Manyanza
JF-Expert Member
- Nov 4, 2010
- 19,152
- 43,109
Mwayo ni tendo la kufungua mdomo kwa mapana na kuvuta pumzi ndefu polepole, mara nyingi likifuatwa na kutoa sauti ya kawaida. Ni tendo la hiari au lisilo la hiari ambalo hutokea kwa watu na hata wanyama.
Sababu za kupiga miayo:
1. Ukosefu wa oksijeni – mwili unapohisi viwango vya oksijeni kupungua na kaboni dioksaidi kuongezeka, unapiga mwayo kuongeza oksijeni.
2. Kuchoka au usingizi – mwayo huchochewa tunapochoka au tunapoelekea usingizini, ikiashiria mwili unahitaji kupumzika.
3. Kuondoa joto kwenye ubongo – tafiti zinaonyesha mwayo husaidia kupoza ubongo unapopata joto kupita kiasi.
4. Kuiga (contagious yawning) – mara nyingi tunapiga mwayo tukimwona mtu mwingine akifanya hivyo, ni aina ya mwitikio wa kijamii.
5. Kubadilika kwa hali ya mwili (transition states) – kama kuamka, kuingia kwenye hali ya utulivu, au kubadilisha mwelekeo wa akili.
Kwa kifupi, mwayo ni njia ya mwili kudhibiti viwango vya oksijeni, joto la ubongo, na hali ya kisaikolojia au kimwili.
Sababu za kupiga miayo:
1. Ukosefu wa oksijeni – mwili unapohisi viwango vya oksijeni kupungua na kaboni dioksaidi kuongezeka, unapiga mwayo kuongeza oksijeni.
2. Kuchoka au usingizi – mwayo huchochewa tunapochoka au tunapoelekea usingizini, ikiashiria mwili unahitaji kupumzika.
3. Kuondoa joto kwenye ubongo – tafiti zinaonyesha mwayo husaidia kupoza ubongo unapopata joto kupita kiasi.
4. Kuiga (contagious yawning) – mara nyingi tunapiga mwayo tukimwona mtu mwingine akifanya hivyo, ni aina ya mwitikio wa kijamii.
5. Kubadilika kwa hali ya mwili (transition states) – kama kuamka, kuingia kwenye hali ya utulivu, au kubadilisha mwelekeo wa akili.
Kwa kifupi, mwayo ni njia ya mwili kudhibiti viwango vya oksijeni, joto la ubongo, na hali ya kisaikolojia au kimwili.