nusuhela
JF-Expert Member
- Jan 26, 2014
- 6,294
- 7,803
Swali zuri sana, na halina jibu moja ambalo kila mtu anakubaliana nalo. Kulingana na mtazamo unaotumia, majibu ni tofauti. Haya ndiyo makundi 4 makuu:
1. Mtazamo wa Kisayansi/Baiolojia
Sayansi haijibu “kwa nini” kwa maana ya kusudi, inajibu “vipi” tulikuwapo.
2. Mtazamo wa Kidini/Kiroho
Dini nyingi zinakubaliana kwamba uhai una kusudi lililopangwa na Mungu au nguvu kuu.
3. Mtazamo wa Kifalsafa
Wanafalsafa wamegawanyika kwa miaka 2500:
Falsafa Jibu la “kwanini tunaishi”
Nihilism Hakuna kusudi la asili. Ulimwengu haukujali uwepo wako.
Existentialism - Sartre, Camus Hakuna kusudi ulilozaliwa nalo, hivyo una uhuru wa kujitengenezea kusudi lako mwenyewe. Maana ya maisha ni unayoamua wewe.
Absurdism - Camus Kutafuta maana kwenye ulimwengu usio na maana ni “absurd”. Suluhisho ni kukubali hilo na bado uishi kwa furaha na uasi.
Stoicism Tunaishi kutenda wema, kutumia akili, na kukubali mambo tusiyoyamudu. Furaha inatoka ndani, si nje.
4. Mtazamo wa Kibinafsi/Magharibu ya Kisasa
Watu wengi leo wanachanganya yote 3 juu na kusema:
1. Mahusiano - Tunaishi kwa ajili ya watu tunaowapenda: familia, watoto, marafiki.
2. Uzoefu - Kuonja, kusikia, kupenda, kucheka, kujifunza. Maisha ni kusanyiko la matukio.
3. Mchango - Kuacha dunia ikiwa bora kidogo: fundisha, jenga, ponesha, tengeneza sanaa.
4. Kukua - Kuwa toleo bora zaidi la nafsi yako kila siku.
Kwa kifupi:
Sayansi inasema “uko hai kwa sababu mababu zako hawakufa kabla ya kuzaa”.
Dini inasema “uko hai kwa sababu Mungu alikuchagua kwa kazi”.
Falsafa inasema “uko hai, sasa wewe amua hiyo inamaanisha nini”.
Hakuna jibu ambalo mashine au kitabu kitakupatia likawa sahihi kwako 100%. Sehemu ya kuishi ni kujibishana na swali hili mwenyewe maisha yako yote.
Wewe binafsi, ni lipi kati ya hayo linasikika kwako zaidi hivi sasa?
1. Mtazamo wa Kisayansi/Baiolojia
Sayansi haijibu “kwa nini” kwa maana ya kusudi, inajibu “vipi” tulikuwapo.
- Tulikuwepo kwa kubahatisha + uteuzi asilia. Kemikali zilichanganyika miaka bilioni 3.8 iliyopita zikatengeneza kiumbe kilichoweza kujizalisha. Viumbe vilivyozaa vingi vikaendelea, vilivyoshindwa vikatoweka.
- Kusudi la kibaiolojia ni kuendeleza jeni. Jeni zako “zinataka” kujinakili kwenye kizazi kijacho. Njaa, kiu, mapenzi, hofu ya kifo - zote ni mbinu za jeni kuhakikisha unaishi muda wa kutosha kuzaa na kulea.
- Kwa mtazamo huu, hakuna “sababu kuu” iliyoandikwa. Uhai ulitokea kwa sababu mazingira yaliruhusu, na unaendelea kwa sababu unajizalisha.
2. Mtazamo wa Kidini/Kiroho
Dini nyingi zinakubaliana kwamba uhai una kusudi lililopangwa na Mungu au nguvu kuu.
- Uislamu & Ukristo: Tunaishi ili kumwabudu Mwenyezi Mungu, kumtii, kuwatendea wema wengine, na kupima imani yetu hapa duniani kabla ya ahera.
- Uhindu & Ubuddha: Tunaishi kuzaliwa mara nyingi “reincarnation” ili kujifunza, kulipa karma, na hatimaye kufika ukombozi - kuungana na ulimwengu au kuacha mzunguko wa kuzaliwa.
- Dini za jadi za Kiafrika: Tunaishi kuendeleza ukoo, kuheshimu wahenga, kutunza ardhi, na kuhakikisha jina la familia haliishi. Kifo si mwisho, ni kubadili hali.
- Kwa mtazamo huu, kusudi limewekwa nje yako - umeumbwa kwa kazi fulani.
3. Mtazamo wa Kifalsafa
Wanafalsafa wamegawanyika kwa miaka 2500:
Falsafa Jibu la “kwanini tunaishi”
Nihilism Hakuna kusudi la asili. Ulimwengu haukujali uwepo wako.
Existentialism - Sartre, Camus Hakuna kusudi ulilozaliwa nalo, hivyo una uhuru wa kujitengenezea kusudi lako mwenyewe. Maana ya maisha ni unayoamua wewe.
Absurdism - Camus Kutafuta maana kwenye ulimwengu usio na maana ni “absurd”. Suluhisho ni kukubali hilo na bado uishi kwa furaha na uasi.
Stoicism Tunaishi kutenda wema, kutumia akili, na kukubali mambo tusiyoyamudu. Furaha inatoka ndani, si nje.
4. Mtazamo wa Kibinafsi/Magharibu ya Kisasa
Watu wengi leo wanachanganya yote 3 juu na kusema:
1. Mahusiano - Tunaishi kwa ajili ya watu tunaowapenda: familia, watoto, marafiki.
2. Uzoefu - Kuonja, kusikia, kupenda, kucheka, kujifunza. Maisha ni kusanyiko la matukio.
3. Mchango - Kuacha dunia ikiwa bora kidogo: fundisha, jenga, ponesha, tengeneza sanaa.
4. Kukua - Kuwa toleo bora zaidi la nafsi yako kila siku.
Kwa kifupi:
Sayansi inasema “uko hai kwa sababu mababu zako hawakufa kabla ya kuzaa”.
Dini inasema “uko hai kwa sababu Mungu alikuchagua kwa kazi”.
Falsafa inasema “uko hai, sasa wewe amua hiyo inamaanisha nini”.
Hakuna jibu ambalo mashine au kitabu kitakupatia likawa sahihi kwako 100%. Sehemu ya kuishi ni kujibishana na swali hili mwenyewe maisha yako yote.
Wewe binafsi, ni lipi kati ya hayo linasikika kwako zaidi hivi sasa?
