Utafiti niliofanya kama mtaalamu wa saikolojia nimebaini sababu kadhaa za watu kuwa mafisadi au kujilimbikizia mali, mojawapo ya sababu kuu ni KUTOJIAMINI (low self-esteem).
Mtu asiyejiamini pia yeye huwa hajitambui kama yeye ni nani, hivyo hujaa uoga na kuwa na wasiwasi. Ili aweze kusimama mbele za watu na kusema jambo akaeleweka anahitji vitu kadhaa ili kujenga kujiamini.
Baadhi ya vitu hivyo ni kuwa na mali nyingi, Kuvaa nguo za gharama zaidi ili kuwafanya wengine wawe na attention kwake, Kunywa pombe na hata madawa ya kulevya.
Kwa hiyo mafisadi wengi wenye utajiri usiosemeka leo wamefika hapo kwa vile wao hajitambui, hawajui wanishi katika nchi ya namna gani. Wanafikiri ili wapate vyeo zaidi lazima wawe na pesa na mali nyingi na mara nyingi hujipendekeza kwa baadhi ya makundi ya watu wenye ushawishi kama mashirika ya dini kama ngao yao ya kuwalinda.
Tofauti na watu wanaojiamini, wao huamini wanakipaji mali kwao ni kitu cha ziada sana cha muhimu kwao ni kutumia vipawa vyao kwa ajili ya watu. Mifano michache ya watu wanaojiamini ni mzee Mandela licha ya kukaa gerezani kwa muda mrefu lakini aliachia madaraka kwa kipindi kifupi sana baada ya kuwa Rais wa Afrika kusini, kwa vile tu alijua alichokuwa akipigania utu na usawa wa mwafrika umepatikana. Rais Mgabe ni miongoni mwa watu wasiojiamini ndiyo maana anasema hayuko tayari kuacha madaraka kwa vile alipigania uhuru. Sifa nyingine ya mtu asiyejiamini ni kutowaamini wenzake kama yeye ni kiongozi atataka kila kazi afanye yeye.
Mfano mwingine wa Mtu anayejiamini ni Hayati Kambarge Nyerere, licha ya kuwa madarakani muda mrefu hakujitajirisha kwake cha muhimu ilikuwa ukombozi na maendeleo ya watanzania na si familia yake. Mtu asiyejiamini anakuwa na tatizo la kuiga vitu vingi kwa watu wengine pasipokupembua madhara yak. Vijana na viongozi wengi hawajiamini ndo maana wanaiga mambo mengi ya magharibi kwa vile tu wanafikiri kila kitu wafanyacho wazungu ni kizuri.
Nikipata muda nitatoa maada jinsi ya kumlea mtoto wako aweze kujiamini kisha tuwe na watoto wanaojiamini na kupunguza matatizo katika Taifa letu
Mtu asiyejiamini pia yeye huwa hajitambui kama yeye ni nani, hivyo hujaa uoga na kuwa na wasiwasi. Ili aweze kusimama mbele za watu na kusema jambo akaeleweka anahitji vitu kadhaa ili kujenga kujiamini.
Baadhi ya vitu hivyo ni kuwa na mali nyingi, Kuvaa nguo za gharama zaidi ili kuwafanya wengine wawe na attention kwake, Kunywa pombe na hata madawa ya kulevya.
Kwa hiyo mafisadi wengi wenye utajiri usiosemeka leo wamefika hapo kwa vile wao hajitambui, hawajui wanishi katika nchi ya namna gani. Wanafikiri ili wapate vyeo zaidi lazima wawe na pesa na mali nyingi na mara nyingi hujipendekeza kwa baadhi ya makundi ya watu wenye ushawishi kama mashirika ya dini kama ngao yao ya kuwalinda.
Tofauti na watu wanaojiamini, wao huamini wanakipaji mali kwao ni kitu cha ziada sana cha muhimu kwao ni kutumia vipawa vyao kwa ajili ya watu. Mifano michache ya watu wanaojiamini ni mzee Mandela licha ya kukaa gerezani kwa muda mrefu lakini aliachia madaraka kwa kipindi kifupi sana baada ya kuwa Rais wa Afrika kusini, kwa vile tu alijua alichokuwa akipigania utu na usawa wa mwafrika umepatikana. Rais Mgabe ni miongoni mwa watu wasiojiamini ndiyo maana anasema hayuko tayari kuacha madaraka kwa vile alipigania uhuru. Sifa nyingine ya mtu asiyejiamini ni kutowaamini wenzake kama yeye ni kiongozi atataka kila kazi afanye yeye.
Mfano mwingine wa Mtu anayejiamini ni Hayati Kambarge Nyerere, licha ya kuwa madarakani muda mrefu hakujitajirisha kwake cha muhimu ilikuwa ukombozi na maendeleo ya watanzania na si familia yake. Mtu asiyejiamini anakuwa na tatizo la kuiga vitu vingi kwa watu wengine pasipokupembua madhara yak. Vijana na viongozi wengi hawajiamini ndo maana wanaiga mambo mengi ya magharibi kwa vile tu wanafikiri kila kitu wafanyacho wazungu ni kizuri.
Nikipata muda nitatoa maada jinsi ya kumlea mtoto wako aweze kujiamini kisha tuwe na watoto wanaojiamini na kupunguza matatizo katika Taifa letu