Watanzania wengi bado hawajui masuala ya hisa

[Mikhail Tal]

Hii inajidhihirisha pale kunapokuwa na IPOs unaanza kuona watu wananunua tu hisa bila hata kufanya utafiti. Angalia hisa za Voda ilivokuwa, watu walinunua tu kwa kufuata mkumbo matokeo yake sasa wanaziuza tu tena kwa bei ya hasara.

Utakuta pale pale DSE kuna makampuni yanafanya vizuri tu mfano Twiga Cement, DSE lakini watu hata hawatolei macho. Mfano tu kuna kampuni kama NICOL ambayo mwaka huu walitoa gawio la TZS 26 kwa hisa moja ambayo ni return ya karibu asilimia 10 kwa sababu hisa zao zilikuwa zinauzwa kati ya TZS 260 kwa hisa moja.

Ukienda kwenye soko la hisa utagundua watanzania wengi wamenunua hisa katika makampuni mabovu kwa kufuata mkumbo na kuwaachia wajanja tena raia wa kigeni wakikomba hisa kwenye makampuni mazuri.

Watu wengi sana wametupa pesa zao kwenye makampuni kama Swala, Voda kwa maamuzi ya kukurupuka na kuacha wajanja wakijilia hela za bure kwenye makampuni kama Twiga, TBL, Sigara, Nicol na baadhi ya mabenki kama CRDB.

Ni budi tuwekeze akili zetu na maarifa kwenye hii tasnia ya masoko ya fedha.

 

[Nambarapi]

Kumbeee

 

[geesten66]

Naomba unielekeze na mimi ni nunue
Nini maana ya hisa

 

[Alexander The Great]

Mtazamo wangu (Kwa Elimu Finyu Ya Uchumi Nliokua Nayo),[emoji18]

Ili kufanikisha swala zima la HISA (STOCKS MARKETING) ni dhahiri/lazima taifa au nchi iwe na mazingira mazuri ya kibiashara (Business Environment). Hili linapelekea mizizi ya sababu na nguvu (Factor & Forces) ambayo ina sababisha UTULIVU WA MAKAMPUNI husika katika swala zima la kuwekeza na kupata faida katika hisa (Stock Investments & Profits) pindi linapotoa kuuza.

UTULIVU WA MAKAMPUNI nikimaanisha uwezo wa KUJENGA na KUDUMISHA mafanikio mazuri ya UHUSIANO na mteja (Firm's ability to build & maintain successful customer relationships).

Kuna mambo 2 ya kuzingatia juu ya hoja yangu, ambayo (Two levels of the environment);

1) Micro Environment (Internal):- Haya ni yale mazingira au nguvu/uwezo NDANI ya kampuni husika, ambayo ina athiri uwezo wa kuhudumia wateja wa hizo hisa.

2) Macro Environment (External):- Hapa ni yale mazingira NJE ya hio kampuni husika, ambayo yana athiri uwezo wa kuhudumia/kushawishi/kuvutia/kukuza wateja wa hisa. Ambayo kwa uchache;

i) Mazingira ya Uchumi (Economic Environment)

ii) Mazingira ya Kijamii & Tamaduni (Social and Cultural Environment)

iii) Mazingira ya Kisiasa & Sheria (Political and Legal Environment)

iv) Mazingira ya Teknolojia (Technological Environment)

v) Mazingira ya Kidemografia (Demographic Environment)
**Demographia ni sekta ya "uchunguzi wa idadi ya watu kuhusiana na ukubwa na wingi, usambazaji, na takwimu".

NB: Tukisimamia hoja zetu kwenye mtazamo huo (kama Mheshimiwa alivyoandika huu uzi) wa raia kutokujua/kutokua na ELIMU juu ya maswala ya biashara kuhusiana na HISA, si sahihi naweza kusema.

Changamoto bado ni nyingi katika kuzingatia hilo swala la kuwekeza katika hisa, na hizi zinaanzia kwenye makampuni yenyewe husika mpaka uongozi/serikali na mazingira.

Mfano,

**Tumeshuhudia ma BANK yakilalamika kua hakuna wateja wa mikopo, na wenye mikopo wanashindwa kulipa.

**Tumeshuhudia makampuni kadhaa makubwa yakipunguza wafanyakazi, kwa kigezo wanapunguza PRODUCTION ya bidhaa zao.

**Tunashuhudia AJIRA ni changamoto kwa vijana wanaotoka VYUONI, na walio MTAANI.

**Tunashuhudia Sheria ya Akiba za Mshahara kwa wastaafu zikiwakata asilimia nyingi (kwa kigezo watalipwa mishahara) na kuwapa kidogo kujikwamua. Pengine wangepewa haki yao yote wange invest katika soko la hisa na kupata faida!!!

**Tunashuhudia raia wengi wakifanya kazi kwa kutahidi wasije wakaadhirika kimaisha, mshahara hautoshi (Bussy to SURVIVE).

**Tumeshuhudia wafanyabiashara hasa wakubwa wakienda nje ku invest pesa zao.

**Tunashuhudia utulivu wa kisiasa ukiyumba sana.

**Tumeshuhudia sheria kandamizi.

**Tumeshuhudia wakulima wakilalamika.

**Tumeshuhudia WANUNUZI na WAUZAJI wakilalamika mazingira ya KODI.

**Na mengi tu.

NB Haya yote yanaleta ATHARI kubwa kwenye topic husika ya biashara ya hisa kutoku kua na kupata wawekezaji wa ndani.


Povu ruksa,
Nawasilisha hoja.

 

[Mikhail Tal]

Naomba unielekeze na mimi ni nunue
Nini maana ya hisa

Jifunze kwa kujaribu mkuu.. Huo ndo mwanzo wa kuelewa.. Fanya utafiti wa performance ya makampuni halafu ndo ukanunue endapo unaona kuna possibility of value creation in the future

 

[french]

Hii inajidhihirisha pale kunapokuwa na IPOs unaanza kuona watu wananunua tu hisa bila hata kufanya utafiti. Angalia hisa za Voda ilivokuwa, watu walinunua tu kwa kufuata mkumbo matokeo yake sasa wanaziuza tu tena kwa bei ya hasara.

Utakuta pale pale DSE kuna makampuni yanafanya vizuri tu mfano Twiga Cement, DSE lakini watu hata hawatolei macho. Mfano tu kuna kampuni kama NICOL ambayo mwaka huu walitoa gawio la TZS 26 kwa hisa moja ambayo ni return ya karibu asilimia 10 kwa sababu hisa zao zilikuwa zinauzwa kati ya TZS 260 kwa hisa moja.

Ukienda kwenye soko la hisa utagundua watanzania wengi wamenunua hisa katika makampuni mabovu kwa kufuata mkumbo na kuwaachia wajanja tena raia wa kigeni wakikomba hisa kwenye makampuni mazuri.

Watu wengi sana wametupa pesa zao kwenye makampuni kama Swala, Voda kwa maamuzi ya kukurupuka na kuacha wajanja wakijilia hela za bure kwenye makampuni kama Twiga, TBL, Sigara, Nicol na baadhi ya mabenki kama CRDB.

Ni budi tuwekeze akili zetu na maarifa kwenye hii tasnia ya masoko ya fedha.

Kampuni kama swala watu wametupaje hela mkuu. Hebu tujuze kidogo

 

[Mikhail Tal]

Kampuni kama swala watu wametupaje hela mkuu. Hebu tujuze kidogo

Hiyo kampuni hai perform mkuu tangu watu wanunue hisa 2014 mpaka leo hisa zipo pale pale hazi move. Hii inakuambia kwamba kampuni haitengenezi value

 

[french]

Hiyo kampuni hai perform mkuu tangu watu wanunue hisa 2014 mpaka leo hisa zipo pale pale hazi move. Hii inakuambia kwamba kampuni haitengenezi value

Duh lakin si bado wanafanya exploration. Bado hawajaanza production

 

[fakalava]

Ni budi tuwekeze akili zetu na maarifa kwenye hii tasnia ya masoko ya fedha.

Hii ulimaanisha ni budi au ''hatuna budi''?

 

[Habuba]

Hii ulimaanisha ni budi au ''hatuna budi''?

Budi sijawahi iona.

 

[Ndumbayeye]

hivi hisa za Simba zitafika lini DSE?

 

[As Salafiyyu91]

Hii inajidhihirisha pale kunapokuwa na IPOs unaanza kuona watu wananunua tu hisa bila hata kufanya utafiti. Angalia hisa za Voda ilivokuwa, watu walinunua tu kwa kufuata mkumbo matokeo yake sasa wanaziuza tu tena kwa bei ya hasara.

Utakuta pale pale DSE kuna makampuni yanafanya vizuri tu mfano Twiga Cement, DSE lakini watu hata hawatolei macho. Mfano tu kuna kampuni kama NICOL ambayo mwaka huu walitoa gawio la TZS 26 kwa hisa moja ambayo ni return ya karibu asilimia 10 kwa sababu hisa zao zilikuwa zinauzwa kati ya TZS 260 kwa hisa moja.

Ukienda kwenye soko la hisa utagundua watanzania wengi wamenunua hisa katika makampuni mabovu kwa kufuata mkumbo na kuwaachia wajanja tena raia wa kigeni wakikomba hisa kwenye makampuni mazuri.

Watu wengi sana wametupa pesa zao kwenye makampuni kama Swala, Voda kwa maamuzi ya kukurupuka na kuacha wajanja wakijilia hela za bure kwenye makampuni kama Twiga, TBL, Sigara, Nicol na baadhi ya mabenki kama CRDB.

Ni budi tuwekeze akili zetu na maarifa kwenye hii tasnia ya masoko ya fedha.

Kuna kitu huwa wanakiita "Dividend " hivi kwa hayo makampuni uliyoyataja mteja wao ananufaikaje ?

 

[fakalava]

Pamoja na mazingira mabovu ya uwekezaji! Watanzania wengi hatujawekeza kwenye kujifunza juu ya uwekezaji kaika Hisa, Vipande na Hatifungani.
Njia ya kupata mafanikio siyo nyepesi lazima upambane kupafikia, katika mazingira haya haya tunayosema mazingira ya soko siyo rafiki hipo mijitu inavuna divided (gawio) kila mwaka, sema Watanzania wengi hawajapata elimu ya uwekezaji katika Hisa na wachache waliopata elimu hii wanawekeza pasipo kufanya utafiti wa ni Kampuni gani awekeze, wanafuata mkumbo na maneno ya vijiweni.

Kama unawekeza pesa nyingi kwenye Hisa nakushahuri kufanya utafiti kabla ya kutumbukiza pesa yako kwenye mikono ya wajanja, onana na washahuri kuhusu mambo ya hisa au madalali wa hisa (kuna madalali wengine ni wajanja wajanja hivyo kuwa mwangalifu).

Binafsi huu ni mwezi wa nane najifunza kuhusu uwekezaji kwenye hisa, nasoma vitabu na machapisho mbali mbali mbali pamoja na kupata ushauri kutoka kwa wataalamu wa mambo ya uwekezaji hasa hisa.

 

[fakalava]

Kuna kitu huwa wanakiita "Dividend " hivi kwa hayo makampuni uliyoyataja mteja wao ananufaikaje ?

Nadhani watakuwa wanapata divided kidogo.

 

[Chupayamaji]

Kwani hii kampuni ya Swala inahusika na nini?

 

[As Salafiyyu91]

Nadhani watakuwa wanapata divided kidogo.

Unaweza inaonyesha kiasi mathalani cha hisa alichowekeza na na kiasi cha mgao ambacho unaweza gain ?

 

[fakalava]

Kwani hii kampuni ya Swala inahusika na nini?

Nadhani wanashughulika na utafiti wa mafuta.

 

[Chupayamaji]

Alaaah

Nadhani wanashughulika na utafiti wa mafuta.

 

[fakalava]

Unaweza inaonyesha kiasi mathalani cha hisa alichowekeza na na kiasi cha mgao ambacho unaweza gain ?

Kila Kampuni au Shirika huwa wana utaratibu wao wa kutoa gawio.
1. Kuna makampuni wanatoa asilimia 45-50 ya faida baada ya kulipa kodi pamoja na mikopo na madeni.
2. Kuna makampuni Bodi ya Wakurugenzi ndiyio uhamua ni asilimia ngapi ya faida igawiwe kwa wanahisa, wakati mwingine wanaweza wakakubaliana bodi pamoja na wanahisa badala ya kupewa pesa wapewe hisa au pesa ambayo wangepewa kama gawio wasipewe bali iongezwe kwenye mtaji wa kampuni, 9hii pesa uhesabika kama deni la limbikizo).

 

[Walnut Creek]

Hii inajidhihirisha pale kunapokuwa na IPOs unaanza kuona watu wananunua tu hisa bila hata kufanya utafiti. Angalia hisa za Voda ilivokuwa, watu walinunua tu kwa kufuata mkumbo matokeo yake sasa wanaziuza tu tena kwa bei ya hasara.

Utakuta pale pale DSE kuna makampuni yanafanya vizuri tu mfano Twiga Cement, DSE lakini watu hata hawatolei macho. Mfano tu kuna kampuni kama NICOL ambayo mwaka huu walitoa gawio la TZS 26 kwa hisa moja ambayo ni return ya karibu asilimia 10 kwa sababu hisa zao zilikuwa zinauzwa kati ya TZS 260 kwa hisa moja.

Ukienda kwenye soko la hisa utagundua watanzania wengi wamenunua hisa katika makampuni mabovu kwa kufuata mkumbo na kuwaachia wajanja tena raia wa kigeni wakikomba hisa kwenye makampuni mazuri.

Watu wengi sana wametupa pesa zao kwenye makampuni kama Swala, Voda kwa maamuzi ya kukurupuka na kuacha wajanja wakijilia hela za bure kwenye makampuni kama Twiga, TBL, Sigara, Nicol na baadhi ya mabenki kama CRDB.

Ni budi tuwekeze akili zetu na maarifa kwenye hii tasnia ya masoko ya fedha.

Soko la hisa litakuwa na maana siku makampuni kama IPP Media, Bakhresa, Quality Group, METL,Caspian, Clouds Ltd na mengine ambayo yanaingiza faida. Hii pia itasaidia uchumi na kuongeza mitaji kwenye hizi kampuni. Kuna watu wanastafuu hawajui wainvest wapi mafao yao, kuna watu wamebahitaki kupiga dili wakapata pesa lakini hawajui kuzungusha pesa, kuna wakulima wameuza mazao yao wakapata faida lakini hawajui jinsi ya kukuza pesa lakini watu waliopo kwenye haya makundi watashawishaka kununua hisa kwenye kampuni ya Bakhresa kuliko Swala au CRDB. Pia hii itapunguza kufa kwa family owned companies ambazo mwaanzilisha akifariki na zenyewe zinajifia na Nchi kuishia kukosa mapato na ajira kupungua.