Majuzi nimerudi toka south africa nikipita nchi za zambia na zimbabwe, kilichonishangaza ni thamani ya kwacha ya zambia kuwa juu kuliko rand ya south africa, je? Ni kweli zambia wana uchumi mzuri kuliko tanzania , kenya ama south africa? Wakati rand 1 ni sawa na t' sh. 150, kwacha 1 ni sawa na t'sh. 300, ni nini kimefanya zambia wawe juu hivi? Sababu ya shaba? Mbona south africa wana gold? Ambayo kwa uelewa wangu ni zaidi ya shaba? Mbona hata kwa muonekano lusaka huwezi kuilinganisha na dar es salaam? Achilia mbali j'burg? Nlijaribu kuwauliza wenyezi wakasema serikali ilichofanya ni kuondoa sifuri kwenye noti zao, baadala ya 10,000 wakatoa sifuri 2 ikawa 100, 5,000 ikawa 50, zamani ulihitaji kutoa kwacha 3000 kununua soda leo unatoa kwacha 3, nasikia mpaka msumbiji nao wameondoa sifuri kwenye noti zao na mitikashi yao leo sio ile ya zamani, kama issue ni kuondoa sifuri kwa nini na sisi tusiondoe sifuri na noti kubwa ikawa 100?
Kwakukusaidia lazma kwanza uelewe si mara zote thamani ya shilingi kua ndogo au kuwa juu kwenye nchi inakua kiashiria cha moja kwa moja kwamba uchumi katika nchi hio uko juu au uko chini,lakini pia inategemeana hii shilingi imeshuka kwa kiasi gani,
Wakati mwingine shilingi ya nchi kua chini ukilinganisha na nchi nyingine hasa kama kuna muingiliano wakibiashara katika nchi hizo,inakua ni kichocheo ktk biashara za nje(exportation) sambamba na ku discourage importation ya bidhaa kutoka nje ili kulinda soko la ndani kwenye nchi ambayo value ya currency yake iko chini.
Kama utauza nje inamaana utauza kwa pesa ya huko ambayo thamani yake ni kubwa nchini mwako hivyo utakapo rudi kununua bidhaa nchini mwako utapata bidhaa nyingi.
Na atakae kuja kuuza bidhaa(importation) kwenye nchi ambayo thamani ya pesa iko chini sana itam discourage kwani atauza kwa pesa ya nchi hio na atakaporudi nchini mwake ku exchange currency ili kununua tena bidhaa ile pesa thamani yake ni ndogo.
Kama ni mfuatiliaji wa mambo mfano mzuri ni China ambayo mwaka juzi ilishusha thamani ya shilingi yake(currency devaluation) kwa makusudi ili kuchochoa biashara ya nje(expotation trade) kitu ambacho kilileta mgogoro na nchi za magharibi kwani unapo import nchini mwao wakati thamani ya pesa yao ipo chini hupati faida.
Mara nyingi hii hufanywa ili kulinda viwanda vya ndani.
Ila kama currency inashuka sana hapo ndipo kunakua na tatizo.