Kanungila Karim
JF-Expert Member
- Apr 29, 2016
- 20,746
- 25,638
FALSAFA YA NG'OMBE WAWILI.
By Malisa GJ
Baada ya anguko kuu la uchumi wa dunia (Great Economic Depression) lililoanzia huko Marekani mwaka 1929-1933, kuliibuka dhana nyingi kuhusu mfumo ambao Marekani ilipaswa kuutumia ili isitumbukie tena kwenye anguko kama hilo.
November 29 mwaka 1935 Mwanasheria maarufu nchini humo Silas H. Strawn aliandika hadithi maarufu kama 'The parable of Isms' inayozungumzia mifumo mbalimbali ya kiuchumi duniani kwa kutumia Falsafa ya ng'ombe wawili. Nimefanya tafsiri isiyo rasmi kwa Kiswahili.
1. UKOMUNISTI
Una ng'onbe wawili, serikali inawachukua wote kisha inakugawia maziwa.
2. UJAMAA
Una ng'ombe wawili unampa jirani yako mmoja.
3. UFASHISTI
Una ng'ombe wawili, serikali inakunyang'anya wote, kisha inaanza kukuuzia maziwa.
4. UKIRITIMBA
Una ng'ombe wawili. Serikali inakunyang'anya wote. Inamuua mmoja, inamkamua aliyebaki, kisha inamwaga maziwa.
5. UBEPARI WA KALE
Una ng'ombe wawili. Unauza mmoja na kununua dume. Unamtumia kuzalisha jike. Mifugo inaongezeka, uchumi unaimarika. Unawauza wote, unatunza mafao ya uzeeni.
6. UBEPARI WA KISASA
Una ng'ombe wawili. Lakini unaenda kwenye soko la hisa na kuandikisha unao watatu. Unawauza. Kisha unatumia hati ya mkopo ya shemeji yako kufidia gharama na kudai ng'ombe wanne. Unachukua watano kwa kusamehewa kodi yule wa tano. Unapewa haki kisheria ya kukamua ng'ombe 6 kupitia kampuni ambayo imesajiliwa kisiri kukuuzia ng'ombe 7. Ripoti ya mwaka inaonesha una ng'ombe 8 na unatarajia kuongeza mmoja lakini kiuhalisia unao wawili tu.
7. UCHUMI WA KI-ITALIANO
Una ng'ombe wawili, lakini hujui walipo. Unaamua kwenda kula lunch.
8. UCHUMI WA KIFARANSA
Una ng'ombe wawili. Lakini unahamasisha mgomo na maandamano. Unafunga barabara kwa sababu unataka serikali ikupe ng'ombe wa tatu.
9. UCHUMI WA KIMAREKANI.
Una ng'ombe wawili. Unauza mmoja, halafu unamlazimisha aliyebaki atoe maziwa ya ng'ombe wanne, anakufa. Unaajiri mtaalamu kuchunguza chanzo cha kifo chake.
10. UCHUMI WA KISWISI
Una ng'ombe 500, lakini humiliki hata mmoja kati yao. Unawatunzia watu na unawatoza gharama za kuwatunzia.
11. UCHUMI WA KI-IRISH
Una ng'ombe wawili, lakini mmoja kati yao ni farasi.
12. UCHUMI WA KI-AUSTRALIA
Una ngombe wawili, wote unawakamua. Unauza maziwa. Biashara inakwenda vizuri, unaamua kufunga biashara upate muda wa kunywa bia.
13. UCHUMI WA KICHINA
Una ng'ombe wawili. Unaajiri watu 300 kuwakamua, kisha unajisifu umeongeza ajira na kukuza uzalishaji. Hutaki watu wajue hali halisi ilivyo. Na yeyote anayeripoti uhalisia unamkamata, ili kumfumba mdomo.
14. UCHUMI WA KIHINDI
Una ng'ombe wawili, unamua kuwaabudu.
15. UCHUMI WA KIIRAQ
Watu wanaamini una ng'ombe wengi. Unawaambia huna hata mmoja, hawaamini. Wanapiga bomu, wanavunja ukuta na kuvamia nyumba yako. Wanakuta kweli huna ngombe, lakini wanakusifu kwa kuwaruhusu kutekeleza demokrasia.
16. UCHUMI WA KIINGEREZA
Una ng'ombe wawili, lakini wote ni vichaa.
17. UCHUMI WA KIGIRIKI
Una ng'ombe wawili uliowakopa bank za Ujerumani na Ufaransa kwa makubaliano ya kupeleka maziwa. Unaamua kuwachinja na kuwala. Benki wanakuja kuchukua maziwa huna cha kuwapa. Unaamua kupiga simu IMF kuomba mkopo wa ng'ombe wengine wawili, wanakupa. Unawachinja na kuwala tena. IMF na benki wanaungana kuja kudai ng'ombe zao, unawaacha ndani, unaenda saluni kunyoa nywele.
18. UCHUMI WA KIAFRIKA
Huna ng'ombe. Jirani yako anakupa ng'ombe wawili. Unawakamua na kuwatia bakora lakini huwapi chakula wala maji. Wanakufa. Unaenda kwa mganga kupiga ramli, kujua mchawi aliyeua ng'ombe wako. Mganga anakuambia ni jirani yako aliyekupa ng'ombe.
Credit: GS Malisa
By Malisa GJ
Baada ya anguko kuu la uchumi wa dunia (Great Economic Depression) lililoanzia huko Marekani mwaka 1929-1933, kuliibuka dhana nyingi kuhusu mfumo ambao Marekani ilipaswa kuutumia ili isitumbukie tena kwenye anguko kama hilo.
November 29 mwaka 1935 Mwanasheria maarufu nchini humo Silas H. Strawn aliandika hadithi maarufu kama 'The parable of Isms' inayozungumzia mifumo mbalimbali ya kiuchumi duniani kwa kutumia Falsafa ya ng'ombe wawili. Nimefanya tafsiri isiyo rasmi kwa Kiswahili.
1. UKOMUNISTI
Una ng'onbe wawili, serikali inawachukua wote kisha inakugawia maziwa.
2. UJAMAA
Una ng'ombe wawili unampa jirani yako mmoja.
3. UFASHISTI
Una ng'ombe wawili, serikali inakunyang'anya wote, kisha inaanza kukuuzia maziwa.
4. UKIRITIMBA
Una ng'ombe wawili. Serikali inakunyang'anya wote. Inamuua mmoja, inamkamua aliyebaki, kisha inamwaga maziwa.
5. UBEPARI WA KALE
Una ng'ombe wawili. Unauza mmoja na kununua dume. Unamtumia kuzalisha jike. Mifugo inaongezeka, uchumi unaimarika. Unawauza wote, unatunza mafao ya uzeeni.
6. UBEPARI WA KISASA
Una ng'ombe wawili. Lakini unaenda kwenye soko la hisa na kuandikisha unao watatu. Unawauza. Kisha unatumia hati ya mkopo ya shemeji yako kufidia gharama na kudai ng'ombe wanne. Unachukua watano kwa kusamehewa kodi yule wa tano. Unapewa haki kisheria ya kukamua ng'ombe 6 kupitia kampuni ambayo imesajiliwa kisiri kukuuzia ng'ombe 7. Ripoti ya mwaka inaonesha una ng'ombe 8 na unatarajia kuongeza mmoja lakini kiuhalisia unao wawili tu.
7. UCHUMI WA KI-ITALIANO
Una ng'ombe wawili, lakini hujui walipo. Unaamua kwenda kula lunch.
8. UCHUMI WA KIFARANSA
Una ng'ombe wawili. Lakini unahamasisha mgomo na maandamano. Unafunga barabara kwa sababu unataka serikali ikupe ng'ombe wa tatu.
9. UCHUMI WA KIMAREKANI.
Una ng'ombe wawili. Unauza mmoja, halafu unamlazimisha aliyebaki atoe maziwa ya ng'ombe wanne, anakufa. Unaajiri mtaalamu kuchunguza chanzo cha kifo chake.
10. UCHUMI WA KISWISI
Una ng'ombe 500, lakini humiliki hata mmoja kati yao. Unawatunzia watu na unawatoza gharama za kuwatunzia.
11. UCHUMI WA KI-IRISH
Una ng'ombe wawili, lakini mmoja kati yao ni farasi.
12. UCHUMI WA KI-AUSTRALIA
Una ngombe wawili, wote unawakamua. Unauza maziwa. Biashara inakwenda vizuri, unaamua kufunga biashara upate muda wa kunywa bia.
13. UCHUMI WA KICHINA
Una ng'ombe wawili. Unaajiri watu 300 kuwakamua, kisha unajisifu umeongeza ajira na kukuza uzalishaji. Hutaki watu wajue hali halisi ilivyo. Na yeyote anayeripoti uhalisia unamkamata, ili kumfumba mdomo.
14. UCHUMI WA KIHINDI
Una ng'ombe wawili, unamua kuwaabudu.
15. UCHUMI WA KIIRAQ
Watu wanaamini una ng'ombe wengi. Unawaambia huna hata mmoja, hawaamini. Wanapiga bomu, wanavunja ukuta na kuvamia nyumba yako. Wanakuta kweli huna ngombe, lakini wanakusifu kwa kuwaruhusu kutekeleza demokrasia.
16. UCHUMI WA KIINGEREZA
Una ng'ombe wawili, lakini wote ni vichaa.
17. UCHUMI WA KIGIRIKI
Una ng'ombe wawili uliowakopa bank za Ujerumani na Ufaransa kwa makubaliano ya kupeleka maziwa. Unaamua kuwachinja na kuwala. Benki wanakuja kuchukua maziwa huna cha kuwapa. Unaamua kupiga simu IMF kuomba mkopo wa ng'ombe wengine wawili, wanakupa. Unawachinja na kuwala tena. IMF na benki wanaungana kuja kudai ng'ombe zao, unawaacha ndani, unaenda saluni kunyoa nywele.
18. UCHUMI WA KIAFRIKA
Huna ng'ombe. Jirani yako anakupa ng'ombe wawili. Unawakamua na kuwatia bakora lakini huwapi chakula wala maji. Wanakufa. Unaenda kwa mganga kupiga ramli, kujua mchawi aliyeua ng'ombe wako. Mganga anakuambia ni jirani yako aliyekupa ng'ombe.
Credit: GS Malisa