Ni kweli Utumishi ingekuwa ni daraja zuri sana la kuingiza watu kwenye taasisi za umma kama michakato yake ya uajiri ingekuwa wazi na yakueleweka na pia mamlaka yake ingeheshimiwa na kutiiwa na taasisi za umma.
Yafuatayo ni mojawapo ya mambo yanayochanganya kuhusu mfumo wao wa uajiri.
1. Pass mark ya kwenda kwenye usaili wa mahojiano ni ngapi.
2. Uwiano upoje kati ya idadi za nafasi zinazohitajika kujazwa na idadi ya watu wanaotakiwa kuitwa kwenye usaili wa mahojiano. Unakuta wakati mwingine nafasi ni moja ila wanaitwa watu 27 kwenda kwenye usahili wa mahojiano, lakini wakati huo huo unakuta nafasi ni tano lakini wanaitwa watu 10 kwenda kwenye usahili wa mahojiano.
3. Je ni vitu gani vinazingatiwa kwenye usahili wa mahojiano ambavyo vitamfanya mtu apate nafasi ya ajira. Je, ni idadi ya maswali aliyoyajibu vizuri, uwezo wa kujieleza, GPA, uzoefu wake wa kazi au ni kitu gani.
4. Tunaambiwa huwa wanachukua watu wanawaweka kwenye database, vigezo vya kuwekwa kwenye database ni zipi, na je, ni nafasi zipi au taasisi ipi ambazo zinachukua walio kwenye database na ni zipi hazichukui na kwanini. Nauuliza maswali haya sababu unaweza kuta tuseme wiki hii Utumishi imewaita tuseme Wahandisi wa Ujenzi 20 kwenye usahili wa mahojiano ili apatikane mtu mmoja wa kujaza nafasi husika, mtu anapatikana. Lakini baada ya wiki tatu tena unaona utumishi labda wanatangaza tena nafasi moja ya Muhandisi wa Ujenzi kwenye taasisi nyingine, sasa unajiuliza kwenye wale 19 waliobaki kwenye ile usaili uliopita inamaana hakuna aliye kwenye database, kwanini wasimpe hiyo nafasi mtu mmoja kati ya hao.
5. Kuna wakati watu fulani walimfuata Katibu wa Utumishi (kwa mambo tofauti kidogo) , katika maongezi yao Katibu akawaambia huwa wanapata shida kutoka kwa Mashirika fulani, alitaja TPA, TRC na Tanesco kuwa unakuta wametangaza nafasi za kazi kupitia Utumishi,mchakato wote unafuatwa na waliofuzu kujaza wanapatikana ila hayo Mashirika unakuta yanataka kuwachomeka watu wao wengine tofauti na hao waliopatikana kupitia Utumishi. Hapa ndo suala la nguvu na mamlaka yao linaleta sintofahamu.
6. Kingine suala la ufuatiliaji wa mashirika yanayohitaji watu, kama Utumishi mshafanyia watu mahojiano na kuwapata kwa idadi iliyotakiwa na shirika fulani na mnawapelekea majina. Sina uhakika kama wanafuatilia kama watu hao wanachukuliwa kulingana na idadi iliyoombwa na shirika lenyewe. Mfano TRC ilikuwa inahitaji Mechanical Engineers II kumi, utumishi ikafanya michakato yake ikapata watu, pamoja na ukinzani wa TRC kutaka kupachika watu wao tofauti lakini walishindwa nadhani maagizo yalitoka juu. Katika hao 10 waliripoti 9 mmoja hakuja ikabidi TRC tena wamchukue mtu mwingine kutoka kwenye ile list ya utumishi (list ilikuwa na watu 43 waliofanya usaihili wa oral, imeorodhesha majina kulingana na ufaulu), huyo aliyechaguliwa na TRC kutoka kwenye list naye hakwenda. Baadaye tena katika wale 9 walioripoti mmoja akaacha kwa hiyo wakabaki 8, tafsiri yake kuna nafasi mbili ambazo hazijajazwa katika zile walizotangaza TRC, na list ya majina 43 waliofanya usaili wa mahojiano wanayo. Sasa unajiuliza walishindwa nini kuchukua tena hao watu wawili kutoka kwenye list. Tutajuaje kama hao si ndiyo watumishi hewa wenyewe? Leo ni karibia miaka miwili sasa hawajawachukua hao watu ili kujaza zile nafasi mbili. Sasa unajiuliza nafasi ya Utumishi hapa ikoje, ndiyo tunajua kuna Wakaguzi wa ndani na pia CAG yupo angeweza ku raise quiry kuhusu hilo, lakini vipi Utumishi wao nafasi yao ikoje kwenye kudhibiti mambo kama hayo ambayo yanaweza pelekea kuwa na watumishi hewa?
Kiukweli maswali ni mengi sana.