Memento Homo kwenye Ushindi wa Waroma

[Determinantor]

Sherehe za Ushindi Roma — “Memento Homo”​

Jua lilikuwa juu ya anga la Roma, likimwaga mwanga wa dhahabu juu ya mawe ya barabara na kuta za mji uliokuwa umejaa shangwe. Siku hiyo haikuwa ya kawaida—ilikuwa siku ya ushindi.

Umati wa watu ulifurika mitaani, sauti za nderemo na vifijo zikichanganyika na milio ya tarumbeta. Watu walipanda juu ya majengo, wengine wakisukumana pembezoni mwa barabara, wote wakitaka kumwona shujaa wa siku hiyo.

Na kisha akaonekana.

Jenerali mkuu, aliyeshinda vita, alisimama juu ya gari la kifahari lililovutwa na farasi weupe. Kichwani alikuwa amevaa taji la majani ya mivinje—ishara ya ushindi. Mwili wake ulipambwa kwa mavazi ya kifalme, karibu afanane na mungu mwenyewe, kama Jupiter.

“Gloria! Gloria!” umati ulipaza sauti.

Kwa muda huo mfupi, alihisi kama dunia yote ilikuwa chini ya miguu yake.

Lakini nyuma yake, ndani ya gari lile lile, alisimama mtu mmoja—mtulivu, asiyeonekana kwa wengi. Alikuwa ni mtumwa.

Hakushangilia. Hakutabasamu. Alikuwa na kazi moja tu.

Alisogea kidogo, akainama karibu na sikio la jenerali, na kwa sauti ya chini, karibu kama upepo unaopita, akanong’ona:

“Respice post te… Hominem te esse memento.”
Angalia nyuma yako… kumbuka wewe ni mwanadamu.

Jenerali alitikisika kidogo.


Sauti za shangwe ziliendelea, lakini ndani yake kulikuwa na ukimya wa ghafla. Maneno yale yalikatiza fahari yake kama upanga laini usioonekana.


Alitazama mbele—umati, utukufu, nguvu.
Kisha akatazama ndani yake—udhaifu, mwisho, ubinadamu.


Kwa mara ya kwanza siku hiyo, hakujiona kama mungu.
Alijiona kama mtu.


Na gari la ushindi likaendelea kusonga taratibu kuelekea kilele cha mji, si kama safari ya kujitangaza, bali kama kumbusho la kimya:

Utukufu hupita. Ubinadamu hubaki.

Hivyo ndivyo Warumi walivyosherehekea ushindi—sio kwa kelele tu, bali pia kwa hekima iliyofichwa ndani ya mnong’ono mdogo:


“Memento Homo.”

 

[Determinantor]

"Ushindi" wa mfunyenge