Yan umegusa palivyo binti ni msukuma na bibi anasema kuwa baba wa binti huyo hakutoa mahari kwa mama wa binti huyo hapo itakuaje tukirud kwenye mila na desturi?Mila & desturi za Kabila husika zinasemaje? Maana hizo ndizo jadi yetu na zinatoa muongozo kwa masuala tata kama haya. Mfano, kwa wasukuma mwanamke ukimtolea mahari basi mtoto akizaliwa ni wako na una haki zote na siku akiolewa (kama ni binti) basi mahari hiyo ni haki yako. Kama hujatoa mahari basi una wajibu wa kumtolea mahari mtoto wako. Ukiwa hujamtolea mahari mama wala mtoto basi mtoto si wako na huna haki yoyote juu yake. Kwa wayao & wazigua mtoto ni Mali ya mama na linapokuja suala la kuolewa kwa binti shughuli nzima husimamiwa na wajomba, hii ikawa ni Pamoja na kupatanisha mahari na kuitumia.
Wajomba ndio wana haki ya kuchukua hiyo mahari sio kwa sababu walimsomesha bali kwa sababu baba wa mtoto hakutoa mahari. Lau angekuwa ametoa mahari ima kwa mama wa mtoto au kwa mtoto mwenyewe basi ndugu upande wa Baba wangekuwa na haki. Nyanya /bibi wa mtoto anasimamia mila & desturi muungeni mkono ktk hili.Yan umegusa palivyo binti ni msukuma na bibi anasema kuwa baba wa binti huyo hakutoa mahari kwa mama wa binti huyo hapo itakuaje tukirud kwenye mila na desturi?
Wajomba ndio wana haki ya kuchukua hiyo mahari sio kwa sababu walimsomesha bali kwa sababu baba wa mtoto hakutoa mahari. Lau angekuwa ametoa mahari ima kwa mama wa mtoto au kwa mtoto mwenyewe basi ndugu upande wa Baba wangekuwa na haki. Nyanya /bibi wa mtoto anasimamia mila & desturi muungeni mkono ktk hili.
Nendeni mkajitambulishe upande wa Wajomba, hao ndio kila kitu kwa Sasa. Pengine kinachowashangaza ni kwa kuwa huo sio utamaduni wenu. Mkifanya mnavyotaka kufanya ni Sawa na "supu kuitia nazi". Mila na desturi zetu ziliwekwa ili kujibu maswali magumu na kusisitiza nidhamu kwa jamii na mtu mmoja mmoja.Sasa na utambulisho itakuaje?? Yan maanisha upande wa kijana anayetaka kuoa itakuwa vyema wazazi wake wakienda kujitambulisha upande wa baba wa binti huyo? Kisha kuja kujitambulisha tena kwa wajomba?? Naomba msaad wa Mawazo tafadhali
Nendeni mkajitambulishe upande wa Wajomba, hao ndio kila kitu kwa Sasa. Pengine kinachowashangaza ni kwa kuwa huo sio utamaduni wenu. Mkifanya mnavyotaka kufanya ni Sawa na "supu kuitia nazi". Mila na desturi zetu ziliwekwa ili kujibu maswali magumu na kusisitiza nidhamu kwa jamii na mtu mmoja mmoja.