kimsboy
JF-Expert Member
- Oct 17, 2016
- 11,120
- 24,395
Mgogoro kati ya Iran na Israel umechukua sura mpya ya hatari mwezi huu wa Juni 2025, ukibeba historia ya chuki ya muda mrefu, mashambulizi ya maneno, na sasa mashambulizi ya moja kwa moja.
Chanzo chake ni cha muda mrefu, lakini hali ya sasa imechochewa na mfululizo wa matukio makubwa yaliyoanza rasmi kufumuka upya mnamo Aprili 13, 2024, wakati Iran ilirusha makombora na ndege zisizo na rubani zaidi ya 300 dhidi ya Israel ikiwa ni mara ya kwanza kwa Iran kuishambulia Israel moja kwa moja kutoka ardhi yake. Israel ilijibu kwa shambulio la kulipiza kisasi dhidi ya miundombinu ya kijeshi ya Iran katika mji wa Isfahan, ikieleza kuwa ni kulinda mamlaka yake na kuzuia mashambulizi ya baadaye.
Mwezi huu, tarehe 9 Juni 2025, shambulizi kubwa la anga lilitokea karibu na mji wa Kermanshah, magharibi mwa Iran, likielekezwa kwenye kituo cha kijeshi cha Kikosi cha Quds cha Jeshi la Mapinduzi la Iran (IRGC). Katika shambulizi hilo, maafisa waandamizi watano wa IRGC waliuawa, akiwemo Kamanda wa operesheni za nje Brigedia Jenerali Hassan Rahimi. Ingawa Israel haijathibitisha rasmi kuhusika, vyombo vya habari vya kimataifa na wachambuzi wa usalama wamehusisha Israel moja kwa moja na shambulizi hilo, wakilitaja kuwa moja ya mashambulizi ya "kisasa, cha kimkakati na chenye athari kubwa zaidi" kufanywa dhidi ya Iran mwaka huu.
Baada ya tukio hilo, Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, alitoa kauli kali tarehe 10 Juni 2025, akisema:
Hadi sasa, Iran inaendelea kujiandaa kwa kile inachokiita “jibu la kimkakati”, huku mashirika ya Iran kama Hizbullah, wanamgambo wa Iraq, na vikundi vya Syria vikionekana kuongeza ujasiri wa mashambulizi dhidi ya Israel na washirika wake. Nayo Israel inaendelea kufanya mashambulizi ya kijeshi nchini Syria na kuimarisha mfumo wake wa ulinzi wa angani kwa kuungwa mkono na Marekani.
Kwa mujibu wa wachambuzi wa usalama wa Mashariki ya Kati, hatma ya mgogoro huu inabaki kuwa tete sana. Ikiwa mashambulizi kama haya yataendelea, kuna uwezekano wa kuingia katika vita ya wazi baina ya Iran na Israel, ambavyo vinaweza kuvuruga usalama wa kanda nzima na hata kuvuta mataifa makubwa kama Marekani, Urusi, na Saudi Arabia katika mzozo huo.
MALCOM LUMUMBA said:
Vita hatuangalii nani kafa peke yake, tunaangalia chanzo (Causes) na malengo (Objectives) ya kijeshi, kisiasa, kiuchumi na kimkakati. Unaweza ukapigana vita halafu usitekeleze malengo yako kama ambavyo ungetumia diplomasia. Nadhani dunia ya leo hii ni lazima tuzingatie haya. Marekani aliua watu milioni 4 nchini Vietnam lakini hakutumiza malengo na kuishia kupata hasara nyingi kuliko faida.
Iran imeanza mashambulizi makubwa ya makombora dhidi ya Israel, ambayo yamelenga miji mikuu ikiwemo Haifa na Tel Aviv. Viwanda vya mafuta na kemikali, kama Bazan Group, vimeharibiwa vibaya huku moto mkubwa ukiripotiwa.
Wimbi la pili la makombora limeanza kutua, na majengo kadhaa mjini Tel Aviv yamepigwa, watu 15 wakijeruhiwa. Taarifa za vifo pia zimeanza kuripotiwa kutoka maeneo mbalimbali ya Israel.
Pakistan imetangaza kuwa itaishambulia Israel kwa nyuklia endapo Iran itashambuliwa kwa silaha hizo, na iko tayari kuingia vitani upande wa Iran iwapo mataifa ya Magharibi yataingilia moja kwa moja.
Mkuu wa Shirika la Ujasusi la Israel (Shin Bet) ameripotiwa kujiuzulu kufuatia hali hiyo ya taharuki.
UPDATE:
Mpaka muda huu miji yote ya Israel imeshambuliwa na Iran na taarifa za vifo huko Israel zimeanza kutoka
UPDATE:
Israel imetoa onyo la kuwataka wakazi wa eneo la Manispaa lililoko kaskazini-mashariki mwa jiji la Tehran waondoke haraka kabla ya mashambulizi ya anga.
Kupitia ujumbe kwenye mitandao ya kijamii kwa lugha ya Kiajemi na Kiarabu, msemaji wa jeshi la Israel, Avichay Adraee, alisema jeshi litashambulia eneo la(District C)ikiwa na lengo la kulenga miundombinu ya kijeshi ya Iran.
“Uwepo wenu hapo unaweka maisha yenu hatarini. Kwa usalama wenu, ondokeni mara moja,” alisema Adraee.
Eneo hilo lina taasisi muhimu za serikali, ofisi za umma na mashirika ya mawasiliano na ujasusi.
Taarifa ya jeshi la Israel ilisema kuwa ndege zake za kivita zimeshambulia malori yaliyokuwa yamebeba silaha na makombora, yakielekea Tehran kutoka magharibi mwa Iran.
UPDATE:
Iran yashambulia hospitali Israel
Kombora lililorushwa kutoka Iran limelenga hospitali kuu ya Beersheba Kusini mwa Israel na kusababisha majeruhi kadhaa, huku makombora mengine yakipiga majengo mawili Tel Aviv na kujeruhi watu 40. Israel imejibu kwa kushambulia mtambo wa urutubishaji nyuklia wa Iran.
Waziri Mkuu Netanyahu ameapa kulipiza kisasi, akisema madikteta wa Iran wataadhibiwa kwa matendo yao.
