewa na mwanaume tajiri, jamii inasema "Mwanamke huyu ana bahati sana!" Ila mwanamke akiolewa na maskini, jamii inasema "Aisee amejitakia tu, hakutafuta vizuri!"
9. Fursa za maisha hazipo sawa
Kuna mtoto wa kigogo hata kama hana uwezo sana, atasafiri nje ya nchi kusoma. Lakini kuna mwingine mwenye akili kuliko supercomputer anashinda nyumbani akingojea ajira isiyokuwepo.
10. Muda wetu duniani hautufanyi kuwa sawa
Kuna watu wanazaliwa na kuishi maisha ya kifahari kwa miaka 90, wengine wanazaliwa na kufariki baada ya siku mbili kwa kukosa matibabu.
11. Mambo ya mapenzi nayo yanawatofautisha watu
Kuna mwanaume akimnunulia mpenzi wake gari, anaitwa "The best boyfriend ever." Lakini mwingine akimnunulia chakula tu, anaambiwa "Acha ujinga bwana, unajua hatupendi chakula pekee?"
12. Hata ndoto zetu si sawa
Mtoto wa tajiri anaweza kusema, "Nataka kuwa rubani!" Baba yake anasema, "Tutakulipia mafunzo South Africa."
Mtoto wa maskini akisema hivyo, baba yake anasema, "Mimi nakwambia usome ualimu, unaniambia mambo ya ndege?!"
13. Mtazamo wa jamii unatutofautisha
Mtu akivaa nguo za bei rahisi, watu wanasema "Mh! Huyu ni kama ametelekezwa!" Lakini mtu huyo huyo akivaa nguo za gharama, anaitwa "Mtu wa maono!"
14. Hata hatma yetu si sawa
Wengine wanazikwa kwa sherehe kubwa, magazeti yanaandika "Tumempoteza shujaa." Wengine wanazikwa kimyakimya, hata ripoti ya serikali haisemi chochote.
Basi wadau, ukweli ni kwamba huu usawa wa wanadamu upo tu kwenye makaratasi. Ndio maana kuna haki za binadamu, kuna sheria za kutulinda, lakini mwisho wa siku, maisha yanatufanya tuwe tofauti.
Mambo vipi? Mkiwa mnapiga misele huku na kule, nasikia wengine tayari mpo 'site' na wengine mpo vijiweni mkiwasha kahawa. Basi karibu tujumuike kwenye huu uzi wa leo wenye maswali mazito kidogo: Wanadamu wote ni sawa kweli?
Unajua kuna wakati mtu anapita barabarani anakuta tangazo limeandikwa "Binadamu wote ni sawa!" Mara human rights wanakuja na yao: "Haki za binadamu zinalinda usawa wa kila mtu!" Lakini ukishuka mtaani, kwenye maisha halisi, unagundua kuna watu wako juu, wengine wako chini, na wengine hata kwenye hiyo orodha hawamo kabisa. Sasa tukubaliane basi, hiyo 'usawa' inaishia kwenye makaratasi.
Basi wadau, ngoja tupige darubini tuchambue ukweli huu:
1. Wote hatujazaliwa kwenye mazingira sawa
Hebu fikiri mtoto wa familia ya kimasikini huko Kagera anazaliwa kwenye nyumba ya nyasi, na kwa upande mwingine, mtoto wa kigogo wa Dar es Salaam anazaliwa kwenye hospitali ya kifahari South Africa. Unataka kuniambia hao watoto ni sawa?
Mtoto wa kigogo anaulizwa jina lake tu, cheti cha kuzaliwa tayari kipo, passport inasubiri. Lakini yule wa Kagera mpaka kijiji kikae kikae kikae (ndio hivyo!) kuamua jina lipi liwekwe kwenye cheti, na hata hicho cheti ni bahati kupata.
2. Kipato chetu kinatufanya tusilingane
Hapa ndio usawa unakuwa hadithi tamu. Mfano mdogo tu:
Baba mwenye pesa nyingi anapofiwa anaandikiwa "Tumempoteza shujaa, tunasikitika sana..." Halafu baba wa kawaida akifa, watu wanakuja kusema, "Mh! Jamaa alikuwa akifanana na baba yake, haya tena maisha!"
Watu wenye hela wakiwa na shida wanaenda kutibiwa India, sisi wa kawaida tunakimbilia Kituo cha Afya Mtaa wa Pili tukipata bahati tukutane na daktari aliyemaliza chuo juzi juzi.
3. Elimu yetu si sawa hata kidogo
Kuna yule aliyesoma shule binafsi ambapo mwalimu anaitwa 'Sir', na kuna yule wa shule ya kata ambaye mwalimu anaitwa "Mwalimu Mh! Mh!" Maana yake mwalimu mwenyewe hakai darasani, ni wakujifukia kwenye miradi yake.
Mtoto wa shule binafsi anajua "Hello, how are you?" akiwa darasa la kwanza, lakini wa shule ya kata akikuta mzungu anamwambia "Mambo vipi boss!"
4. Afya zetu nazo zinatutofautisha
Kuna mtu anakula vyakula vyenye virutubisho kila siku saladi, matunda, nyama laini halafu kuna mtu anatamani hata ule ugali wa mchele aliosikia kwenye story za mjini. Huyu wa kwanza hawezi kuelewa shida ya mwenzie.
Mwingine anacheki afya kila mwezi kwa daktari binafsi, mwingine anacheki afya yake kwa kutumia dalili: "Nikiwa na maumivu ya tumbo nikiwa na njaa, najua nimepitiliza muda wa kula."
5. Mtandao wa mahusiano unatutofautisha
Kuna mtu akihitaji kazi, anaweza kumpigia mjomba wake ambaye ni mkurugenzi, na siku inayofuata anakabidhiwa barua ya kazi. Lakini mwingine akiomba kazi, anaambiwa alete barua kutoka kwa mtendaji wa mtaa, halafu aanze kusubiri majibu yasiyokuja.
6. Heshima tunayopata si sawa
Kama huna hela, hata ukivaa suti unaambiwa "Wewe unajisumbua tu, huwezi kuvaa kitenge?" Lakini kama una pesa, hata ukija na kaptula fupi unaitwa "Mheshimiwa, umetupendeza sana leo!"
7. Mfumo wa sheria unawatofautisha watu
Ukitenda kosa na huna hela, unasota mahabusu hata bila kesi kusikilizwa. Lakini wenye hela wakifanya makosa makubwa zaidi, kesi zao zinasikika mara moja na ghafla wanakuwa huru.
8. Hata kwenye ndoa watu hawalingani
Mwanamke akiolewa na mwanaume tajiri, jamii inasema "Mwanamke huyu ana bahati sana!" Ila mwanamke akiolewa na maskini, jamii inasema "Aisee amejitakia tu, hakutafuta vizuri!"
9. Fursa za maisha hazipo sawa
Kuna mtoto wa kigogo hata kama hana uwezo sana, atasafiri nje ya nchi kusoma. Lakini kuna mwingine mwenye akili kuliko supercomputer anashinda nyumbani akingojea ajira isiyokuwepo.
10. Muda wetu duniani hautufanyi kuwa sawa
Kuna watu wanazaliwa na kuishi maisha ya kifahari kwa miaka 90, wengine wanazaliwa na kufariki baada ya siku mbili kwa kukosa matibabu.
11. Mambo ya mapenzi nayo yanawatofautisha watu
Kuna mwanaume akimnunulia mpenzi wake gari, anaitwa "The best boyfriend ever." Lakini mwingine akimnunulia chakula tu, anaambiwa "Acha ujinga bwana, unajua hatupendi chakula pekee?"
12. Hata ndoto zetu si sawa
Mtoto wa tajiri anaweza kusema, "Nataka kuwa rubani!" Baba yake anasema, "Tutakulipia mafunzo South Africa."
Mtoto wa maskini akisema hivyo, baba yake anasema, "Mimi nakwambia usome ualimu, unaniambia mambo ya ndege?!"
13. Mtazamo wa jamii unatutofautisha
Mtu akivaa nguo za bei rahisi, watu wanasema "Mh! Huyu ni kama ametelekezwa!" Lakini mtu huyo huyo akivaa nguo za gharama, anaitwa "Mtu wa maono!"
14. Hata hatma yetu si sawa
Wengine wanazikwa kwa sherehe kubwa, magazeti yanaandika "Tumempoteza shujaa." Wengine wanazikwa kimyakimya, hata ripoti ya serikali haisemi chochote.
Basi wadau, ukweli ni kwamba huu usawa wa wanadamu upo tu kwenye makaratasi. Ndio maana kuna haki za binadamu, kuna sheria za kutulinda, lakini mwisho wa siku, maisha yanatufanya tuwe tofauti.
