Parabolic
JF-Expert Member
- Dec 3, 2013
- 2,743
- 2,601
Anaandika Rais wa Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS), Boniface Mwabukusi:
"Katika historia ya taifa letu, tangu kuzaliwa kwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwaka 1964, na hususan tangu kurejeshwa kwa mfumo wa vyama vingi mwaka 1992, Bunge la Kumi na Mbili (2020–2025) ndilo Bunge dhaifu, legelege, na lisilotimiza wajibu wa kikatiba kuliko mengine yote yaliyowahi kuwepo. Hili si tu jambo la kisiasa bali ni janga la kikatiba.
1. Bunge lililokiuka dhima yake kama mhimili huru wa Dola
Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, 1977 (kama ilivyorekebishwa), inatamka wazi kuwa Bunge ni mhimili wa dola wenye mamlaka ya kutunga sheria na kuisimamia Serikali:
Badala ya kusimama kama mhimili kamili, Bunge hili limejivua heshima hiyo na kugeuka kuwa nyenzo ya kupitisha matakwa ya Serikali bila kupinga wala kuhoji.
2. Bunge lililokosa mamlaka ya kuisimamia Serikali kwa mujibu wa Katiba
Wajibu wa Bunge si kupitisha miswada pekee, bali kuishauri, kuisimamia na kuihoji Serikali.
Ibara ya 63(2): “Bunge laweza kuishauri na kuisimamia Serikali kuhusu utekelezaji wa majukumu yake yote kwa mujibu wa Katiba hii.”
Lakini Bunge hili limekuwa likilalamikiwa wazi kwa kudhoofisha taasisi ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG), kushambulia wabunge wa upinzani na wachache wenye msimamo wa kizalendo kama Luhaga Mpina na Aida Khenani, huku likishindwa kuisimamia Serikali hata kwenye mambo yenye mashaka makubwa kwa Taifa.
3. Bunge lililobariki uporwaji wa rasilimali kupitia Mkataba wa DP World
Mkataba wa usimamizi wa Bandari kati ya Tanzania na kampuni ya DP World kutoka Dubai ni miongoni mwa mikataba iliyozua maswali makubwa ya kisheria na kikatiba.
Hata hivyo, Bunge hili liliupitisha haraka bila kujali matokeo ya muda mrefu kwa mamlaka ya nchi na hifadhi ya rasilimali.
Kwa mujibu wa Sheria ya Mikataba ya Umma, Sura ya 410 (The Public Procurement Act), na Sheria ya Usimamizi wa Rasilimali Asilia Na Mikataba ya Kimataifa Na Uwekezaji (Natural Wealth and Resources Contracts (Review and Renegotiation of Unconscionable Terms) Act, 2017), Serikali inatakiwa kuhakikisha:
Umma unashirikishwa,
Mikataba inazingatia maslahi ya Taifa,
Na Bunge linapitia mkataba kwa mujibu wa sheria.
Kwa kusita kufanya uchambuzi wa kina au kusimamia ushirikishwaji wa umma, Bunge hili limekiuka misingi ya utawala bora, uwazi, na uwajibikaji.
4. Bunge lililonyamazia ukiukwaji wa haki za wazawa na ardhi zao
Kwa mujibu wa Ibara ya 24 ya Katiba ya JMT:
“Kila mtu anayo haki ya kumiliki mali, na haki ya kulindwa dhidi ya kuporwa au kuondolewa mali yake kwa nguvu.”
Lakini Bunge hili halikulalamika wala kuchukua hatua wakati wazawa – hasa jamii za Kimasai – walipokuwa wakifurushwa katika maeneo ya ardhi yao ya asili, kinyume cha Katiba na Sheria ya Ardhi Na. 4 ya 1999. Vivutio vya utalii viligeuzwa kuwa kisingizio cha kuondoa watu na kuharibu haki ya mila, urithi, na uhai wa jamii hizo.
5. Bunge lililokubali utekaji na kupotea kwa raia bila kuchukua hatua
Kwa mujibu wa Katiba:
Ibara ya 14: “Kila mtu anayo haki ya kuishi na kupata hifadhi ya maisha yake kwa mujibu wa sheria.”
Na pia:
Ibara ya 15(1): “Kila mtu ana haki ya kuwa huru, na haki ya kulindwa dhidi ya kuteswa, kuwekwa kizuizini bila sababu ya msingi, au kupotezwa.”
Bunge limepuuza matukio ya wazi ya utekaji, mateso na kupotea kwa wanaharakati, waandishi na wapinzani. Kauli za baadhi ya viongozi wa Bunge hata zilipotosha ukweli kwa kudai watu wanajiteka au wanajijeruhi. Hili ni kosa la kimaadili na la kikatiba.
6. Bunge lililoacha Serikali isimamiwe hata kwenye mazingira
Bunge limenyamaza huku Serikali ikisaini mikataba zaidi ya 33 kuhusu misitu ya asili kwa kisingizio cha biashara ya hewa ukaa (carbon credits). Huu ni ufisadi wa kimfumo unaoweza kuharibu ikolojia ya taifa kwa miaka mingi ijayo, na Bunge limekubali kuwa sehemu ya mchezo wa kimya kisicho na huruma kwa mazingira wala wananchi."
BAK MWABUKUSI.
