Echolima1
JF-Expert Member
- Nov 2, 2019
- 6,941
- 6,033
Operesheni Entebbe: Misheni Inayothubutu Zaidi ya Uokoaji katika Historia.
Mnamo Julai 4, 1976, wakati Wamarekani wakisherehekea Siku ya Uhuru wao, Israeli ilikuwa ikitekeleza moja ya uokoaji wa kijeshi wa ujasiri zaidi kuwahi kutokea duniani. Katika dakika 90 tu, Jeshi la Ulinzi la Israeli (IDF) ilitekeleza misheni ya kuthubutu, kwa USA hihi sana, ambayo bado inawaacha wana mikakati ya kijeshi katika mshangao mkubwa. Ndege iliyotekwa nyara na watu 106 walichukuliwa mateka. Maelfu ya maili kutoka nyumbani. Na kikundi kidogo cha makomando wa wasomi wa Israeli walio tayari kukaidi uwezekano wowote wa kuwarudisha watu wao wakiwa hai. Hivi ndivyo Israeli walivyofanya yasiyowezekana.
Utekaji nyara: Shabaha ya Kiyahudi
Mnamo Juni 27, 1976, Air France Flight 139 ilipaa kutoka Tel Aviv, kuelekea Paris na kusimama huko Athens. Abiria wengi walikuwa Waisraeli na Wayahudi.
Huko Athens, watekaji nyara wanne—wawili kutoka Kundi la Popular Front for the Liberation of Palestine – External Operations (PFLP-EO) na wawili kutoka German’s Revolutionary Cells (RZ)—walipanda ndege hiyo wakiwa na silaha zilizofichwa. Muda mfupi baada ya kupaa, waliteka nyara ndege hiyo na kuielekeza Benghazi, Libya, kwa ajili ya kujaza mafuta kabla ya kuelekea Entebbe, Uganda.
Magaidi hao waliichagua Uganda kwa sababu walijua wangeungwa mkono na dikteta wake katili, Idi Amin, mtu ambaye alimpenda Hitler na hakuwa na wasiwasi wowote kuhusu kushirikiana na magaidi.
Baada ya kutua kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe, watekaji nyara walitoa madai yao: Kuachiliwa kwa wafungwa 40 wa Kipalestina kutoka Israel na 13 zaidi kutoka nchi nyingine. Ikiwa madai yao hayangetekelezwa, mateka wangetekelezwa.
Siku mbili baadaye, magaidi waliwatenganisha abiria Wayahudi na Waisraeli kutoka kwa wengine - uteuzi wa Nazi. Watu wasio Wayahudi waliachiliwa, huku mateka 106 wakibaki, wakiwemo wafanyakazi wa Air France, ambao kwa ujasiri walikataa kuwaacha abiria wao. Kwa Israeli, hakukuwa na swali: Ilibidi wachukue hatua.
Uamuzi wa Israeli: Kupigana au Kujisalimisha?
Serikali nyingi zingekubali madai ya magaidi au kupoteza muda na diplomasia. Israeli ilikuwa tofauti. Waziri Mkuu Yitzhak Rabin na Waziri wa Ulinzi Shimon Peres walikabiliwa na uamuzi mzito. Mateka hao walikuwa umbali wa zaidi ya maili 2,500 katika eneo lenye uhasama, linalindwa na magaidi wenye silaha kali na wanajeshi wa Uganda. Ulimwengu ulitarajia Israeli kufanya mazungumzo. Badala yake, Israeli ilijitayarisha kwa vita.
Mpango: Misheni ya Kujiua?
Huku kukiwa na chini ya wiki moja kupanga, wanamkakati wa kijeshi wa Israel walibuni operesheni iliyoonekana kutowezekana. Kitengo cha wasomi wa IDF cha Sayeret Matkal, kinachoongozwa na Luteni Kanali Yonatan “Yoni Netanyahu, alichaguliwa kuongoza shambulio hilo. Mpango huo ulikuwa rahisi kwa nadharia lakini ni hatari sana katika utekelezaji:
* Panda ndege nne za usafiri za Hercules hadi Uganda bila kutambuliwa.
* Itue chini ya giza kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe.
* Vunja terminal, uue magaidi, na uokoe mateka.
* Vunja ndege za kivita za MiG za Uganda ili kuzuia harakati.
* Ondosha kila mtu kabla ya waimarishaji wa Uganda kufika.
Ili kuwahadaa wanajeshi wa Uganda, makomando hao walileta hata Mercedes nyeusi, sawa na ile aliyotumia Idi Amin, wakitumaini kwamba ingewaruhusu kukaribia kituo hicho bila kutambuliwa.
Kama misheni hiyo ingeshindwa, Israeli isingepoteza tu wanajeshi wake bora—ulimwengu ungeiona Israeli kama dhaifu na dhaifu. Lakini kushindwa haikuwa chaguo.
Utekelezaji: Dakika 90 za Machafuko na Ushujaa
Usiku wa Julai 3, ndege za Israeli zilipaa, zikiruka chini juu ya Bahari Nyekundu ili kuzuia kugunduliwa kwa rada. Baada ya takriban saa nane angani, walitua kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe baada tu ya saa sita usiku Julai 4. Kama ilivyopangwa, kundi la kwanza la makomando liliendesha gari kuelekea kituo cha ndege kwa Mercedes nyeusi. Kwa muda mfupi, walinzi wa Uganda walisita. Ndipo walipogundua kuwa ni hila, wakafyatua risasi.
Waisraeli walijibu kwa usahihi mbaya. Gaidi wa kwanza aliuawa ndani ya sekunde chache. Makomando walivamia kituo hicho, wakipaza sauti kwa Kiebrania, "Shukeni! Sisi ni askari wa Israeli!"
Wale mateka, wakiwa wamepigwa na butwaa na kuogopa, hawakusogea mara moja. Magaidi hao walianza kufyatua risasi. Katika mapigano hayo, mateka watatu waliuawa. Yoni Netanyahu, kamanda wa operesheni hiyo, alijeruhiwa vibaya nje ya kituo hicho—alikuwa mwanajeshi pekee wa Israel aliyeuawa katika uvamizi huo. Ndani ya dakika chache, magaidi wote saba walikuwa wamekufa. Mateka waliosalia walikimbizwa haraka kwenye ndege za Israeli. Lakini misheni ilikuwa bado haijaisha.
Wakati makomando hao wakijiandaa kuondoka, wanajeshi wa Uganda waliwafyatulia risasi. Waisraeli walilipiza kisasi, na kuua makumi ya wanajeshi wa Uganda na kuharibu ndege 11 za kivita za Uganda MiG-17 ili kuhakikisha wanatoroka salama. Dakika 90 tu baada ya kutua, ndege za Israeli zilipaa—mateka ndani ya ndege, misheni ikakamilika.
Baadaye: Somo kwa Ulimwengu
Yaliyojiri baada ya Operation hiyo:
* Mateka 102 waliokolewa
* Mateka 3 waliuawa wakati wa operesheni
* Mwanajeshi 1 wa Israel aliuawa: Yoni Netanyahu
*Magaidi 7 wauawa
* Zaidi ya wanajeshi mia moja wa Uganda wauawa
Idi Amin wa Uganda alifedheheshwa. Akiwa na hasira, aliamuru kuuawa kwa Dora Bloch, mateka wa Israel mwenye umri wa miaka 75 ambaye alikuwa amepelekwa katika hospitali ya Uganda kabla ya uvamizi huo. Ilikuwa ni kitendo cha mwisho cha ukatili kutoka kwa dikteta ambaye alikuwa ameweka kamari upande usiofaa wa historia.
Dunia ilikuwa katika mshtuko. Israeli ilikuwa imefanya jambo ambalo hakuna taifa lingine lililothubutu kufanya—kuwaokoa watu wake kutoka maelfu ya maili, ndani ya taifa lenye uadui, chini ya pua ya dikteta adui.
Misheni hiyo hapo awali iliitwa Operation Thunderbolt, lakini baada ya kifo cha Yoni Netanyahu, ilipewa jina la Operesheni Yonatan kwa heshima yake.
Kwa nini Entebbe Bado Ni Muhimu?
Somo la Entebbe ni muhimu sana hata leo. kama ilivyokuwa mwaka wa 1976. Magaidi hawaheshimu diplomasia. Hawajali kuhusu mazungumzo. Kitu pekee wanachoelewa ni nguvu. Israeli ilionyesha ulimwengu kuwa kutuliza sio jibu - hatua ni. Na kwa Wayahudi kila mahali, Entebbe inasalia kuwa ishara ya maana ya kuwa Mwisraeli: Kupigana Ili kulinda watu wao. Kufanya chochote ku wapiga magaidi, bila kujali tabia zao mbaya. Roho ya Entebbe bado inafanya kazi kwa magaidi maadamu kuna wale wanaotaka kutudhuru lazima wapigwe. Israeli itakuwepo kuwakumbusha magaidi popote walipo kuwa Israel haijadiliani na ugaidi wao wako hapo kuwahapiga na kuwaharibu magaidi kama walivyofanya kwa Hezbollah na inavyofanyika kwa Hamas na Houth. Kumbukumbu za Yoni Netanyahu na mashujaa wa Entebbe ziishi daima milele.
Mnamo Julai 4, 1976, wakati Wamarekani wakisherehekea Siku ya Uhuru wao, Israeli ilikuwa ikitekeleza moja ya uokoaji wa kijeshi wa ujasiri zaidi kuwahi kutokea duniani. Katika dakika 90 tu, Jeshi la Ulinzi la Israeli (IDF) ilitekeleza misheni ya kuthubutu, kwa USA hihi sana, ambayo bado inawaacha wana mikakati ya kijeshi katika mshangao mkubwa. Ndege iliyotekwa nyara na watu 106 walichukuliwa mateka. Maelfu ya maili kutoka nyumbani. Na kikundi kidogo cha makomando wa wasomi wa Israeli walio tayari kukaidi uwezekano wowote wa kuwarudisha watu wao wakiwa hai. Hivi ndivyo Israeli walivyofanya yasiyowezekana.
Utekaji nyara: Shabaha ya Kiyahudi
Mnamo Juni 27, 1976, Air France Flight 139 ilipaa kutoka Tel Aviv, kuelekea Paris na kusimama huko Athens. Abiria wengi walikuwa Waisraeli na Wayahudi.
Huko Athens, watekaji nyara wanne—wawili kutoka Kundi la Popular Front for the Liberation of Palestine – External Operations (PFLP-EO) na wawili kutoka German’s Revolutionary Cells (RZ)—walipanda ndege hiyo wakiwa na silaha zilizofichwa. Muda mfupi baada ya kupaa, waliteka nyara ndege hiyo na kuielekeza Benghazi, Libya, kwa ajili ya kujaza mafuta kabla ya kuelekea Entebbe, Uganda.
Magaidi hao waliichagua Uganda kwa sababu walijua wangeungwa mkono na dikteta wake katili, Idi Amin, mtu ambaye alimpenda Hitler na hakuwa na wasiwasi wowote kuhusu kushirikiana na magaidi.
Baada ya kutua kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe, watekaji nyara walitoa madai yao: Kuachiliwa kwa wafungwa 40 wa Kipalestina kutoka Israel na 13 zaidi kutoka nchi nyingine. Ikiwa madai yao hayangetekelezwa, mateka wangetekelezwa.
Siku mbili baadaye, magaidi waliwatenganisha abiria Wayahudi na Waisraeli kutoka kwa wengine - uteuzi wa Nazi. Watu wasio Wayahudi waliachiliwa, huku mateka 106 wakibaki, wakiwemo wafanyakazi wa Air France, ambao kwa ujasiri walikataa kuwaacha abiria wao. Kwa Israeli, hakukuwa na swali: Ilibidi wachukue hatua.
Uamuzi wa Israeli: Kupigana au Kujisalimisha?
Serikali nyingi zingekubali madai ya magaidi au kupoteza muda na diplomasia. Israeli ilikuwa tofauti. Waziri Mkuu Yitzhak Rabin na Waziri wa Ulinzi Shimon Peres walikabiliwa na uamuzi mzito. Mateka hao walikuwa umbali wa zaidi ya maili 2,500 katika eneo lenye uhasama, linalindwa na magaidi wenye silaha kali na wanajeshi wa Uganda. Ulimwengu ulitarajia Israeli kufanya mazungumzo. Badala yake, Israeli ilijitayarisha kwa vita.
Mpango: Misheni ya Kujiua?
Huku kukiwa na chini ya wiki moja kupanga, wanamkakati wa kijeshi wa Israel walibuni operesheni iliyoonekana kutowezekana. Kitengo cha wasomi wa IDF cha Sayeret Matkal, kinachoongozwa na Luteni Kanali Yonatan “Yoni Netanyahu, alichaguliwa kuongoza shambulio hilo. Mpango huo ulikuwa rahisi kwa nadharia lakini ni hatari sana katika utekelezaji:
* Panda ndege nne za usafiri za Hercules hadi Uganda bila kutambuliwa.
* Itue chini ya giza kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe.
* Vunja terminal, uue magaidi, na uokoe mateka.
* Vunja ndege za kivita za MiG za Uganda ili kuzuia harakati.
* Ondosha kila mtu kabla ya waimarishaji wa Uganda kufika.
Ili kuwahadaa wanajeshi wa Uganda, makomando hao walileta hata Mercedes nyeusi, sawa na ile aliyotumia Idi Amin, wakitumaini kwamba ingewaruhusu kukaribia kituo hicho bila kutambuliwa.
Kama misheni hiyo ingeshindwa, Israeli isingepoteza tu wanajeshi wake bora—ulimwengu ungeiona Israeli kama dhaifu na dhaifu. Lakini kushindwa haikuwa chaguo.
Utekelezaji: Dakika 90 za Machafuko na Ushujaa
Usiku wa Julai 3, ndege za Israeli zilipaa, zikiruka chini juu ya Bahari Nyekundu ili kuzuia kugunduliwa kwa rada. Baada ya takriban saa nane angani, walitua kwenye Uwanja wa Ndege wa Entebbe baada tu ya saa sita usiku Julai 4. Kama ilivyopangwa, kundi la kwanza la makomando liliendesha gari kuelekea kituo cha ndege kwa Mercedes nyeusi. Kwa muda mfupi, walinzi wa Uganda walisita. Ndipo walipogundua kuwa ni hila, wakafyatua risasi.
Waisraeli walijibu kwa usahihi mbaya. Gaidi wa kwanza aliuawa ndani ya sekunde chache. Makomando walivamia kituo hicho, wakipaza sauti kwa Kiebrania, "Shukeni! Sisi ni askari wa Israeli!"
Wale mateka, wakiwa wamepigwa na butwaa na kuogopa, hawakusogea mara moja. Magaidi hao walianza kufyatua risasi. Katika mapigano hayo, mateka watatu waliuawa. Yoni Netanyahu, kamanda wa operesheni hiyo, alijeruhiwa vibaya nje ya kituo hicho—alikuwa mwanajeshi pekee wa Israel aliyeuawa katika uvamizi huo. Ndani ya dakika chache, magaidi wote saba walikuwa wamekufa. Mateka waliosalia walikimbizwa haraka kwenye ndege za Israeli. Lakini misheni ilikuwa bado haijaisha.
Wakati makomando hao wakijiandaa kuondoka, wanajeshi wa Uganda waliwafyatulia risasi. Waisraeli walilipiza kisasi, na kuua makumi ya wanajeshi wa Uganda na kuharibu ndege 11 za kivita za Uganda MiG-17 ili kuhakikisha wanatoroka salama. Dakika 90 tu baada ya kutua, ndege za Israeli zilipaa—mateka ndani ya ndege, misheni ikakamilika.
Baadaye: Somo kwa Ulimwengu
Yaliyojiri baada ya Operation hiyo:
* Mateka 102 waliokolewa
* Mateka 3 waliuawa wakati wa operesheni
* Mwanajeshi 1 wa Israel aliuawa: Yoni Netanyahu
*Magaidi 7 wauawa
* Zaidi ya wanajeshi mia moja wa Uganda wauawa
Idi Amin wa Uganda alifedheheshwa. Akiwa na hasira, aliamuru kuuawa kwa Dora Bloch, mateka wa Israel mwenye umri wa miaka 75 ambaye alikuwa amepelekwa katika hospitali ya Uganda kabla ya uvamizi huo. Ilikuwa ni kitendo cha mwisho cha ukatili kutoka kwa dikteta ambaye alikuwa ameweka kamari upande usiofaa wa historia.
Dunia ilikuwa katika mshtuko. Israeli ilikuwa imefanya jambo ambalo hakuna taifa lingine lililothubutu kufanya—kuwaokoa watu wake kutoka maelfu ya maili, ndani ya taifa lenye uadui, chini ya pua ya dikteta adui.
Misheni hiyo hapo awali iliitwa Operation Thunderbolt, lakini baada ya kifo cha Yoni Netanyahu, ilipewa jina la Operesheni Yonatan kwa heshima yake.
Kwa nini Entebbe Bado Ni Muhimu?
Somo la Entebbe ni muhimu sana hata leo. kama ilivyokuwa mwaka wa 1976. Magaidi hawaheshimu diplomasia. Hawajali kuhusu mazungumzo. Kitu pekee wanachoelewa ni nguvu. Israeli ilionyesha ulimwengu kuwa kutuliza sio jibu - hatua ni. Na kwa Wayahudi kila mahali, Entebbe inasalia kuwa ishara ya maana ya kuwa Mwisraeli: Kupigana Ili kulinda watu wao. Kufanya chochote ku wapiga magaidi, bila kujali tabia zao mbaya. Roho ya Entebbe bado inafanya kazi kwa magaidi maadamu kuna wale wanaotaka kutudhuru lazima wapigwe. Israeli itakuwepo kuwakumbusha magaidi popote walipo kuwa Israel haijadiliani na ugaidi wao wako hapo kuwahapiga na kuwaharibu magaidi kama walivyofanya kwa Hezbollah na inavyofanyika kwa Hamas na Houth. Kumbukumbu za Yoni Netanyahu na mashujaa wa Entebbe ziishi daima milele.
