Nikujibu Kwa mfano rahisi wa hesabu, hapa lakini ni kama kichwa chako kiko vizuri kwenye mambo haya ya hesabu ndo utaelewa, maana nazo ni wito.
Wewe unanunuaga mchele kwa TZS 1,000 kwa kilo kisha unauza kwa TZS 1,500 na kupata faida ya TZS 500 kwa kila kilo. Yaani faida yako umeweka iwe TZS 500 kila kilo. Sasa inatokea umebaki na kilo 100 kwa stock na kule unakonunua umepanda mpaka TZS 1,200 kutoka TZS 1,000 kwa kilo.
Tuseme umechukua mzigo mpya wa kilo 400. Ina maana kwenye stock/store utakua na mzigo wa 100kg x TZS 1,000 zilizobaki mwanzo na mzigo mpya wa 400kg x TZS 1,200 uliouleta Sasa. Au kwa hesabu zingine utakua na mzigo wa jumla kilo 500 ambazo gharama yake ya kununua ni TZS 100,000 + TZS 480,000 = TZS 580,000.
Ukipiga hesabu hapa ni sawa na kusema mzigo uliokua nao wastani wa bei yake ni TZS 580,000/500kg = TZS 1,160 kwa kilo. Tukija kwenye faida ya TZS 500 kwa kila kilo basi ndo unajikuta ulipoingiza tu mzigo mpya wa TZS 1,200 basi Bei ya kuuzia nayo imepanda kua TZS 1,160 + TZS 500 = TZS 1,660 kutoka Ile TZS 1,500 uliokua ukiuza awali.
Kifupi formula inayotumika hapa inaitwa "Weighted Average", ipo imekubalika.