stabilityman
JF-Expert Member
- Jul 9, 2024
- 604
- 1,236
Kifo cha Kim Jong-nam mwaka 2017
Kim Jong-nam, ambaye alikuwa kaka wa kambo (nusu kaka) mkubwa wa kiongozi wa Korea Kaskazini Kim Jong-un, aliuawa tarehe 13 Februari 2017 katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kuala Lumpur, Malaysia.
Alikuwa akiishi uhamishoni tangu mwaka 2003 baada ya kuanguka katika neema ya familia yake ya Kim. Siku hiyo, alikuwa anasubiri ndege ya saa 10:50 asubuhi kwenda Macau. Karibu saa 9:00 asubuhi, wanawake wawili walimkaribia:
VX ni silaha ya kemikali iliyokatazwa kimataifa, ambayo ni sumu sana na inaweza kuua kwa haraka sana. Wanawake hao walitumia mbinu ya kipekee: waliweka sehemu mbili zisizo na madhara za VX kwenye mikono yao, na wakati walipomgusa uso, sehemu hizo ziliungana na kuwa sumu hatari.
Kim Jong-nam alihisi maumivu mara moja, akaenda kliniki ya uwanja wa ndege akilalamika kuwa amepigwa na kitu usoni. Lakini alianguka na kufa ndani ya dakika 15-20 akiwa njiani kwenda hospitali kwa ambulensi.
Wanawake waliotumiwa walikuwa:
Walisema walidanganywa na kuambiwa kuwa wanashiriki katika "prank" ya kipindi cha televisheni (kama cha reality show), na hawakujua ni sumu halisi. Walikamatwa na kushtakiwa kwa mauaji, na wangeweza kuuawa kwa kunyongwa kama wangepatikana na hatia.
Baadaye (mwaka 2019), mashtaka dhidi ya Siti Aisyah yalifutwa na akaachiliwa kwa sababu za kidiplomasia. Doan Thi Huong alikubali shtaka dogo zaidi (kusababisha jeraha) na akahukumiwa kifungo kifupi kabla ya kuachiliwa.
Uchunguzi ulionyesha kuwa mauaji hayo yalipangwa na maajenti wa Korea Kaskazini. Wanaume wanne wa Korea Kaskazini walitambuliwa kama washukiwa wakuu, lakini walitoroka nchini mara moja na bado wako huru. Serikali ya Korea Kaskazini ilikanusha kuhusika, lakini Marekani, Korea Kusini na Malaysia waliamini kuwa Kim Jong-un aliamuru mauaji hayo kwa sababu Kim Jong-nam alikuwa tishio kwa uongozi wake (alikuwa na uhusiano na CIA na alikuwa akosoaji wa utawala wa familia ya Kim).
Hii ilikuwa moja ya mauaji ya kushangaza na ya wazi zaidi katika historia ya kisasa, yaliyofanyika mbele ya kamera za usalama na mbele ya watu wengi uwanja wa ndege!
Sumu hii ni nini hasa?
Maelezo zaidi kuhusu VX nerve agent
VX (Venomo
### Sifa za Kimwili na Kemikali
VX ni kioevu chenye rangi ya kahawia au manjano, kisicho na harufu wala ladha, na kinafanana na mafuta ya gari (motor oil). Haina uvukizi wa haraka (inachukua muda mrefu sana kuyeyuka hewani), hivyo inabaki mahali kwa muda mrefu na inaweza kuingia mwilini kwa urahisi kupitia ngozi.
Ni sumu sana hivi kwamba matone machache tu (karibu 10 mg au chini) kwenye ngozi yanaweza kuua mtu mzima kwa dakika chache hadi saa chache.
### Jinsi Inavyofanya Kazi (Mechanism of Action)
VX inazuia enzyme inayoitwa acetylcholinesterase (AChE), ambayo ni muhimu kwa kusafisha neurotransmitter acetylcholine kwenye viungo vya neva. Wakati enzyme hii inazuiwa, acetylcholine inajikusanya kupita kiasi, na hivyo kusababisha overstimulation ya mfumo wa neva (cholinergic crisis). Hii inaathiri misuli, moyo, mapafu na ubongo.
Dalili za sumu ya VX (kulingana na kiasi):
Dalili zinaweza kuchelewa kidogo (hadi dakika 20 au zaidi) ikilinganishwa na nerve agents zingine kama sarin, hasa inapopakwa kwenye ngozi.
### Matumizi katika Mauaji ya Kim Jong-nam (2017)
Katika mauaji ya Kim Jong-nam, wanawake wawili walitumia mbinu ya binary VX — yaani, walibeba sehemu mbili tofauti zisizo na madhara (precursors), na walipomgusa uso wa Kim, sehemu hizo ziliungana na kuwa VX hatari. Hii iliwalinda washambuliaji wasiathirike sana.
Kim alikufa ndani ya dakika 15-20 baada ya kushambuliwa, na alikuwa amebeba dawa ya kupambana nayo (atropine) kwenye begi lake, lakini hakuweza kuitumia kwa wakati.
Tiba (Treatment)
Tiba ya haraka inahitajika:
VX ni hatari sana hivi kwamba inachukuliwa kuwa moja ya silaha za kemikali zenye sumu zaidi zilizowahi kutengenezwa na binadamu. Hadi leo, matumizi yake yanachukuliwa kuwa uhalifu mkubwa wa kimataifa!
Kim Jong-nam, ambaye alikuwa kaka wa kambo (nusu kaka) mkubwa wa kiongozi wa Korea Kaskazini Kim Jong-un, aliuawa tarehe 13 Februari 2017 katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kuala Lumpur, Malaysia.
Alikuwa akiishi uhamishoni tangu mwaka 2003 baada ya kuanguka katika neema ya familia yake ya Kim. Siku hiyo, alikuwa anasubiri ndege ya saa 10:50 asubuhi kwenda Macau. Karibu saa 9:00 asubuhi, wanawake wawili walimkaribia:
- Mmoja alimshika uso wake kutoka mbele (kama kumudu au kumtia "prank"),
- Na mwingine alimpaka sumu kali sana inayoitwa VX nerve agent usoni mwake kutoka nyuma.
VX ni silaha ya kemikali iliyokatazwa kimataifa, ambayo ni sumu sana na inaweza kuua kwa haraka sana. Wanawake hao walitumia mbinu ya kipekee: waliweka sehemu mbili zisizo na madhara za VX kwenye mikono yao, na wakati walipomgusa uso, sehemu hizo ziliungana na kuwa sumu hatari.
Kim Jong-nam alihisi maumivu mara moja, akaenda kliniki ya uwanja wa ndege akilalamika kuwa amepigwa na kitu usoni. Lakini alianguka na kufa ndani ya dakika 15-20 akiwa njiani kwenda hospitali kwa ambulensi.
Wanawake waliotumiwa walikuwa:
- Siti Aisyah (kutoka Indonesia),
- Doan Thi Huong (kutoka Vietnam).
Walisema walidanganywa na kuambiwa kuwa wanashiriki katika "prank" ya kipindi cha televisheni (kama cha reality show), na hawakujua ni sumu halisi. Walikamatwa na kushtakiwa kwa mauaji, na wangeweza kuuawa kwa kunyongwa kama wangepatikana na hatia.
Baadaye (mwaka 2019), mashtaka dhidi ya Siti Aisyah yalifutwa na akaachiliwa kwa sababu za kidiplomasia. Doan Thi Huong alikubali shtaka dogo zaidi (kusababisha jeraha) na akahukumiwa kifungo kifupi kabla ya kuachiliwa.
Uchunguzi ulionyesha kuwa mauaji hayo yalipangwa na maajenti wa Korea Kaskazini. Wanaume wanne wa Korea Kaskazini walitambuliwa kama washukiwa wakuu, lakini walitoroka nchini mara moja na bado wako huru. Serikali ya Korea Kaskazini ilikanusha kuhusika, lakini Marekani, Korea Kusini na Malaysia waliamini kuwa Kim Jong-un aliamuru mauaji hayo kwa sababu Kim Jong-nam alikuwa tishio kwa uongozi wake (alikuwa na uhusiano na CIA na alikuwa akosoaji wa utawala wa familia ya Kim).
Hii ilikuwa moja ya mauaji ya kushangaza na ya wazi zaidi katika historia ya kisasa, yaliyofanyika mbele ya kamera za usalama na mbele ya watu wengi uwanja wa ndege!
Sumu hii ni nini hasa?
Maelezo zaidi kuhusu VX nerve agent
VX (Venomo
### Sifa za Kimwili na Kemikali
VX ni kioevu chenye rangi ya kahawia au manjano, kisicho na harufu wala ladha, na kinafanana na mafuta ya gari (motor oil). Haina uvukizi wa haraka (inachukua muda mrefu sana kuyeyuka hewani), hivyo inabaki mahali kwa muda mrefu na inaweza kuingia mwilini kwa urahisi kupitia ngozi.
Ni sumu sana hivi kwamba matone machache tu (karibu 10 mg au chini) kwenye ngozi yanaweza kuua mtu mzima kwa dakika chache hadi saa chache.
### Jinsi Inavyofanya Kazi (Mechanism of Action)
VX inazuia enzyme inayoitwa acetylcholinesterase (AChE), ambayo ni muhimu kwa kusafisha neurotransmitter acetylcholine kwenye viungo vya neva. Wakati enzyme hii inazuiwa, acetylcholine inajikusanya kupita kiasi, na hivyo kusababisha overstimulation ya mfumo wa neva (cholinergic crisis). Hii inaathiri misuli, moyo, mapafu na ubongo.
Dalili za sumu ya VX (kulingana na kiasi):
- Kidogo: Machozi, mate mengi, jasho kupita kiasi, macho kuwa madogo (miosis), maumivu ya tumbo, kichefuchefu.
- Kiasi kikubwa: Kukakamaa kwa misuli, kutetemeka, mshtuko (convulsions), ugumu wa kupumua, kupooza, na kifo kutokana na kukosa kupumua.
Dalili zinaweza kuchelewa kidogo (hadi dakika 20 au zaidi) ikilinganishwa na nerve agents zingine kama sarin, hasa inapopakwa kwenye ngozi.
### Matumizi katika Mauaji ya Kim Jong-nam (2017)
Katika mauaji ya Kim Jong-nam, wanawake wawili walitumia mbinu ya binary VX — yaani, walibeba sehemu mbili tofauti zisizo na madhara (precursors), na walipomgusa uso wa Kim, sehemu hizo ziliungana na kuwa VX hatari. Hii iliwalinda washambuliaji wasiathirike sana.
Kim alikufa ndani ya dakika 15-20 baada ya kushambuliwa, na alikuwa amebeba dawa ya kupambana nayo (atropine) kwenye begi lake, lakini hakuweza kuitumia kwa wakati.
Tiba (Treatment)
Tiba ya haraka inahitajika:
- Atropine — inazuia athari za acetylcholine kupita kiasi.
- Pralidoxime (2-PAM) — inajaribu kurejesha enzyme iliyozuiwa.
- Kuosha ngozi mara moja na maji na sabuni.
- Huduma ya kupumua na hospitali.
VX ni hatari sana hivi kwamba inachukuliwa kuwa moja ya silaha za kemikali zenye sumu zaidi zilizowahi kutengenezwa na binadamu. Hadi leo, matumizi yake yanachukuliwa kuwa uhalifu mkubwa wa kimataifa!