Damaso
JF-Expert Member
- Jul 18, 2018
- 6,132
- 10,514
Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) imezindua mashine mpya za kisasa katika mikoa ya kikodi ya Ilala na Temeke kwa ajili ya kukusanya maoni ya wateja. Kulingana na Meneja wa TRA Mkoa wa Ilala, Bi Eva Raphael, amedai kuwa mashine hizi “zinajiendesha zenyewe,” na zinampa mlipakodi nafasi ya kutathmini huduma alizopata—kuanzia kiwango cha juu cha kuridhishwa hadi huduma “mbaya.”
Ni hatua inayoonekana ya kisasa, ya kielektroniki, na bora kuonekana kwenye kamera za taasisi. Lakini je, ni hatua ya kusikiliza wananchi, au ni mbinu mpya ya kutengeneza taswira ya uwajibikaji bila uwajibikaji wenyewe?
Katika jiji la Dar es Salaam, Ilala na Temeke ndizo moja ya nguzo kuu za ukusanyaji mkubwa wa mapato ya taifa. Hapa ndipo wafanyabiashara, madereva, wamiliki wa viwanda, na maelfu ya walipa kodi wanapohangaika kila siku kuhakikisha serikali inapata kodi inayostahili. Hawajakosa kutoa maoni. Hawajakosa kilio. Kile walichokosa ni TRA kuyasikia maoni yao. Mashine mpya hazijawahi kuwa tatizo—sikio lisilosikia ndilo tatizo sugu.
Ni rahisi kuona uzinduzi wa mashine hizi kama hatua ya mageuzi. Lakini kuna swali rahisi: Je, maoni yaliyotolewa kwa miaka yote—kwa mdomo, kwa maandishi, kwenye mikutano, hata kwenye mitandao—yamefanyiwa kazi? Kama yanayosikika ni sauti za mashine tu, basi wananchi hawako kusikiliza mashine, bali viongozi wanaoendesha mashine hizo.
Ni ajabu zaidi kwamba taasisi iliyo na uwezo wa kununua timu ya mpira kama Tabora United haikusikia wala kutafuta maoni ya walipa kodi kabla ya kufanya hivyo. Lakini leo, kwa wateja wanaosimama kwenye foleni ndefu kutoka alfajiri hadi jioni, ghafla maoni yao “yanahitajika” kupitia mashine tamu, zenye mwanga wa kuvutia.
Hili linawafanya wananchi wahisi kuwa TRA imechanganya kipaumbele. Wananchi hawahitaji screen zinazowaka—wanahitaji mifumo inayowaka. Wanahitaji maamuzi yanayojibu kero zao. Wanahitaji watumishi wanaotoka ofisini, wanatembea kwenye karatasi zao, na kurudi na suluhisho, si taarifa za Public Relation.
Mashine hizi zinaweza kuwa mwanzo mzuri, lakini kama hakuna masikio na irada nyuma yake, zitabaki kuwa mapambo mazuri ya ofisi, na kila “click” ya mlipakodi itakuwa ni alama nyingine ya kilio kisichosikika.
Watanzania hawahitaji mashine za maoni; wanahitaji viongozi wanaoweza kuyasikiliza, kuyaelewa, na kuyafanyia kazi. Kila kitu kingine ni kelele tu—kelele za mashine, na ukimya wa mamlaka.
Ni hatua inayoonekana ya kisasa, ya kielektroniki, na bora kuonekana kwenye kamera za taasisi. Lakini je, ni hatua ya kusikiliza wananchi, au ni mbinu mpya ya kutengeneza taswira ya uwajibikaji bila uwajibikaji wenyewe?
Katika jiji la Dar es Salaam, Ilala na Temeke ndizo moja ya nguzo kuu za ukusanyaji mkubwa wa mapato ya taifa. Hapa ndipo wafanyabiashara, madereva, wamiliki wa viwanda, na maelfu ya walipa kodi wanapohangaika kila siku kuhakikisha serikali inapata kodi inayostahili. Hawajakosa kutoa maoni. Hawajakosa kilio. Kile walichokosa ni TRA kuyasikia maoni yao. Mashine mpya hazijawahi kuwa tatizo—sikio lisilosikia ndilo tatizo sugu.
Ni rahisi kuona uzinduzi wa mashine hizi kama hatua ya mageuzi. Lakini kuna swali rahisi: Je, maoni yaliyotolewa kwa miaka yote—kwa mdomo, kwa maandishi, kwenye mikutano, hata kwenye mitandao—yamefanyiwa kazi? Kama yanayosikika ni sauti za mashine tu, basi wananchi hawako kusikiliza mashine, bali viongozi wanaoendesha mashine hizo.
Ni ajabu zaidi kwamba taasisi iliyo na uwezo wa kununua timu ya mpira kama Tabora United haikusikia wala kutafuta maoni ya walipa kodi kabla ya kufanya hivyo. Lakini leo, kwa wateja wanaosimama kwenye foleni ndefu kutoka alfajiri hadi jioni, ghafla maoni yao “yanahitajika” kupitia mashine tamu, zenye mwanga wa kuvutia.
Hili linawafanya wananchi wahisi kuwa TRA imechanganya kipaumbele. Wananchi hawahitaji screen zinazowaka—wanahitaji mifumo inayowaka. Wanahitaji maamuzi yanayojibu kero zao. Wanahitaji watumishi wanaotoka ofisini, wanatembea kwenye karatasi zao, na kurudi na suluhisho, si taarifa za Public Relation.
Mashine hizi zinaweza kuwa mwanzo mzuri, lakini kama hakuna masikio na irada nyuma yake, zitabaki kuwa mapambo mazuri ya ofisi, na kila “click” ya mlipakodi itakuwa ni alama nyingine ya kilio kisichosikika.
Watanzania hawahitaji mashine za maoni; wanahitaji viongozi wanaoweza kuyasikiliza, kuyaelewa, na kuyafanyia kazi. Kila kitu kingine ni kelele tu—kelele za mashine, na ukimya wa mamlaka.
