Herbalist Dr MziziMkavu
JF-Expert Member
- Feb 3, 2009
- 43,037
- 34,741
Mitandao salama
Ni vyema kuwa makini zaidi wakati wowote unapoenda mtandaoni kwa kutumia mtandao ambao hauujui au hauuamini- kama vile mikahawa ya mtandao. Mtoaji huduma anaweza kuchungua msongamano wote kwenye mitandao yao, ambako kunaweza kuwa pamoja na taarifa yako yakibinafsi.
Unapounganisha kupitia kwenye mitandao iliyosimbuliwa fiche ya WiFi ambayo haihitaji nenosiri (kama vitufe vya WPA2), yeyote aliye kwenye eneo hilo anaweza kuchuza taarifa inayopita katikati ya kompyuta na WiFi maarufu.
Kama unatumia WiFi nyumbani, unapaswa kuhakikisha unatumia nenosiri ili kulinda muunganisho wako. Fuata tu maagizo yaliyotolewa kwa ISP yako au ruta ya mtengenezaji ili uweka nenosiri lako binafsi kwenye ruta badala ya kutumia nenosiri chaguomsingi la ruta, ambalo linajulikana kwa wahalifu. Unapaswa kutumiamkiwangi cha WPA2.
Ni Vyema Kujua kuwa mitandao ya WiFi uanyotumia yafaa kulindwa nenosiri lake. Soma mada ifuatayo:
Usalama wa simu
Ikiwa unatumia simu yako ya mfukoni kutafuta jambo fulani kwenye wavuti au kupakua programu ya sasa, hapa pana baadhi ya vidokezo na ushauri wakukulinda, maelezo yako na simu yako. Tumia msimbo wa kuingia, nenosiri au umbo la usalama ili kufunga simu yako kila mara.
Kamwe usihifadhi maelezo ya kibinafsi kwenye simu yako, kwenye ujumbe na barua pepe. Hii ni pamoja na vitu kama nambarisiri yako ya kadi ya benki, manenosiri yoyote ya akaunti au misimbo ya usalama ilyo na majina ya kawaida kwenye orodha yako ya mwasiliani. Unaweza kutumia jina la msimbo ikiwezekana.
Wezesha tu programu usakinisha kutoka kwenye vyano visivyojuikana ikiwa unapanga kukagua programu zako kwa uangalifu (k.v. programu za Android, hofia zile ambazo zinatoka nje ya Google Play). Inasaidia sana kila wakati kukagua vibali kabla ya kupakua programu.
Angalia chanzo cha faili zako zote na programu ili kuhakikisha kuwa ziko salama kabla ya kupakua. Kwa mfano, ikiwa utaona URL kama www.google.comna sio Google bila shaka ni bora kuondoka kwa usalama wako
Ukitoa simu yako unapopata mpya, hakikisha kuwa unaweka upya kiwanda ili kufuta data yako yote ya binafsi.
Kama simu yako itapotea, iripoti moja kwa moja na mshirikiane na mtoa huduma wao au polisi ili kuitafuta au kuilemaza kwa mbali. Badilisha nenosiri la akaunti zako a mkondoni ambazo zinaeza kufikiwa kupitia kwenye simu yako. Ruhusu visasisho otomatiki tu kwa programu unazoamini sana.
Ni Vyema Kujua baadhi ya vidokezo rahisi vya kukaa salama kwenye simu yako ya mkononi. Soma mada ifuatayo:
Kusoma Kiingereza hapa chini:
Safe networks
Its good to be extra careful whenever you go online using a network that you dont know or trust like in Internet cafés. The service provider can monitor all traffic on their network, which could include your personal information. When you connect through unencrypted Wi-Fi networks that dont require a password (like WPA2 keys), anyone in the vicinity can monitor the information passing between your computer and the Wi-Fi hotspot.
If you use Wi-Fi at home, you should make sure that you use a password to secure your connection. Just follow the instructions provided by your ISP or router manufacturer to set your own password for the router instead of using the router default password, which is known to criminals. You should use the WPA2 standard.
Secure home Wi-Fi
Its good to know that the Wi-Fi networks you use should be password protected. Read the next topic:
Ni vyema kuwa makini zaidi wakati wowote unapoenda mtandaoni kwa kutumia mtandao ambao hauujui au hauuamini- kama vile mikahawa ya mtandao. Mtoaji huduma anaweza kuchungua msongamano wote kwenye mitandao yao, ambako kunaweza kuwa pamoja na taarifa yako yakibinafsi.
Unapounganisha kupitia kwenye mitandao iliyosimbuliwa fiche ya WiFi ambayo haihitaji nenosiri (kama vitufe vya WPA2), yeyote aliye kwenye eneo hilo anaweza kuchuza taarifa inayopita katikati ya kompyuta na WiFi maarufu.
Kama unatumia WiFi nyumbani, unapaswa kuhakikisha unatumia nenosiri ili kulinda muunganisho wako. Fuata tu maagizo yaliyotolewa kwa ISP yako au ruta ya mtengenezaji ili uweka nenosiri lako binafsi kwenye ruta badala ya kutumia nenosiri chaguomsingi la ruta, ambalo linajulikana kwa wahalifu. Unapaswa kutumiamkiwangi cha WPA2.
Ni Vyema Kujua kuwa mitandao ya WiFi uanyotumia yafaa kulindwa nenosiri lake. Soma mada ifuatayo:
Usalama wa simu
Ikiwa unatumia simu yako ya mfukoni kutafuta jambo fulani kwenye wavuti au kupakua programu ya sasa, hapa pana baadhi ya vidokezo na ushauri wakukulinda, maelezo yako na simu yako. Tumia msimbo wa kuingia, nenosiri au umbo la usalama ili kufunga simu yako kila mara.
Kamwe usihifadhi maelezo ya kibinafsi kwenye simu yako, kwenye ujumbe na barua pepe. Hii ni pamoja na vitu kama nambarisiri yako ya kadi ya benki, manenosiri yoyote ya akaunti au misimbo ya usalama ilyo na majina ya kawaida kwenye orodha yako ya mwasiliani. Unaweza kutumia jina la msimbo ikiwezekana.
Wezesha tu programu usakinisha kutoka kwenye vyano visivyojuikana ikiwa unapanga kukagua programu zako kwa uangalifu (k.v. programu za Android, hofia zile ambazo zinatoka nje ya Google Play). Inasaidia sana kila wakati kukagua vibali kabla ya kupakua programu.
Angalia chanzo cha faili zako zote na programu ili kuhakikisha kuwa ziko salama kabla ya kupakua. Kwa mfano, ikiwa utaona URL kama www.google.comna sio Google bila shaka ni bora kuondoka kwa usalama wako
Ukitoa simu yako unapopata mpya, hakikisha kuwa unaweka upya kiwanda ili kufuta data yako yote ya binafsi.
Kama simu yako itapotea, iripoti moja kwa moja na mshirikiane na mtoa huduma wao au polisi ili kuitafuta au kuilemaza kwa mbali. Badilisha nenosiri la akaunti zako a mkondoni ambazo zinaeza kufikiwa kupitia kwenye simu yako. Ruhusu visasisho otomatiki tu kwa programu unazoamini sana.
Ni Vyema Kujua baadhi ya vidokezo rahisi vya kukaa salama kwenye simu yako ya mkononi. Soma mada ifuatayo:
Kusoma Kiingereza hapa chini:
Safe networks
Its good to be extra careful whenever you go online using a network that you dont know or trust like in Internet cafés. The service provider can monitor all traffic on their network, which could include your personal information. When you connect through unencrypted Wi-Fi networks that dont require a password (like WPA2 keys), anyone in the vicinity can monitor the information passing between your computer and the Wi-Fi hotspot.
If you use Wi-Fi at home, you should make sure that you use a password to secure your connection. Just follow the instructions provided by your ISP or router manufacturer to set your own password for the router instead of using the router default password, which is known to criminals. You should use the WPA2 standard.
Secure home Wi-Fi
Its good to know that the Wi-Fi networks you use should be password protected. Read the next topic:
Last edited by a moderator: