Ex Spy
JF-Expert Member
- Jan 15, 2007
- 313
- 2,649
04 Desemba 2025
GENEVA – Wataalamu wa haki za binadamu wa Umoja wa Mataifa* leo wamelaani ukiukwaji wa haki za binadamu ulioripotiwa kuenea na unaoonekana kuwa utaratibu wa kawaida nchini Tanzania, kufuatia uchaguzi mkuu wa tarehe 29 Oktoba 2025, ikiwemo madai ya mamia ya mauaji ya kiholela, kupotezwa kwa lazima, na kukamatwa kiholela kwa wingi, yakiwalenga waandamanaji, viongozi wa upinzani, na asasi za kiraia nchini kote.
"Serikali lazima itoe taarifa kuhusu hatma na mahali walipo watu wote waliopotea na kuhakikisha utambuzi na kurejeshwa kwa mabaki ya miili kwa heshima kwa familia zao," walisema wataalamu hao. "Vizuizi vyote vya habari lazima viondolewe, kwani havilingani na wajibu wa kimataifa wa Tanzania."
Wataalamu hao wamebainisha kuwa uchaguzi ulifanyika huku kukiwa na wasiwasi wa muda mrefu, ikiwemo kukamatwa kiholela na kupotezwa kwa lazima kwa viongozi wa upinzani, na mabadiliko ya sheria ambayo yalipunguza uhalali wa mfumo wa uchaguzi. Viongozi kutoka vyama viwili vikuu vya upinzani walizuiwa au kutostahiki kugombea, na katika baadhi ya matukio, walizuiliwa au kupotezwa kwa lazima kabla ya upigaji kura.
Kufuatia uchaguzi, maandamano yalianza nchini kote, hasa yakiongozwa na vijana, kupinga chama tawala. Hatua ya Serikali, inadaiwa kuwa, ilikuwa matumizi ya haraka na ya kuua ya nguvu dhidi ya waandamanaji hawa na vikosi vya usalama, ikiwemo jeshi na maafisa wa polisi. Wataalamu wamesema kuwa ripoti za kutisha zinaonyesha maafisa walikuwa wamepewa maagizo ya "kupiga risasi ili kuua" wakati wa amri ya kutotoka nje iliyowekwa kwa lazima.
Wataalamu hao pia walionyesha wasiwasi juu ya ripoti za ukandamizaji wa kimataifa, ikiwemo ufuatiliaji mkubwa unaowalenga watetezi wa haki za binadamu na mashirika ya kiraia yanayohusika katika kufuatilia ukiukwaji huo katika nchi jirani.
Waliiomba Serikali ya Tanzania kuanzisha uchunguzi wa haraka, usio na upendeleo, huru, wa kina, na wenye ufanisi kuhusu mauaji yote, kupotezwa kwa lazima, na ukiukwaji mwingine wa haki za binadamu ulioripotiwa.
"Tume mpya inapaswa kuwa huru na kutoa mapendekezo ya kuhakikisha uwajibikaji, haki, na fidia, ikiwemo dhamana za kutojirudia, na ushiriki kamili wa waathirika na mashirika ya kiraia," walisema.
Kuelekea maandamano yaliyopangwa kufanyika tarehe 9 Desemba 2025, wataalamu hao wamezitaka mamlaka za Tanzania na vikosi vya usalama kuzuia ukiukwaji zaidi na kulinda haki za watu ya kukusanyika kwa amani.
Wataalamu hao wamesema wanafanya mawasiliano na Serikali ya Tanzania kuhusu suala hili na wameonyesha utayari wao wa kutoa msaada wa kiufundi kwa mamlaka ya Tanzania.
GENEVA – Wataalamu wa haki za binadamu wa Umoja wa Mataifa* leo wamelaani ukiukwaji wa haki za binadamu ulioripotiwa kuenea na unaoonekana kuwa utaratibu wa kawaida nchini Tanzania, kufuatia uchaguzi mkuu wa tarehe 29 Oktoba 2025, ikiwemo madai ya mamia ya mauaji ya kiholela, kupotezwa kwa lazima, na kukamatwa kiholela kwa wingi, yakiwalenga waandamanaji, viongozi wa upinzani, na asasi za kiraia nchini kote.
"Serikali lazima itoe taarifa kuhusu hatma na mahali walipo watu wote waliopotea na kuhakikisha utambuzi na kurejeshwa kwa mabaki ya miili kwa heshima kwa familia zao," walisema wataalamu hao. "Vizuizi vyote vya habari lazima viondolewe, kwani havilingani na wajibu wa kimataifa wa Tanzania."
Wataalamu hao wamebainisha kuwa uchaguzi ulifanyika huku kukiwa na wasiwasi wa muda mrefu, ikiwemo kukamatwa kiholela na kupotezwa kwa lazima kwa viongozi wa upinzani, na mabadiliko ya sheria ambayo yalipunguza uhalali wa mfumo wa uchaguzi. Viongozi kutoka vyama viwili vikuu vya upinzani walizuiwa au kutostahiki kugombea, na katika baadhi ya matukio, walizuiliwa au kupotezwa kwa lazima kabla ya upigaji kura.
Kufuatia uchaguzi, maandamano yalianza nchini kote, hasa yakiongozwa na vijana, kupinga chama tawala. Hatua ya Serikali, inadaiwa kuwa, ilikuwa matumizi ya haraka na ya kuua ya nguvu dhidi ya waandamanaji hawa na vikosi vya usalama, ikiwemo jeshi na maafisa wa polisi. Wataalamu wamesema kuwa ripoti za kutisha zinaonyesha maafisa walikuwa wamepewa maagizo ya "kupiga risasi ili kuua" wakati wa amri ya kutotoka nje iliyowekwa kwa lazima.
Wataalamu hao pia walionyesha wasiwasi juu ya ripoti za ukandamizaji wa kimataifa, ikiwemo ufuatiliaji mkubwa unaowalenga watetezi wa haki za binadamu na mashirika ya kiraia yanayohusika katika kufuatilia ukiukwaji huo katika nchi jirani.
Waliiomba Serikali ya Tanzania kuanzisha uchunguzi wa haraka, usio na upendeleo, huru, wa kina, na wenye ufanisi kuhusu mauaji yote, kupotezwa kwa lazima, na ukiukwaji mwingine wa haki za binadamu ulioripotiwa.
"Tume mpya inapaswa kuwa huru na kutoa mapendekezo ya kuhakikisha uwajibikaji, haki, na fidia, ikiwemo dhamana za kutojirudia, na ushiriki kamili wa waathirika na mashirika ya kiraia," walisema.
Kuelekea maandamano yaliyopangwa kufanyika tarehe 9 Desemba 2025, wataalamu hao wamezitaka mamlaka za Tanzania na vikosi vya usalama kuzuia ukiukwaji zaidi na kulinda haki za watu ya kukusanyika kwa amani.
Wataalamu hao wamesema wanafanya mawasiliano na Serikali ya Tanzania kuhusu suala hili na wameonyesha utayari wao wa kutoa msaada wa kiufundi kwa mamlaka ya Tanzania.
