"Mo Dewji na Simba: Mapenzi au Biashara?"

BABA BOMBASTIC

JF-Expert Member
Joined
Jul 10, 2024
Posts
349
Reaction score
570
Habari....

Utangulizi

Mo Dewji ni mmoja wa wafanyabiashara tajiri zaidi barani Afrika. Alipoamua kuwekeza kwenye Simba SC, wengi walijiuliza kama uamuzi wake ulikuwa kwa sababu ya mapenzi ya timu au ni sehemu ya biashara yake. Ukweli ni kwamba, uhusiano wake na Simba unachanganya mapenzi ya kweli ya klabu na mikakati ya biashara ya kisasa.

πŸ“Š Asilimia ya Umiliki Wake Simba SC

Mnamo mwaka 2020, Simba SC ilibadilika kutoka kuwa klabu ya wanachama kwenda kuwa kampuni ya uwekezaji iitwayo Simba Sports Club Company Ltd. Katika mabadiliko hayo, Mo Dewji alinunua asilimia 49 ya hisa za kampuni hiyo kwa zaidi ya TZS bilioni 19.6.

Asilimia hiyo inamfanya kuwa mwekezaji mkubwa zaidi binafsi katika historia ya klabu hiyo. Wanachama walibakiwa na asilimia 51, lakini nguvu ya uendeshaji na maendeleo ya klabu ilihamia mikononi mwa wawekezaji.

πŸ’Έ Kiasi cha Pesa Alizowekeza (Tariffs)

Hadi sasa, Mo Dewji ametoa zaidi ya TZS bilioni 43.8 katika klabu ya Simba. Fedha hizi zimegawanyika kwenye maeneo yafuatayo:

Mwaka / Tukio Kiasi (TZS) Maelezo

2020 19.6 bilioni Uwekezaji wa kununua 49% ya hisa
2021 21.3 bilioni Msaada kwa mishahara, usajili wa wachezaji, makocha, nk.
2021 2 bilioni Mchango wa maendeleo ya miundombinu (ujenzi wa uwanja n.k.)
Zingine 1.0+ bilioni (makisio) Huduma za ziada, mawasiliano, na misaada ya papo kwa papo
Jumla ~43.8 bilioni Uwekezaji + misaada ya moja kwa moja

πŸ“ˆ Je, Mo Dewji Anapata Faida?

Mo Dewji bado hajapata faida ya pesa taslimu, lakini uwekezaji wake unampa aina mbalimbali za faida kwa muda mrefu. Hizi ni aina kuu za faida anazoweza kuzipata:

a) Faida ya Hisa (Capital Gain)

Mo Dewji anamiliki 49% ya hisa. Kama thamani ya Simba SC itaongezeka, basi thamani ya hisa zake pia itaongezeka. Hii ni faida ya kibiashara ya muda mrefu. Kwa mfano, kama Simba SC itafikia thamani ya TZS bilioni 100, sehemu ya Mo itakuwa TZS bilioni 49.

b) Faida ya Mgao (Dividends)

Kama kampuni ya Simba itaanza kutangaza faida na kulipa gawio, Mo atapokea mgao wa 49%. Hadi sasa, hakuna rekodi ya Simba SC kulipa dividends kwa wawekezaji wake.

c) Faida ya Biashara (Business Leverage)

Kupitia kampuni yake ya MeTL Group, Mo anaweza kufaidika na mikataba ya udhamini, matangazo, uuzaji wa bidhaa za Simba (jezi, merchandise, nk). Hii ni faida isiyo ya moja kwa moja, lakini yenye athari kubwa ya kiuchumi.

d) Faida ya Kijamii na Ushawishi

Mo Dewji sasa ni sura ya Simba SC, akiwa na heshima kubwa miongoni mwa mashabiki na jamii. Ushawishi huu unaweza kuimarisha jina lake kibiashara na hata kisiasa. Hii ni faida ya jina (reputation capital).

❀️ Je, Mo Dewji Anafanya Kwa Mapenzi au Biashara?

Jibu ni kwamba ni mchanganyiko wa vyote viwili:

Kwa upande mmoja, Mo Dewji ni shabiki mkubwa wa Simba tangu utotoni. Mara kwa mara amekuwa akisema amewekeza kwa sababu "anaipenda Simba".

Kwa upande mwingine, amefanya hivyo kwa kutumia mfumo wa biashara ya kisasa: alinunua hisa, anahusisha kampuni zake, na ana mpango wa kuifanya Simba kuwa klabu ya kiwango cha kimataifa.

Kwa hiyo, si sahihi kusema "Mo anaifanya Simba kuwa biashara tu", bali ni sahihi kusema "Mo ameweka mapenzi ndani ya mfumo wa kisasa wa uwekezaji."

Dewji Anaposema Anatoa Pesa Nyingi β€” Ana Makosa?

Hapana. Ana haki kusema ukweli.

Amesema amewekeza bilioni 87 kwa kipindi chote tangu aanze kusaidia Simba SC.

Hii si hela ndogo, na si kila mfanyabiashara yuko tayari kufanya hivyo bila faida ya moja kwa moja.

Anaonekana kulalamika kwa sababu kuna watu ndani ya Simba au mashabiki wanaodharau mchango wake au kudai "Moo hatoi hela".


Kwa lugha ya kawaida: Anachotaka kusema ni β€” β€œMbona mnaniambia sisaidii wakati nimeweka roho yangu hapa?”


2. Wanaosema Moo Hatoi Hela β€” Wana Makosa?

Ndiyo, kwa kiwango kikubwa.

Wengi wao wanazungumza kwa hisia na propaganda, bila kuelewa mfumo wa uwekezaji katika hisa.

Wengine ni wanachama wa zamani au wapinzani wa mabadiliko ya mfumo wa klabu β€” wanatamani Simba irudi kwa umiliki wa wanachama badala ya wawekezaji.

Kwa kweli, hakuna mfadhili mwingine ambaye amewahi kusaidia Simba kwa kiwango cha Mo Dewji.

3. Je, Mo Dewji Anaikosea Simba kwa Kulalamika Hadharani?

βœ… Ndiyo na Hapana.

Hapana, kwa sababu:

Ana haki ya kulinda jina lake.

Ana haki kujibu mashambulizi ya wazi kutoka kwa baadhi ya wanachama au mashabiki.


Ndiyo, kwa sababu:

Kiongozi mkubwa kama yeye angetumia njia za busara zaidi β€” kama vikao vya ndani, au press release rasmi β€” si kulalamika kwenye mitandao au kwa jazba.

Hii huathiri morali ya timu na taswira ya klabu hadharani.

Ushauri kwa Mo Dewji (Kama angekuwa akisoma hapa):

1. Aendelee kusaidia Simba lakini kuwe na uwazi wa fedha β€” watu wengi wanapinga kile wasichokielewa.

2. Aweke mfumo rasmi wa mawasiliano na wanachama/mashabiki β€” mfano newsletter au public Q&A.

3. Asilalamike kama "mtu binafsi" bali kama taasisi ya Simba Sports Company Ltd β€” itapunguza lawama za binafsi.


πŸ”Ή Mo Dewji amesema ametoa Bilioni 87 kwa Simba
πŸ”Ή Hakusema ni kiasi gani ameingiza (faida)
πŸ”Ή Lakini kama Simba SC imekua kibiashara, kuna uwezekano mkubwa thamani ya hisa zake imepanda sana.
πŸ”Ή Anaweza pia kuingiza pesa kupitia mgao wa faida au mikataba ya kibiashara.

..............TAJIRI HANA BAYA.................
 
Mbona mbona umeishia mwaka 2021, vipi pesa alizowekeza miaka inayoendelea mpaka leo 2025?
Inawezekana inafika hiyo Tsh 87B?
Je, mchakakato wa manadiliko ulikamilika hivyo hii pesa, anatoa kama mtaji au kama hisani?
 
Tajiri ana mengi ya kujifunza kutoka kwa matajiri wenzake mfano Bakhresa na GSM! Wenzake wamejikita zaidi kwenye vitendo kuliko maneno/malalamiko!
 
Swali:
1. kwanini michango ya wanachama imesimamishwa, (ili simamishwa)
2. Transformation gani inachukua zaidi ya miaka 7
3. Kwanini kusiwe na kamati tendaji badala ya board kwasababu transformation bado
4. Kwanini mkurugenzi wa wanachama hajawahi kuchaguliwa kwa hitaji la katiba ya Simba SC, kwa mujibu wa katiba huyu ndiye kiungo kati ya uongozi na wanachama
5. Kwanini uongozi unajibu wanachama kwenye mitandao badala ya mezani ila viongozi na washauri wakae kwenye meza, (round table discussions),kama ndiyo ukisasa kwanini na wao viongozi wasitumie mtandao, hili lina maanisha hakuna heshima kwa wanachama

Hitimisho aina ya hii ya uongozi ni kama sanamu haufai kwenye jamii kuongoza club ya mpira ya wachezaji wenye ujuzi na wanachama na wapenzi wenye akili timamu

Professional football players need sports management skills,

Usimamizi wa kisiasa wa mpira siyo kama kuendesha familia, labda Simba watoe tamko kwamba Simba SC imeuzwa

Where there is no open governance, the end results will be a lot of noise, similarly to what is happening
 
Huyu MWAMBA aliingia Simba Kwa Rushwa hakuna mtu mwenye akili timamu angekubali kuingia Mkataba wa Kijinga wa 20B, Timu yenye fan base ya 14M .

Kuna watu walipiga pesa kutetea UHUNI huu akiwemo Mr. Totoz Manara ndio maana kapata laana hadi Leo anahangaika na mapenzi Mzee wa miaka 50.

Mo hajatumia hizo Pesa anazosema auditing ifanyike tuone matumizi. Huyu Mhindi anataka kufanya watu wajinga as if tupo 20th century. Mwamba mbona hasemi Kwa Simba kazalisha Shillingi ngapi maana matangazo kila kona ya Jersey. Anasahau Simba Pesa inazoingiza ni nyingi na hakuna item yoyote kwenye bajeti ya Simba inayonyesha Mzamini atatoa pesa.
 
Mo ndio sababu ya transformation kusimama maana Kwa utaratibu inatakiwa atoe share Kwa wengine wawili jumla wawe watatu nazani hili linamsumbua kichwa.
 
Sisi ndiyo Simba SC AKA;
1. Makolokolo SC.
2. Mbumbumbu SC.
3. Malalamiko SC.
4. Makelele SC.
5. Mipang'ang'a SC.
6. Madunduka SC.
7. Manyang'au SC.
8. Manyaunyau (Mapaka) SC.
9. Mazumbukuku SC.
10. Mikia SC.
11. Mwakarobo SC.
12. Ngada SC.
13. Zuwena SC.
14. Kufa Kiume SC.
15. Kikanuni SC.
16. Panya Roads SC.
17. Bebwa Bebwa (Mbeleko) SC.
18. Bahasha SC
19. 5imba SC.
20. Ubaya Ubwege SC.
21. Manguruwe SC.
22. Objective Football SC.
23. Mazombi SC.
24. Kolowizard SC.
25. Visingizio(Visababu)SC.
26. Wekundu wa Msimbazi SC.
27. Mbuzi SC.
28. Miso Misondo SC.
 
Ukienda mnazi mmoja Kuna khanga za Simba ambazo zimetengenezwa na kampuni yake ya morogoro bila kuwepo mkataba wowote na Simba .
There is no free lunch kwa elimu aliyonayo ya biashara hawezi kuwekeza bila faida.
Kwanini ang'ang'anie kuwa mwekezaji pekee wakati sheria unataka wawekezaji wasiopungua watatu.
 
Mo anafaidika sana na simba, hata simba inafaidika na mo.

Shida ni mo kujifanya hana apatacho, kutaka kuonesha simba ina mahitaji yeye zaidi.
 
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…