Mchicha Dar es Salaam hatari

[BAK]

Imeandikwa na Na Maulid Ahmed;
Tarehe: 8th July 2010
Habari Leo


MBOGA za majani, ukiwemo mchicha, zinazolimwa kwa kumwagiliwa maji ya Mto Msimbazi jijini Dar es Salaam,si salama kwa matumizi ya binadamu na wanaotumia wana hatari ya kupata saratani na kuathirika mfumo wa akili.

Mboga hizo; mchicha, matembele, kabichi na spinachi zimekutwa na madini ya risasi, shaba na kromiamu, ambazo kwa miaka kadhaa baadaye zinaweza kumsababishia mlaji magonjwa, ukiwamo utendaji mbovu wa figo.

Madhara hayo yalibainishwa na Chuo Kikuu Ardhi (ARU), kilichofanya utafiti katika bonde la Mto Msimbazi wilayani Ilala, mwaka jana, kwa kupima maji kwa vigezo vya Shirika la Afya Duniani (WHO) na Shirika la Viwango Tanzania (TBS); udongo na mboga zenyewe.

Akizungumzia utafiti huo katika Maonesho ya 34 ya Biashara ya Kimataifa yaliyomalizika jana katika viwanja vya Mwalimu Nyerere, Dar es Salaam, Mhadhiri wa Uhandisi wa Mazingira, Dk. William Mwegoha, alisema waligundua mabwawa ya majitaka yanayotoka Mabibo, dampo la Vingunguti na gereji mbalimbali yakimwaga maji kwenye mto huo.

“Baada ya kupima maji hayo, tulikuta yana madini ya shaba, risasi, kromiamu na ladimiamu na ni sumu,” alisema.

Aliongeza kuwa baada ya kupima pia mboga hizo za majani zilikutwa na sumu iliyotokana na madini ya risasi, shaba na kromiamu ambazo zote zina madhara kwa binadamu.

Alisema utafiti huo ulihusisha wakulima 35 wa maeneo ya Jangwani, Kigogo, Vingunguti na Tabata Shule, ambao wanatumia maji ya mto huo kumwagilia mboga.

Dk. Mwegoha alisema katika utafiti huo uliofanywa na mwanafunzi na yeye kumsimamia, mboga hizo za majani zinauzwa zaidi kwenye masoko ya Ilala na Kariakoo.

Pia Buguruni, Veterani, Tazara, Mwananyamala, Mnyamani, Kigogo, Kisutu, Vingunguti, Tabata, Mikoroshini na maeneo ya jirani na wakulima hao.

“Baada ya hapo tulifanya utafiti tukabaini mboga hizo zinanunuliwa katika masoko hayo na kuuzwa katika masoko mengine ya Mwenge na Mwananyamala, hivyo watu wanaendelea kununua na kula chakula hicho chenye sumu,” alisema.

Alisema licha ya Vingunguti kukuta bango kubwa likitoa hadhari kwamba maji ya mto huo si salama kwa matumizi ya binadamu, wanyama na kumwagilia mazao, bado wakulima hawana uelewa na wanaendelea kuyatumia.

Utafiti huo ulibaini kuwa asilimia 71 ya wakulima wa mboga za majani wanatumia maji hayo na asilimia 63 hawajui kama yana madhara na hayafai kumwagilia mazao, huku asilimia mbili wakisema wanafahamu kuwa yana sumu.

Mhadhiri huyo alisema wakulima hao hupata kipato cha kuendesha maisha yao ambapo kwa wastani kwa mwezi mkulima hupata kati ya Sh 89,000 na Sh 300,000 kutokana na biashara hiyo.

Tayari Chuo Kikuu hicho kimeshapeleka utafiti huo kuchapishwa katika majarida; la Sayansi na Teknolojia ya Mazingira katika Afrika na la Kimataifa la Utafiti wa Mazingira.

Sababu ya chuo hicho kufanya utafiti huo ni utafiti finyu kufanywa na mwanafunzi mwingine mwaka juzi juu ya uharibifu wa maji ya mto huo, na hivyo chuo kuamua kufanya utafiti mpana zaidi kwa kuangalia maji, mboga na udongo.

HABARILEO ilitembelea eneo la bonde la Mto Msimbazi na kukuta wakulima hao wakiendelea kunyweshea mboga hizo kwa maji hayo hayo.

Wakulima hao walisema wao ndio wanaolisha Dar es Salaam kwa mboga hizo na soko lao kubwa ni Ilala.

Mmoja wao, Evarist Leo, alikiri kuwa maji hayo si salama na yamekuwa yakisababisha wakose soko la mboga hizo katika maduka makubwa - Super Market.

Kanuti Baltazar, alisema licha ya kupeleka mboga hizo Ilala, pia wachuuzi wadogo, hujazana kila siku asubuhi kununua kwenye matenga na kuuza majumbani kwa watu katika maeneo yote ya Jiji.

Pamoja na kutambua kuwa wanatumia majitaka, mkulima huyo aliitaka Serikali iwamilikishe eneo hilo, ili wawekeze na kuzalisha mboga hizo kwa tija.

Hata hivyo, Abraham Kiondo, alisema amekuwa akichimba visima vidogo na kutumia maji ‘safi’ kumwagilia mboga hizo.

Lakini mwandishi wa habari hizi, alipoangalia moja ya visima hivyo, alibaini kuwa maji yake ni yale yale ya mfereji wa maji taka ambayo huyavuta kwa pampu na kuyaingiza visimani kumwagilia mboga zake.

 

[Abdulhalim]

Taifa la wazembe na mabepari uchwara wenye fikra duni everything is possible. Kwa ujumla mlaji wa Tz halindwi na yeyote wala chombo chochote, yupo directly exposed kutoka kwa any source of food poisoning.

 

[Lady N]

na hivi ikishaingia sokoni huwezi jua hii imelimwa msimbazi au kando ya barabara. tunaangalia tu upi unapendeza machoni tuu, balaa!

 

[Che Kalizozele]

na hivi ikishaingia sokoni huwezi jua hii imelimwa msimbazi au kando ya barabara. tunaangalia tu upi unapendeza machoni tuu, balaa!

Umesahau bei pia uwa ina matter wakati wakuuchagua huo mchicha.niliwahi kwenda kufanya kazi katika hospital ya mkoa ya Mtwara ndipo nilipogundua akina sie tunaishi kwa kudra za muumba tuu na si vinginevyo.

 

[Abraham]

Ee mola tusaidie maana hata huo mchicha unaopelekwa kwenye masuper-market ni ule ule tu umepewa different branding. Sasa tufanyeje wadau maana wakati huo huo tunahitaji mboga za majani kwa afya zetu ??

 

[Bourgeoisie]

Hatariii kweli kweli. Ya sumu tunayokula ni mengi mno ila tu kwa sasa tunaliangalia la mboga za majani. Tukimaliza pia tujaribu kuliangalia la kuku za kisasa.

 

[Gaijin]

kila siku tunahimizwa na mabwana na mabibi lishe tule mboga za kijani kwa afya yetu! kumbe mboga zenyewe tayari zina sumu ya kuharibu afya hiyo hiyo.

kweli mazingira yetu hayamruhusu mtanzani kuishi maisha marefu.

 

[Masikini_Jeuri]

Mnashangaa leo Mboga kutoka Msimbazi; mmesahau ngano mbovu iliyopakuliwa Bandarini kwetu miaka ileeeee ni mwendelezo ule ule tu!

Wahusika hawana uthubutu na matokeo yake ndo hayo!

 

[RRONDO]

then tutawalaumu watu fulani wakiagiza fruits & veg from SA..........

 

[bona]

nchi hii ni uzembe wa kijinga kwani udsm kitengo cha engineering walishafanya study miaka ya 90 na walithibitisha presence of heavy metal ktk mto msimbazi ila waziri wa afya enzi za mzee rukhsa akasema alienda mbona hakuziona izo heavy metal eti hamna shida wananchi waendelee kutumia kama kawa, inashangaza finding zikifanyika na wazungu ndio zinaonekana! ukweli maji ya mtop msimbazi yana heavy metal ambazo zina madhara kwa binadam

 

[doup]

hii imenishangaza sana; naona kama jamaa anatoa taarifa ya kukamatwa TV feki; Niliotegemea baada ya hiyo research mamlaka zinazohusika zichukuwe hatua mara moja!! AU wamekaa kimya kwa sababu October ni karibu???!

 

[Magezi]

Wakuu mimi niseme hivi, kama kuna heavy metals pale bonde la msimbazi ninge furahi kama mtafiti angeweka viwango vya hizo metals (Cr, Pb, Hg, Cd) n.k. ingetusaidia na sisi wengine kujua kama ni vikubwa sana.

Nimemaliza kufanya utafiti kama huo lakini ktk eneo fulani nchini India na cha kusikitisha ni kwamba maji wanayotumia hapa ya kiwango kukubwa cha mercury (Hg), tunaendelea kushauriana je, tu-publish results au tuzitie kapuni?

Kwa hiyo kwa mboga za mchicha na spinachi n.k. ktk bonde hilo yawezekana sana kuwa na heavy metals ila ni kuangalia % of exceedence, kama haizidi 10% basi hakuna taabu ila kama ni zaidi basi hapo kuna tatizo.

 

[BAK]

nchi hii ni uzembe wa kijinga kwani udsm kitengo cha engineering walishafanya study miaka ya 90 na walithibitisha presence of heavy metal ktk mto msimbazi ila waziri wa afya enzi za mzee rukhsa akasema alienda mbona hakuziona izo heavy metal eti hamna shida wananchi waendelee kutumia kama kawa, inashangaza finding zikifanyika na wazungu ndio zinaonekana! ukweli maji ya mtop msimbazi yana heavy metal ambazo zina madhara kwa binadam

Inasikitisha sana kwa kweli na kuna uwezekano mkubwa mboga hizi za majani zinazolimwa katika maeneo hayo zimechangia kwa kiasi kikubwa ongezeko la cancer nchini. Nasema nchini kwa sababu mboga hizo zinaliwa pia na hawa wale ambao si wakazi wa Dar. Kwa nchi za wenzetu baada ya ripoti kama hii ulimaji katika maeneo yote hayo yaliyotajwa ungepigwa marufuku lakini kwa Tanzania nchi mbayo haina sheria kilimo katika maeneo hayo kitaendelea vila vizuizi vyovyote.

 

[Askofu]

Wananchi wataendelea kuteketea... Inawezekana kabisa huo utafiti ukatupwa kwenye dust bins na maisha yakaendelea...

 

[Qadhi]

Kumbe kuna projects nyingi SUA students/graduates wanaweza kufanya..then wakaja na concrete solution,maana hii kuishia kuandika kwenye newspaper halafu nothing follows is useless...U just scare people.Mimi nilitegemea hao wasomi waliogundua wange take measures husika then wakatangaza hatari ilikuwa kwa kiwango gani na nini kimefanyika....Otherwise....naweza kumwita ni Mr.Misifa tu huyo.

 

[Kachanchabuseta]

Kumbe kuna projects nyingi SUA students/graduates wanaweza kufanya..then wakaja na concrete solution,maana hii kuishia kuandika kwenye newspaper halafu nothing follows is useless...U just scare people.Mimi nilitegemea hao wasomi waliogundua wange take measures husika then wakatangaza hatari ilikuwa kwa kiwango gani na nini kimefanyika....Otherwise....naweza kumwita ni Mr.Misifa tu huyo.

do not expect anything from these people hii ndo imetoka serikali inajua kimyaaaaaaa