DR VRM
JF-Expert Member
- Sep 9, 2024
- 3,756
- 2,914
I was exactly trying study the sameTo understand the origin of a faith is not to accept or reject it, but to see why it matters to those who follow it
I was exactly trying study the sameTo understand the origin of a faith is not to accept or reject it, but to see why it matters to those who follow it
| Kipengele | Asili ya Kipagani? | Jinsi Kilivyoingia Ukristo |
| Desemba 25 (Krismasi) | Sikukuu ya jua (Sol Invictus) | Ilitumika kuadhimisha kuzaliwa kwa Yesu Othodox wanaadhimisha tarehe 7 Januari |
| Pasaka (Easter) | Ishara za uzazi (mayai, sungura) | Ilichanganywa na sherehe ya Ufufuo wa Yesu |
| Kuwaenzi watakatifu | Kama utamaduni wa mashujaa wa Kirumi | Watakatifu walionyeshwa kama mfano, si miungu |
| Majengo ya makanisa | Majengo ya Kirumi (basilica) | Yalitumiwa kwa ibada ya Kikristo |
KUislamu haujaundwa Waislamu wanaamini kuwa ni urejesho wa dini ya kweli ya mitume wote waliotangulia, uliofunuliwa kwa Mtume Muhammad (ﷺ) kupitia Wahyi (ufunuo) kutoka kwa Mwenyezi Mungu.
kwa mtazamo wa kihistoria na kielimu, wachambuzi wa dini wamelichunguza suala hili kwa kina — na kuna mitazamo tofauti kulingana na imani za kidini na mifumo ya uchambuzi wa kihistoria.
1. wa Kiislamu (Waumini)
2. wa Kihistoria
- Qur’an ni neno la Mwenyezi Mungu, lililoteremshwa kwa Mtume Muhammad (ﷺ).
- Uislamu si dini mpya, bali ni mwendelezo wa ujumbe wa mitume waliotangulia: Ibrahim (Abraham), Musa (Moses), Isa (Yesu), n.k.
- Mitume waliotangulia walileta Uislamu (kujisalimisha kwa Mungu), lakini ujumbe wao ulipotoshwa.
- Hadith na Qur’an ziko katika muktadha wa ufunuo wa kiungu — si mchanganyiko wa vyanzo vya kibinadamu.
Wataalamu wa historia ya dini (hasa wasio Waislamu) wakati mwingine huangalia Uislamu kama uliojengwa katika muktadha wa kijamii na kiutamaduni wa Arabia ya karne ya 7.
Wanataja mambo kama:
Chanzo Mambo Yanayofanana Maelezo Wayahudi Hadithi za Musa, Harun, Ibrahim, sheria za chakula, n.k. Qur’an ina marejeo mengi ya Taurati na Israeliat Wakristo (wa Kiorthodox au waasi) Mariamu (Maryam), Isa (Yesu), malaika, nk.
Lakini Yesu si Mungu wala Mwana wa Mungu katika UislamuWasabai au wapagani Nafasi ya malaika, maombi ya usiku, desturi kama kufunga
Sabaeanism ilikuwa dini ya Kiastrologia na pia ya ibada ya nuruWakureshi Hijja, ibada ya Kaaba, vazi la ihram
Uislamu uliweka upya Hijja na Kaaba kwa maana ya tauhidi
Uislamu ulijitokeza katika mazingira ya kihistoria yaliyojaa athari za dini na tamaduni mbalimbali, lakini ulijenga mafundisho yake ya kipekee, si kwa kuiga tu, bali kwa kuunganisha, kurekebisha na kupinga baadhi ya mafundisho yaliyokuwepo.
- Qur’an ina msimamo wa pekee kuhusu Mungu (tauhidi), hukumu, na maisha ya kiroho.
- Ni tofauti na maandiko ya awali kwa jinsi inavyojenga mtazamo wa kiitikadi na kijamii
- Hadithi za apokrifa (zilizokataliwa na baadhi ya makanisa) zinafanana na baadhi ya simulizi katika Qur’an.
- Qur’an haina ushahidi wa kuiga moja kwa moja, bali inatoa simulizi mpya au ya kipekee.
- ni urejesho wa simulizi ya kweli, si nukuu kutoka vyanzo vya kibinadamu.
- ,ni ufunuo wa kipekee na halali kutoka kwa Mungu kwa Mtume Muhammad (ﷺ).
Wapagani wa Kureshi Walikuwa na miungu kama Hubal, Al-Lat, Manat, na Al-Uzza. Kaaba ilitumika kama kituo cha ibada. Wayahudi Walikuwepo hasa katika Yathrib (baadaye Madina, Huku walienda kwa kufuata utabiri wa vitabu vya awali kuwa mtume ajaye yaani Muhammad atatokea pande za Hejaz, Saudi Arabia ya sasa), Khaybar, na Najran. Wakristo Makundi kama Nestorians, Jacobites, na wengine waliitwa “waasi” na Roma. Walikuwepo Kusini mwa Arabia na Syria. Wasabai katika nyota, nuru, malaika walihusishwa na ibada ya asili ya Babeli. Wahani (Hanifs) Waliotafuta dini ya Ibrahimu bila kuwa Wayahudi wala Wakristo -miongoni mwao ni Zayd ibn Amr.
Qur’an vs Vyanzo Vingine
Watafiti wengi wa Magharibi, hata wasio Waislamu, hukubali kuwa Qur’an si nakala ya maandiko mengine, bali:
Maudhui Qurâan Vyanzo Vingine Maoni ya Watafiti Musa, Ibrahim, Isa Wanaelezewa kwa mtazamo wa kipekee Zipo pia kwenye Taurati, Injili na apokrifa
Qurâan haikopi, bali inaeleza kwa mtindo tofautiMariamu (Maryam) Anatajwa kwa heshima kubwa Apokrifa ya Kikristo kama Protoevangelium
Kuna kufanana lakini Qurâan haionekani kuwa imechukua moja kwa mojaMiujiza ya Yesu Inatajwa: kuumba ndege, kuponya kipofu Zipo kwenye Gospel of Thomas, Infancy Gospel
Kuna ufanano, lakini Qurâan hutofautisha kwa dhana ya Yesu si MunguIbada ya Hijja, Saum, Swala Ipo kwa mfumo mpya Baadhi zilikuwepo kwa Wasabai na Wakureshi
Quran hurekebisha na kutakasisha ibada zilizoharibika
Hitimisho la Watafiti Kihistoria
- Ina mtindo wa kipekee wa kifasihi (rhythm, lugha, ujenzi wa hoja).
- Ina msimamo wa kipekee wa tauhidi (umoja wa Mungu).
- Inaeleza mambo ya jamii, sheria, na tabia kwa mfumo tofauti na Taurati au Injili.
Wataalamu kama W. Montgomery Watt, Angelika Neuwirth, na Fred Donner wameonesha kuwa:
Mtaalamu Mtazamo Wake Angelika Neuwirth (Ujerumani) Qurâan ni matokeo ya mjadala wa kidini wa Kiarabu wa karne ya 7, si kopi ya Biblia. Fred Donner (Chicago) Uislamu ulianza kama harakati ya kiroho ya waumini wote - Wayahudi, Wakristo, Waislamu -kabla haijajitenga kama dini tofauti. W. Montgomery Watt (Uingereza) Muhammad aliathiriwa na mazingira yake, lakini alikuwa mwanamageuzi wa kiroho na kijamii halisi. Patricia Crone (Princeton) Alichokoza sana: aliona kuwa Uislamu ulijengwa sehemu kwa kuunganisha mapokeo ya mikoa mingi, lakini hata yeye hakuuita kopi ya dini nyingine.
Uislamu haukuwa mchanganyiko wa moja kwa moja wa dini na desturi zilizokuwepo, lakini ulijitokeza katika mazingira yenye ushawishi wa kidini na kijamii, kisha ukajenga mafundisho yake ya kipekee kuhusu Mungu, mitume, jamii na ibada.
Uislamu haujaundwa Waislamu wanaamini kuwa ni urejesho wa dini ya kweli ya mitume wote waliotangulia, uliofunuliwa kwa Mtume Muhammad (ﷺ) kupitia Wahyi (ufunuo) kutoka kwa Mwenyezi Mungu.
kwa mtazamo wa kihistoria na kielimu, wachambuzi wa dini wamelichunguza suala hili kwa kina — na kuna mitazamo tofauti kulingana na imani za kidini na mifumo ya uchambuzi wa kihistoria.
1. wa Kiislamu (Waumini)
2. wa Kihistoria
- Qur’an ni neno la Mwenyezi Mungu, lililoteremshwa kwa Mtume Muhammad (ﷺ).
- Uislamu si dini mpya, bali ni mwendelezo wa ujumbe wa mitume waliotangulia: Ibrahim (Abraham), Musa (Moses), Isa (Yesu), n.k.
- Mitume waliotangulia walileta Uislamu (kujisalimisha kwa Mungu), lakini ujumbe wao ulipotoshwa.
- Hadith na Qur’an ziko katika muktadha wa ufunuo wa kiungu — si mchanganyiko wa vyanzo vya kibinadamu.
Wataalamu wa historia ya dini (hasa wasio Waislamu) wakati mwingine huangalia Uislamu kama uliojengwa katika muktadha wa kijamii na kiutamaduni wa Arabia ya karne ya 7.
Wanataja mambo kama:
Chanzo Mambo Yanayofanana Maelezo Wayahudi Hadithi za Musa, Harun, Ibrahim, sheria za chakula, n.k. Qur’an ina marejeo mengi ya Taurati na Israeliat Wakristo (wa Kiorthodox au waasi) Mariamu (Maryam), Isa (Yesu), malaika, nk.
Lakini Yesu si Mungu wala Mwana wa Mungu katika UislamuWasabai au wapagani Nafasi ya malaika, maombi ya usiku, desturi kama kufunga
Sabaeanism ilikuwa dini ya Kiastrologia na pia ya ibada ya nuruWakureshi Hijja, ibada ya Kaaba, vazi la ihram
Uislamu uliweka upya Hijja na Kaaba kwa maana ya tauhidi
Uislamu ulijitokeza katika mazingira ya kihistoria yaliyojaa athari za dini na tamaduni mbalimbali, lakini ulijenga mafundisho yake ya kipekee, si kwa kuiga tu, bali kwa kuunganisha, kurekebisha na kupinga baadhi ya mafundisho yaliyokuwepo.
- Qur’an ina msimamo wa pekee kuhusu Mungu (tauhidi), hukumu, na maisha ya kiroho.
- Ni tofauti na maandiko ya awali kwa jinsi inavyojenga mtazamo wa kiitikadi na kijamii
- Hadithi za apokrifa (zilizokataliwa na baadhi ya makanisa) zinafanana na baadhi ya simulizi katika Qur’an.
- Qur’an haina ushahidi wa kuiga moja kwa moja, bali inatoa simulizi mpya au ya kipekee.
- ni urejesho wa simulizi ya kweli, si nukuu kutoka vyanzo vya kibinadamu.
- ,ni ufunuo wa kipekee na halali kutoka kwa Mungu kwa Mtume Muhammad (ﷺ).
Wapagani wa Kureshi Walikuwa na miungu kama Hubal, Al-Lat, Manat, na Al-Uzza. Kaaba ilitumika kama kituo cha ibada. Wayahudi Walikuwepo hasa katika Yathrib (baadaye Madina, Huku walienda kwa kufuata utabiri wa vitabu vya awali kuwa mtume ajaye yaani Muhammad atatokea pande za Hejaz, Saudi Arabia ya sasa), Khaybar, na Najran. Wakristo Makundi kama Nestorians, Jacobites, na wengine waliitwa “waasi” na Roma. Walikuwepo Kusini mwa Arabia na Syria. Wasabai katika nyota, nuru, malaika walihusishwa na ibada ya asili ya Babeli. Wahani (Hanifs) Waliotafuta dini ya Ibrahimu bila kuwa Wayahudi wala Wakristo -miongoni mwao ni Zayd ibn Amr.
Qur’an vs Vyanzo Vingine
Watafiti wengi wa Magharibi, hata wasio Waislamu, hukubali kuwa Qur’an si nakala ya maandiko mengine, bali:
Maudhui Qurâan Vyanzo Vingine Maoni ya Watafiti Musa, Ibrahim, Isa Wanaelezewa kwa mtazamo wa kipekee Zipo pia kwenye Taurati, Injili na apokrifa
Qurâan haikopi, bali inaeleza kwa mtindo tofautiMariamu (Maryam) Anatajwa kwa heshima kubwa Apokrifa ya Kikristo kama Protoevangelium
Kuna kufanana lakini Qurâan haionekani kuwa imechukua moja kwa mojaMiujiza ya Yesu Inatajwa: kuumba ndege, kuponya kipofu Zipo kwenye Gospel of Thomas, Infancy Gospel
Kuna ufanano, lakini Qurâan hutofautisha kwa dhana ya Yesu si MunguIbada ya Hijja, Saum, Swala Ipo kwa mfumo mpya Baadhi zilikuwepo kwa Wasabai na Wakureshi
Quran hurekebisha na kutakasisha ibada zilizoharibika
Hitimisho la Watafiti Kihistoria
- Ina mtindo wa kipekee wa kifasihi (rhythm, lugha, ujenzi wa hoja).
- Ina msimamo wa kipekee wa tauhidi (umoja wa Mungu).
- Inaeleza mambo ya jamii, sheria, na tabia kwa mfumo tofauti na Taurati au Injili.
Wataalamu kama W. Montgomery Watt, Angelika Neuwirth, na Fred Donner wameonesha kuwa:
Mtaalamu Mtazamo Wake Angelika Neuwirth (Ujerumani) Qurâan ni matokeo ya mjadala wa kidini wa Kiarabu wa karne ya 7, si kopi ya Biblia. Fred Donner (Chicago) Uislamu ulianza kama harakati ya kiroho ya waumini wote - Wayahudi, Wakristo, Waislamu -kabla haijajitenga kama dini tofauti. W. Montgomery Watt (Uingereza) Muhammad aliathiriwa na mazingira yake, lakini alikuwa mwanamageuzi wa kiroho na kijamii halisi. Patricia Crone (Princeton) Alichokoza sana: aliona kuwa Uislamu ulijengwa sehemu kwa kuunganisha mapokeo ya mikoa mingi, lakini hata yeye hakuuita kopi ya dini nyingine.
Uislamu haukuwa mchanganyiko wa moja kwa moja wa dini na desturi zilizokuwepo, lakini ulijitokeza katika mazingira yenye ushawishi wa kidini na kijamii, kisha ukajenga mafundisho yake ya kipekee kuhusu Mungu, mitume, jamii na ibada.