Abraham Lincolnn
JF-Expert Member
- Apr 12, 2018
- 3,146
- 6,008
1. Haki ya Uhai – Ibara ya 14
Ikiwa kuna mauaji, matumizi kupita kiasi ya nguvu, au vifo visivyoeleweka vinavyotokana na vyombo vya dola—hili linagusa moja kwa moja Ibara hii.“Kila mtu anayo haki ya kuishi…”
2. Haki ya Usalama wa Binafsi – Ibara ya 15
Inakataza:- Kutesa
- Kuteka
- Kufungwa kiholela
3. Haki ya Uhuru wa Kujieleza – Ibara ya 18
Ikiwa watu wanazuiwa kuongea, kukosoa, au kueleza maoni yao bila sababu za msingi za kisheria, hii ni kinyume na Katiba.4. Haki ya Kushauriana na Kukusanyika – Ibara ya 20
Kuzuia maandamano ya amani bila sababu halali za kisheria, au kutumia nguvu kupita kiasi dhidi ya waandamanaji, kunahusiana na ibara hii.“Kila mtu anayo haki ya kukusanyika na kuanzisha au kujiunga na chama au shirika…”
5. Haki ya Kushiriki katika Utawala – Ibara ya 21
Hii inagusa:Wananchi wana haki ya kushiriki katika uongozi na kuchagua viongozi kwa njia ya uhuru.
- Uchaguzi huru na wa haki
- Upigaji kura bila vitisho
- Utoaji wa matokeo bila upotoshaji
- Kutoingiliwa kwa tume ya uchaguzi
6. Usawa Mbele ya Sheria – Ibara ya 13
Inasema:- Hakuna mtu anayeweza kubaguliwa
- Sheria inatakiwa kuwa sawa kwa wote
7. Wajibu wa Vyombo vya Dola – Ibara ya 26
Inasema:- Kila mtu (pamoja na vyombo vya usalama) wana wajibu kuheshimu na kufuata katiba na sheria.
8. Uhuru wa Habari na Upatikanaji wa Taarifa – Ibara ya 18(d)
Kudhibiti taarifa, kufungia vyombo vya habari, au kuzuia waangalizi wa uchaguzi kunagusa haki hii.9. Utawala Bora – Ibara ya 8 na 9 (misingi ya dola)
Inataka:- Uwajibikaji
- Uwajibishaji wa viongozi
- Kuheshimiwa kwa haki za binadamu
- Serikali kusikiliza matakwa ya wananchi
Hitimisho la Jumla
Kwa hivyo, katika mazingira ambapo:- wananchi wanatishiwa au kushambuliwa wakidai haki,
- maandamano ya amani yanakomeshwa kwa nguvu,
- uchaguzi hauna uwazi,
- au vyombo vya usalama vinatumia nguvu kupita kiasi,
✔ Ibara 14 (Haki ya kuishi)
✔ Ibara 15 (Usalama wa mtu)
✔ Ibara 18 (Uhuru wa kujieleza)
✔ Ibara 20 (Haki ya kukusanyika)
✔ Ibara 21 (Haki ya kushiriki utawala)
✔ Ibara 13 (Usawa mbele ya sheria)
✔ Ibara 26 (Wajibu wa kuheshimu Katiba)
✔ Ibara 8–9 (Misingi ya utawala bora)
Vipengele vyote hivi havikuwa na maana kwao, Ila Uchaguzi mkuu na masuala ya haki za kupiga kura ili CCM iendelee kuwepo madarakani kwao ikawa kipaumbele muhimu sana. Unaweza kuona aina ya vyombo vya ulinzi na usalama tulivyo navyo.