Hadithi ya mwalimu Kito

[JOHNGERVAS]

IMEANDIKWA NA JOHNGERVAS NA KUHARIRIWA NA AI ASSISTANT

SeHEMU I​

Jina lake halikuwahi kuonekana kwenye vyombo vya habari. Kwa wengi alikuwa Mwalimu Kito, mwanaume wa umri wa miaka arobaini hivi mwenye sura ya kawaida, mkaazi wa mtaa wa tambarare wa mji wa pwani, mke wake akiwa ni mfanyakazi wa hospitali, watoto wawili waliokuwa wanafunzi. Alikaa nyumbani pale gharama ya ndoa yake ilivyoeleweka: nyumba ya jiwe moja-mgomo, nguo nadhifu, gari dogo la familia aliyolihifadhi kwa mikopo. Alikuwa mtu aliyepenyeza vizuri kwenye utaratibu wa kila siku: akiamka saa sita, akasali, akakagua barua pepe za shule, akapanga darasa, akasoma vitabu vya tiba ya mtoto, akasuhudia baiskeli ya mdogo wa jirani.


Lakini kabla ya uhai huu wa kawaida kulipuka, alipitia mafunzo ambayo hayakuonekana kwenye dira ya maisha ya raia wa kawaida. Mafunzo hayo yalikuwa ya kimya, yakiwa yamepambwa na lugha mbili za siri: ile ya uokoaji wa akili na ile ya ukandamizaji wa hisia. Alijifunza kusubiri.


Wanaoelewa uwanja wa ujasusi huhisi kuwa jina “sleeper” lina maana rahisi: kulala kwa ulemavu wa kusudi, kukaa kimya, kusubiri. Lakini kwa Mwalimu Kito — kwa jina la kweli, Kito Masego — maana ilikuwa zaidi ya kukaa kimya. Sleeper ilimwalika kuwa ni kazi iliyo wazi ya kutotenda hata kama moyo ulikuwa ukipiga kwa misukosuko. Siku zote alimfanya aonekane kama mtiifu wa nchi, mkataba wa uadilifu, kielelezo cha ustaarabu. Alikuwa mzawa: alizaliwa kwenye mji mmoja mmoja na kujua lugha za watu wake vizuri — hivyo hakutokea kuwa rahisi kugunduliwa. Hayo yalikuwa miongoni mwa vigezo vilivyomfanya kuwa mgombea bora kwa programu iliyompandikiza.


Marejeo ya maisha yake ya awali yalikuwa magumu kuyarekebisha. Kabla ya kuonja maisha ya “kawaida”, Kito alikuwa kati ya vijana waliokubaliwa kwenye ufadhili wa masomo ya kimataifa — scholarship ambayo ilimpeleka mbali, kwa mji wa baridi ilivyokuwa nchi nyingine. Alienda kusomea masomo ya maendeleo ya jamii, lakini kwa nyakati za mafunzo yale ya ziada, baadhi ya vyuo vya masomo vilikuwa kigonza cha mafunzo mengine: majifunzire ya thamani ya kiraia, ikiwa ni pamoja na mbinu za kutafuta habari bila kuonekana, mbinu za kuchunguza muktadha wa kisiasa, na uwezo wa kujenga nafasi mara kwa mara kwa kutumia asili ya uaminifu. Baada ya muda, alirudishwa nyumbani — kwa njia ya “uzalendo” na mchakato wa kuongezewa cheo — vile anavyokuwa mwalimu sasa.


Katika machafuko ya kawaida ya jamii, Kito alijenga hadharani tabia ya kuwa na maadili ya juu: hakutaka rushwa, alishirikiana na wakazi kupambanua tatizo la ukosefu wa maji, alishiriki katika kampeni za elimu. Hiyo ilimfanya kuonekana kuwa mwaminifu. Hivyo mara nyingi, watu walimuweka maisha ya siri yakiwa tu hayapo — hadi kuwahi mimi, msumari wa hadithi hii, kutambua kwamba nyuma ya uaminifu huo kuna siri inayotuliza.


Lakini kwa nchi iliyompandikiza — mamlaka isiyotakikana jina lake kufichwa — Kito alikuwa mradi ulioweza kutoa faida kubwa. Aliyekuwa ni sehemu ya mkusanyiko wa mawakala waliopandikizwa: wateule wachache kati ya maelfu yaliyoshindiwa kwa scholarships, waliochaguliwa kwa upole, waliokaguliwa kwa mila zao za asili, huyu alikuwa mmoja wa wale wachache waliondolewa kwenye kundi kubwa walipatiwa ujuzi wa msingi, na kisha kurudi nyumbani kama raia wa kawaida.


Kuishi maisha ya kawaida si kitu rahisi kwa mtu aliyepitia mafunzo hayo. Hapo mwanzo Kito alijisikia kama vile anaishi tiyatro ya milele. Kila neno lililosemwa mbele ya mteule wa serikali lilikuwa ni script, kila hisia iliyonyamaza ilikuwa ni sinema. Lakini taratibu, maisha ya kawaida yalikuwa yakishinda; alijenga mazoea, aliamini familia yake — kwa kweli, familia yake ilikuwa halali sana: mke ambaye alijua lini alikuwa anasikitika, watoto waliostawi; yote yalikuwa kabisa kweli — lakini katika uso wa kweli wa ujasusi huo ulikuwa mithili ya mpangilio wa uchoraji. Kito alijua jinsi ya kuonyesha mwanga wa mwaminifu kwa wengine bila kujua ni wapi mwanga huo unakuja.


Taasisi za ndani walizomuona kama mfano wa uadilifu. Alipewa nafasi ya kuwa mmiliki wa programu ya kusaidia watoto wasiojiweza, alipewa zawadi za umma wakati shule yake ilishinda tuzo ndogo. Hii ilimpa faida mbili: kwanza, alijenga mtandao wa nyuma wa watu waliomwamini; pili, alifanya kazi ambazo zilikuwa wazi na kuvutia macho ya ufuatiliaji wa jumla — hivyo popole-popole aliyekuwa mmojawapo wa wale waliothibitisha bone up to the public eye.


Lakini kila kitu kilikuwa tahadhari ya muda mrefu, mafunzo yaliosema. Sleeper agent bora alikuwa ambaye hakuonekana kuhitaji fedha kutoka kwa nchi iliyompandikiza. Hivyo kazi alizofanya zilikuwa halali kabisa na zilimuingizia kipato — aliwahi kuwa mfanyabiashara mdogo kwa muda, lakini hatima yake ilikuwa ualimu. Hii ilikuwa faida: uchunguzi wa miamala ya kifedha toka kwa taasisi za kijasusi ndani ya nchi aliyokuwa amepandikizwa kwa nje mara nyingi haukutokea kwa staili yake; mielimu yake ilikuwa ya kawaida kabisa.


Siku za kawaida zilielekea kutoa fursa za mkao kwa kutafuta watendaji walio karibu naye. Kando na kazi ya shule, Kito alihusishwa na kanisa la mtaa, alihudhuria mikutano ya watu wazima, alikuwa mjumbe mwaminifu wa kamati ya hifadhi ya mazingira. Huko hakukuwa na alama za ujasusi. Hivyo alivyokuwa miongoni mwao, ndivyo alivyoaminika. Wakati wa kutengeneza uaminifu, heshima yake ilikuwa nguzo ya kuingiza mawazo ya ujasusi kwa wengine; watu walimshawishi akatoa ushauri, walimwomba yeye aiweke kozi maalum kwa watoto, hata walisema kwamba yeye alikuwa mfano wa mume mwenye uaminifu.


Lakini hadithi hii haikuishia hapa. Tangu ulipopandikizwa, mamlaka iliyomfundisha Kito ilikuwa ikifuatilia kwa makini. Wanamfundisha namna ya kukagua msimamo wa jamii, namna ya kuchagua viongozi wa kawaida ambao wanaweza kuwa wawezekano wa kuanzisha shughuli muhimu ndani ya sekta za umma. Pia walimutia moyo kushikamana na watu fulani, kuwalea uaminifu. Kito alikuwa sehemu ya mipango mingi iliyojaa hatari na faida: kuingiza mawakala kwenye dini, kwenye mashirika ya kiraia na hata kwenye scholarships nyingine.


Katika mioyo yao ya ndani, baadhi ya mawakala walikuwa wakiishi kwa kutata: wamefundishwa, wamewekwa, lakini muda mwingi walikuwa kama raia wengine wa kawaida. Hii ilichangia hitaji la upandikizaji wa idadi kubwa ya mawakala; walijua kwamba takriban nusu ya wale waliofundishwa wangeanguka, wangejiondoa, au kigezo cha kibinadamu kingekuwa kinachowafanya wabadilishane mawazo. Kwa hivyo, walichagua anuwai: kuchagua elfu kwa scholarships, hadi wachache wachaguliwe kwa kazi ya kupandikizwa.


Kito alikuwa mmoja wa wale wachache waliochaguliwa. Kupitia mafunzo, alijifunza kutunza kumbukumbu kwa njia ya mkakati: aliweka kumbukumbu za mkono ambazo haikuonekana wazi mara moja, alijifunza kujenga vitendo vya kuonyeshana kwa watu wa karibu ili kuwapendeza. Lakini muhimu zaidi, alijifunza kusubiri. Kusubiri kwa miaka, labda hata miongo michache, bila kuanza kutenda. Hii ilikuwa taratibu: akafundishwa kuishi maisha halali, kuwekeza katika jamii, na katika wakati muafaka, akaanza kuvuta pande wengine.


Kuishi kwa muda mrefu kama raia wa kawaida wakati mwingine kilimpa Kito nafuu isiyo ya kawaida. Watu waliomzunguka walimpenda. Watu walimwita kwa kazi za jumuia. Hata viongozi wa mitaa walimpongeza. Kwa upande mmoja, moyo wake ulizidi kutulia — labda alihisi kuwa hii ndiyo maisha yake halisi; kwa upande mwingine, yeye mwenyewe alikuwa akiogopa ubinadamu wake — kwa sababu akili yake haikuweza kusita kujiuliza: je, nitakuwa na uwezo wa kuvuja siri wakati nitakapoitwa?


Macho ya mjasusi anayesubiri yale yatoke mara kwa mara yalikuwa ni kumbukumbu za zamani: picha za mafunzo, vikohozi vya siri vya machafuko ya kimataifa, na la, mawaziri waliokuwa wanamtaka. Huo ndio mkusanyiko wa ndani ambao ulimwingiza woga mwingi, lakini pia umekuwa ni chanzo cha shida: kile ambacho kinapewa uamuzi wa kimsingi ni mawazo; kutoweka kwa umoja wa magari ya muda mrefu, kukaa kimya, na kuonyesha uadilifu kwa umma — hayo yote yalikuwa vitendo vilivyopangwa.


Katika miezi ya awali ya hadithi hii, niliona Kito akitembea kwenye barabara ya mtaa akiwa na pakiti ya vitabu. Aliweza kukutana na rafiki wa karibu, Salma, ambaye alikuwa mtaalam wa habari za jamii, kwa kawaida hawakuwa na mengi ya kuzungumza isipokuwa maisha ya shule. Lakini usipofikiria vibaya: Salma alikuwa miongoni mwa watu alioweka karibu kwa sababu alihisi, kwa namna fulani, kuwa inaweza kuwa ya faida kumjua. Salma hakujua lolote kuhusu mafunzo yake ya zamani; kwa mwanzo, mkataba huo ulikuwa wa mnyonge. Hii ndiyo faida ya sleeper: inaunganisha mwili wa kawaida na kitabu cha siri.


Lakini unahitaji kujua: nchi iliyompandikiza Kito haikuweka vibaya tu. Walifanya uchunguzi wa kina wa tabia yake, walipima uzazi wake, walisimamia kabisa mchakato wa kumfundisha kuishi bila kutegemea kwako. Kulikuwa na vikiru vya mipango: wakanunua nafasi ya kifedha kupitia watu waliompokea wakati wa safari yake ya kusoma — lakini kwa kipindi hiki hakukuwa na dirisha la moja kwa moja la malipo — ni mali zilizoingizwa kuchanya kwa mchakato wa kuchanganya maisha yake. Hii ilifanya uchunguzi wa kifedha wa wenyeji kushindwa kukuza wasiwasi.


Lakini ubunifu wa watu wa mjasusi mara nyingi una kipengele kisichokadiriwa: uharibifu wa ndani. Kwa sababu ya asili ya kibinadamu, watu hubadilika. Mtu ambaye alipewa mafunzo ya ujasusi kwa ajili ya kufanya kazi baada ya miaka 25 anaweza kupenda maisha yake ya sasa zaidi na kutubu. Hivyo sleeping agent inahitaji kuwa na ubunifu mkubwa wa kuchagua watu ambao hawatakata tamaa ya wanadamu. Hii ndiyo sababu walichukua idadi kubwa ya watu waliopendwa na jamii, ili hata kama nusu wangefeli, nusu iliyobaki ingeweza kutekeleza jukumu.


Katika usiku wa mvua ya Novemba, Mwalimu Kito alikaa nje ya darasa lake mara baada ya kuwapa watoto kazi ya nyumbani. Alitazama wingu, akatulia, akapata simu fupi kwenye futi yake — ujumbe wa kawaida: “Hakuna leo.” Hakuna kitu tofauti, wala alikunywa chai yake kama kawaida. Lakini ndani anaibu kama mwiba — kila wakati alikuwa na wasiwasi: Je, habari itakuja lini? Alijifunza kusubiri, lakini mara nyingine hisia za kibinadamu zilimfanya aelewe kuwa kumekuwapo na Wengine — wale waliomfundisha walikuwa watu wa kweli, wakiwa na malengo makubwa ya kimataifa.


Kwa hivyo hadithi ya Mwalimu Kito inaanza kwa utulivu wa maisha yake ya kawaida, lakini yenye msongamano wa misukosuko ya ndani: moyo wa mataifa ya mbali, uaminifu wa familia, elimu ya jamii, na wale waliopandikiza njia. Huu ni mwanzo wa hadithi — ambapo mtaalam wa kawaida anaanza kuhisi mvutano wa kusubiri — na kwa karne iliyofuata atapata kuamsha kile alichojificha. Sehemu hii inaweka msingi: maana ya sleeper agent, jinsi alivyopandikizwa, faida za kuwa mzawa, namna taasisi zilivyotumia uzawa na scholarship, na hatimaye hisia zake za kibinadamu za kusubiri.


Mwisho wa Sehemu ya Kwanza unamgusa msomaji kwa maswali: Je, atawahi kuchagua nchi aliyomfundisha au moyo wake mpya ulioumba nyumbani? Je, mkataba wa umbo la maisha utaanza kazi? Na je, ni wachache wangapi waliopandikizwa watashindwa kufanya jukumu lao? Hizo ni maswali yatakayoendelea kujibiwa katika Sehemu ya Pili, ambapo tutaingia ndani ya mbinu za utawala wa usalama wa ndani, uchunguzi wa kifedha, na kwanza kuonekana kwa dalili za hatari.

 

[JOHNGERVAS]

SEHEMU YA PILI​

Mji ulio kando ya pwani ulikuwa na pumzi ya upole: upepo ukivuma kutoka baharini, harufu ya chumvi ikichanganyika na moshi wa magari ya zamani, na milio ya watoto wakicheza michezo ya kitamaduni majiani. Kwa mtu wa kawaida, maisha pale yalikuwa ni mzunguko wa kazi, familia, na sherehe ndogo ndogo za kijamii. Lakini kwa wale wenye macho ya ndani, kulikuwa na ishara kwamba mji huu ulikuwa ukihifadhi kitu kisichoelezeka.


Kwa Kito, siku zilikuwa zikipita kama kawaida. Asubuhi za masomo, mchana wa darasa, na jioni za familia. Hakukuwa na ishara yoyote ya nje kwamba kulikuwa na kitu kinachomsumbua. Lakini ndani ya nafsi yake, kulikuwa na chembechembe za mvutano. Mafunzo aliyopitia miaka mingi iliyopita yalikuwa kama ndoto ndefu aliyoisahau — lakini mara kwa mara alijikuta akisikia sauti za wale walimu wake wa siri, zikimwambia: “Kumbuka, siku moja utaitwa. Usiwahi kusahau.”

Wakati huo huo, katika jengo la kioo katikati ya mji mkuu, kulikuwa na mkutano usio wa kawaida wa idara ya usalama wa taifa. Mkurugenzi wa ujasusi wa ndani, Bi. Nduku Mshana, alikuwa akitoa taarifa:

“Tumeanza kupokea fununu kuwa kuna uwezekano wa kupandikizwa mawakala wa kigeni kupitia vyuo vikuu vya nje na scholarships. Tunahitaji ufuatiliaji wa kina — hasa wale waliorejea miaka zaidi ya kumi iliyopita, ambao sasa wako kwenye nafasi za heshima.”

Mawakala waliokuwa chumba hicho walijua hilo halikuwa jambo jipya. Walijua kwamba tatizo la sleeper agents lilikuwa gumu zaidi kushinda lolote. Mtu anaweza kuishi kama raia mwema kwa miongo miwili, akajenga familia, akaonekana mfano wa uadilifu — na kisha ghafla, akaanza kutekeleza mpango wa nchi nyingine.


Njia ya kawaida ya kuwabaini ilikuwa kupitia fedha. Lakini taarifa walizopata kutoka kwa kitengo cha kifedha zilionyesha kuwa baadhi ya watu walioshukiwa waliishi kwa kipato halali kabisa. Hakukuwa na pesa za ajabu kutoka nje, wala mawasiliano yasiyoeleweka. Hii ilifanya kazi yao kuwa ngumu zaidi.

​

Kito hakujua kuwa jina lake lilikuwa limeanza kuzunguka mezani mwa maofisa hao. Haikuwa kwa sababu ya kosa kubwa alilolifanya, bali kwa sababu ya mambo madogo madogo.


Kwanza, mmoja wa wanafunzi wake wa zamani aliyekuwa sasa mfanyakazi wa benki, aliripoti miamala fulani ya ajabu: si kwamba ilikuwa haramu, bali ilikuwa imepangwa kwa usahihi kupita kiasi. Kito alikuwa akitoa michango ya kijamii, malipo ya ada, na michango ya kanisa — yote kwa wakati mmoja kila mwezi, bila kukosea hata siku. Kwa mtu wa kawaida, mara nyingi kulikuwa na ucheleweshaji, au kiwango kilichobadilika. Kwa Kito, kila kitu kilikuwa sawa kama saa ya Uswisi.


Pili, mjumbe mmoja wa kamati ya kanisa alishangaa kwa nini Kito hakuwahi kuonyesha hasira, hata pale walipopishana mawazo kwa ukali. Alikuwa mtulivu kupita kiasi. “Ni kama vile ana rehema ya malaika, lakini pia ni kama vile hana hasira ya kibinadamu kabisa,” mtu huyo aliwahi kunong’ona.


Tatu, mwanafunzi mmoja alikuta daftari dogo mezani mwa Kito ambalo lilikuwa limejaa alama zisizoeleweka — mistari, nukta, na maneno yaliyokuwa kama ya kifupi. Ingawa mwanafunzi huyo alifikiri ni “alama za mwalimu,” alipeleka tetesi kwa mwalimu mwingine. Huyo mwalimu alimjua Kito kama mtu mwadilifu, lakini alimshauri mwanafunzi “asihofie kitu.” Daftari hilo lilipotea siku iliyofuata.

​

Katika miezi hiyo, Kito alipokea barua pepe kutoka shirika moja la kimataifa likimwalika kuhudhuria kongamano kuhusu elimu na maendeleo. Barua hiyo ilionekana halali: kulikuwa na nembo rasmi, mawasiliano ya kitaalamu, na orodha ya washiriki kutoka nchi nyingi. Lakini alipoichunguza kwa makini, aliona kitu kilichoamsha kumbukumbu zake.


Katika mstari wa mwisho wa barua hiyo, kulikuwa na sentensi ndogo kwa Kiswahili isiyohusiana na ujumbe mzima:

“Samaki wa pwani husubiri mawimbi marefu.”

Kwa mtu mwingine, hiyo ingekuwa tu methali ya ajabu. Lakini kwa Kito, hiyo ilikuwa ni kauli aliyoifundishwa miaka mingi iliyopita kama “neno la kuamsha.” Mafunzo yake yalikuwa yamejaa misemo ya siri — na moja wapo ilikuwa hii.


Alipoyasoma maneno yale, moyo wake ulipiga haraka. Je, huu ndio ulikuwa mwanzo wa kazi yake ya kweli? Je, baada ya miaka yote hii, alikuwa ameitwa?

​

Wakati huo huo, Bi. Nduku na timu yake waliendelea kuchunguza. Walikuwa wamesikia uvumi kuwa shirika moja kubwa la kigeni lilikuwa limeanzisha mkakati mpya wa kufufua sleeper agents waliokuwa wamelala kwa miongo miwili. Waliamini kuwa nchi hiyo ilikuwa inapanga operesheni kubwa katika ukanda wa Afrika Mashariki — operesheni ambayo ingeweza kuathiri siasa, uchumi, na hata usalama wa kikanda.


Kwa hivyo waliunda kitengo kidogo cha siri kinachoitwa SEHEMU 12. Wajibu wao: kufuatilia watu waliokuwa washukiwa wakuu wa kupandikizwa. Jina la Kito lilijitokeza, pamoja na majina mengine manne: daktari bingwa, mchungaji maarufu, mfanyabiashara mwenye mafanikio, na mwanasiasa chipukizi.


Kwa sasa, walimchukulia Kito kama mtu wa “kati kati”: si tishio la moja kwa moja, lakini mtu wa kuangaliwa.


Kito alikaa usiku mmoja kwenye sebule baada ya familia kulala. Alikuwa ameshika barua pepe ile, akiiangalia tena na tena. Maisha yake ya kawaida yalimvutia sana; aliwapenda watoto wake, aliheshimu mke wake, na kazi yake ya ualimu ilikuwa sehemu ya moyo wake. Je, kweli angeweza kuyaacha haya yote kwa ajili ya ujumbe wa siri?


Lakini maneno ya walimu wake wa zamani yalivuma akilini mwake: “Jasusi bora zaidi ni yule ambaye ameweza kuaminiwa kwa miaka mingi. Wakati wa kuamshwa, unapaswa kuchagua. Huwezi kukwepa.”


Alikumbuka siku alipofundishwa namna ya kuandika taarifa kwa njia fiche. Alikumbuka namna walivyomwambia kuwa ataishi kama raia wa kawaida, lakini siku moja, ataitwa kutoa huduma. Hii ilikuwa siku hiyo?


Alijikuta akitetemeka mikono. Alitazama picha ya familia yake mezani, akashusha pumzi ndefu.

​

Kesho yake, Kito aliamua kuchukua tahadhari. Alienda kwenye intaneti ya umma (cyber café ndogo mtaani) na kufungua barua pepe kupitia kifaa kisicho chake. Aliandika jibu dogo kwa lugha ya kawaida:

“Asante kwa mwaliko. Nitajitahidi kushiriki. Samaki mdogo anangoja ziwa.”

Aliituma. Hilo lilikuwa jibu la siri — maneno yaliyomaanisha: “Nimepokea ujumbe, nipo macho, na nasubiri maelekezo zaidi.”


Kito alitoka pale akiwa na wasiwasi. Hakujua kama kitendo chake kiliashiria mwanzo wa uaminifu kwa nchi iliyompandikiza, au mwanzo wa mwisho wa maisha yake ya kawaida.

​

Lakini hakujua kwamba alipoingia kwenye cyber café, kamera za CCTV zilizokuwa zimeunganishwa na kitengo cha usalama wa taifa ziliweka picha yake kwenye orodha ya watu waliotiliwa shaka. Mtaalamu mmoja wa uchambuzi aliona Kito akiingia, akakaa kwenye kompyuta kwa dakika kumi na mbili, kisha akatoka bila kuchapisha chochote.

“Mtu huyu anaonekana wa kawaida,” mchambuzi aliongea na mwenzake, “lakini kuna kitu kwenye mienendo yake. Angalia jinsi alivyoficha karatasi yake ya noti alipokuwa akiandika. Na alipotoka, alifuta ‘history’ kwa uangalifu. Hii si tabia ya mtu wa kawaida tu.”

Majina manne yaliyokuwa kwenye orodha ya washukiwa sasa yalikuwa yamepungua — Kito alikuwa amepandishwa hadhi ya “tishio linalowezekana.”

 

[JOHNGERVAS]

SEHEMU YA TATU​

Montreal ilikuwa jiji lenye baridi kali na joto la kitamaduni. Amina alifika kama msomi wa kawaida – mkoba wake ukiwa na vitabu, vifaa vya udaktari na ndoto za kijana wa Kiafrika anayetaka kuwa daktari bingwa. Lakini ndani ya moyo wake, kumbukumbu ya ujumbe kwenye bahasha ile isiyo na jina iliendelea kumtafuna:

“Montreal ni mwanzo tu.”

Amina alianza masomo yake katika McGill University, moja ya vyuo vinavyoheshimika duniani. Alijitahidi kusomea masuala ya upasuaji na tiba ya dharura. Wanafunzi wenzake walimpenda – alikuwa mcheshi, mwenye tabasamu la kirafiki, na mwenye msaada.


Lakini kila mara alipokaa darasani, alihisi kuna macho yaliyokuwa yakimtazama. Kila akigeuka, mara nyingi hakukuwa na mtu. Hata hivyo, usiku akitembea kurudi hosteli, mara nyingine alihisi hatua nyepesi zikimfuata nyuma.



Siku moja, baada ya wiki mbili tu chuoni, alipokea barua pepe isiyo ya kawaida. Haikuwa na anwani ya kutuma (anonymous email). Barua ilisema:

“Kama unataka kufanikisha kile ulichokusudiwa, fika kwenye bustani ya Mount Royal saa sita usiku. Usiambie mtu yeyote. Vaaje nguo nyeusi.”

Amina alitetemeka. Lakini sehemu ya ndani yake ilimlazimisha kwenda.
Usiku ulipofika, alienda. Bustani ilikuwa tulivu, baridi ikichoma ngozi yake.


Kivuli kirefu kilijitokeza kutoka nyuma ya mti mkubwa wa pine. Mwanaume mrefu, mwenye koti jeusi na sauti ya amri.


“Karibu, Amina,” alisema. “Nimekuwa nikikusubiri. Jina langu ni Gregor Ivanov. Mimi ndiye mwalimu wako mpya.”


Amina alijaribu kuuliza maswali, lakini Gregor alimkata:
“Hakuna maswali. Leo tunaanza mafunzo yako. Ungekuwa hapa kwa sababu ya udaktari, lakini dunia inakuhitaji kwa kitu kikubwa zaidi.”


Wiki zikapita. Wakati mchana Amina alihudhuria masomo yake chuoni, usiku alijifunza mambo yasiyoweza kuandikwa vitabuni:

• Sanaa ya kutoweka – namna ya kuchanganyika na umati hadi usionekane.
• Lugha za ishara – kuwasiliana kwa mikono, macho na alama zisizoelezeka.
• Kujua ukweli katika uongo – kufahamu pale mtu anapodanganya kwa mwendo mdogo wa uso.
• Kuvunja vikwazo – kufungua kufuli, kuvuka mifumo ya usalama.

Kila mafunzo yalihusisha nidhamu kali. Gregor hakuwa na huruma.
Siku moja, Amina alichelewa kwa dakika kumi. Gregor alimwacha kwenye baridi kali ya Montreal kwa saa tatu akiwa amesimama juu ya theluji, bila koti.


“Jasusi anayefika kuchelewa, anakuja kwa kaburi lake mwenyewe,” alimwambia.

Wakati Amina akiendelea na mafunzo haya ya usiku, mbali kidogo jiji la Ottawa, Ethan Cole (jasusi wa Marekani) alikuwa akifuatilia kila hatua yake. Alikuwa tayari amemuwekea ufuatiliaji wa simu na laptop. Lakini kilichomshangaza ni kuwa: mchana data zote zilionyesha Amina ni mwanafunzi wa kawaida kabisa. Hakukuwa na ishara yoyote ya usaliti.


“Either huyu msichana ni malaika – au ni shetani anayecheza michezo ya hali ya juu,” Ethan alimwambia mkuu wake kwa simu ya siri.

Baada ya miezi mitatu ya mafunzo, Gregor alimpeleka Amina kwenye jaribio halisi.
Alimpa kazi ndogo: kuingia kwenye jengo la utafiti wa tiba lililokuwa na usalama mkali, na kuiba faili dogo la kumbukumbu.


“Si faili muhimu,” Gregor alisema. “Lakini ni kuona kama unaweza kufanya bila kugundulika.”


Usiku huo, Amina aliingia. Moyo wake ulikuwa ukipiga haraka. Alitumia mbinu alizofundishwa – kuhesabu muda wa walinzi, kufungua mlango bila kelele, na kuteleza kama kivuli.


Alifanikiwa. Alitoka na faili mkononi. Alijua sasa – alikuwa ameingia rasmi kwenye dunia mpya isiyo na kurudi nyuma.


Siku iliyofuata, alipotoka chuoni, Amina aliona mtu akimsubiri karibu na maktaba.
Alikuwa Miriam Otieno – yule afisa wa NIS Kenya, ambaye sasa alikuwa amefika Canada.


Miriam alimtazama kwa macho ya uchungu na upole kwa wakati mmoja.
“Amina,” alisema kwa Kiswahili cha kipekee, “najua hujui ni kitu gani kimeanza. Lakini kumbuka – kila siri inakuja na gharama. Na gharama yako inaweza kuwa zaidi ya vile unavyoweza kubeba.”

 

[JOHNGERVAS]

SEHEMU YA NNE​

Baada ya jaribio lake la kwanza kufanikiwa, Amina alihisi damu yake imeanza kuchemka. Alikuwa bado mwanafunzi, lakini sasa pia jasusi mchanga aliyekuwa akipita kwenye dunia mbili tofauti: mchana daktari mtulivu, usiku kivuli kisichoonekana.


Lakini katikati ya michezo hii ya hatari, kitu ambacho hakukuwa kwenye mpango kilianza kukua – hisia.

Amina alikutana na Yona Mutesa, mwanafunzi kutoka Rwanda aliyekuwa akisomea Biomedical Engineering. Yona alikuwa tofauti na wanaume wengine – hakujigamba, hakuwa na makuu, bali alizungumza kwa sauti ya upole na macho yake yalionyesha msimamo wa mtu aliyepitia machungu makubwa ya vita lakini bado ana ndoto ya kujenga kesho bora.


Walipoanza kukaa pamoja maktaba, wakisoma hadi usiku, Amina alihisi ukuta wa siri moyoni mwake ukianza kupasuka.
Walienda matembezi kwenye bustani za Montreal, wakicheka juu ya theluji, wakishirikiana kahawa moto kwenye baridi kali.


“Unajua, Amina,” Yona alimwambia siku moja, “wewe ni mtu pekee ninayehisi amenisikia kweli. Sio tu kusikia maneno yangu, bali moyo wangu.”


Amina alitabasamu, lakini ndani aliwaza: Kama angejua mimi ni nani kweli, bado angehisi hivyo?

Gregor Ivanov hakuwa na huruma na mambo ya moyo. Alipogundua kuwa Amina alianza kukutana sana na Yona, alimwita na kumwambia kwa ukali:


“Mapenzi ni sumu kwa jasusi. Yanakufanya dhaifu. Yanakufanya uamini. Ukitaka kuishi, achana naye mara moja.”


Lakini kila alipomwona Yona, Amina alihisi kama dunia yake inapata rangi mpya.
Kwa mara ya kwanza tangu aanze safari hii ya giza, alitamani maisha ya kawaida – bila silaha, bila kufuli kuvunjwa, bila mafunzo ya usiku.


Siku moja Amina na Yona walihudhuria sherehe ya wanafunzi wa Afrika. Muziki wa Kiswahili, Kinyarwanda na Lingala ulikuwa ukicheza. Amina alivaa gauni nyekundu, macho ya wanaume wengi yakimwangalia, lakini moyo wake ulikuwa kwa Yona pekee.


Wakiwa kwenye dansi, Yona alimnong’oneza:
“Nilipoteza kila kitu kwenye vita – familia, nyumba, utoto. Lakini nikikutazama, najua bado kuna kitu cha kupigania. Na hicho kitu ni wewe.”


Maneno hayo yalimfanya Amina ahisi machozi yakipanda. Kwa mara ya kwanza, alihisi anavunjika. Jasusi hapaswi kuwa na moyo, lakini yeye alikuwa na moyo uliojaa moto.


Alichokijua Amina hakikujulikana kwa Yona – kuwa mahusiano yao yalikuwa yameanza kuvutia macho ya wengine.
Ethan Cole (jasusi wa Marekani) alipiga picha kadhaa za Amina na Yona wakishikana mikono, wakicheka. Alizituma kwa bosi wake akisema:

“Target is compromised. She’s emotionally attached. This could be our way in.”

Lakini pia, Miriam (afisa wa NIS Kenya) alimwona Amina na Yona pamoja. Kwa upande wake, hakutaka kumharibia. Aliwaza kimoyomoyo: Labda mapenzi ndiyo yatakavyomkomboa huyu msichana kabla hajazama kabisa.

Usiku mmoja, Gregor alimpa Amina kazi ngumu zaidi. Alitakiwa kuingia kwenye maabara ya utafiti wa chanjo na kuchukua sample ya virusi iliyokuwa imelindwa kwa ulinzi wa hali ya juu.


Siku hiyo, Amina alipaswa kutoka na Yona kwenye tarehe yao ya kwanza rasmi. Walikuwa wamepanga kula chakula cha jioni kwenye mgahawa mdogo wa Kifaransa.


Dakika kumi kabla ya kwenda, simu yake ya siri ililia – ni Gregor.
“Amina. Muda umefika. Ukikamilisha hii misheni, utakuwa umejithibitisha. Ukishindwa – hautakuwa tena sehemu ya sisi.”

Amina alitetemeka. Alimtazama Yona aliyekuwa akingoja kwenye mlango, akiwa na maua mkononi.

Kwa mara ya kwanza, moyo na akili yake viligongana kwa nguvu

• Misheni: Heshima, hofu na maisha ya kijasusi.
• Mapenzi: Furaha, matumaini na maisha ya kawaida.

ITAENDELEA

 

[JOHNGERVAS]

Kesho tutaendelea na Sehemu ya Tano, ambapo Amina atalazimika kufanya uamuzi mgumu kati ya misheni yake ya kijasusi na mapenzi yake na Yona.

 

[JOHNGERVAS]

tUTAENDELEA KESHO

 

[Mjusi Sharobalo]

Mambo haya ngoja nitafute muda nitulie niisome...

 

[JOHNGERVAS]

Mambo haya ngoja nitafute muda nitulie niisome...

karibu sana