its MalekoGJ
Senior Member
- Aug 27, 2020
- 135
- 285
KUELEWA UHALISIA WA BINADAMU: DUALITY NA SIASA ZA TANZANIA
By MALEKOGJ
Binadamu Wenye Tabia Mbili
Katika sayansi ya saikolojia, dhana ya duality inaeleza kuwa binadamu si wa upande mmoja pekee. Tunaweza kuwa wazuri na wabaya kwa wakati mmoja. Tunaweza kuwa waaminifu kazini lakini wenye matatizo nyumbani; tunaweza kuwa viongozi wazuri serikalini lakini wazembe katika maisha ya kifamilia. Ukweli huu unatusaidia kuelewa siasa, jamii, na hata sisi wenyewe kwa namna pana zaidi.
Na hapa Tanzania, dhana hii ya duality si nadharia tu ya kitabu cha saikolojia ni ukweli unaojitokeza kila siku katika historia, uongozi na maisha ya kawaida ya kisiasa.
1. Siasa za Tanzania: Mchoro wa Duality Halisi
Kwa miaka mingi, Watanzania wamejifunza kuangalia wanasiasa na viongozi kwa mtazamo wa “mtu mwema” au “mtu mbaya.” Lakini hali halisi ni kuwa, karibu kila kiongozi mkubwa nchini amekuwa na vipindi viwili vya kutofautiana:
Mwalimu Nyerere alisifiwa kwa kupigania uhuru na kusimamia misingi ya ujamaa, lakini pia alikosolewa kwa sera za kitaasisi kama Operesheni Vijiji ambazo ziliharibu maisha ya wengi.
Rais Mkapa alileta mageuzi ya kiuchumi, lakini ubinafsishaji wake uliacha vidonda ambavyo bado havijapona.
Rais Magufuli alihamasisha uwajibikaji na miundombinu kwa kasi ya ajabu, lakini alikosolewa kwa kubana uhuru wa maoni na mashirika ya kiraia.
Haya yote hayamfanyi kiongozi yeyote kuwa “malaika” au “shetani” bali binadamu kamili anayeishi ndani ya muktadha mgumu wa maamuzi, nguvu ya madaraka, na vishawishi vya maisha.
2. Dhana ya “Hadithi Moja” ni Mtego wa Ujinga
Tabia ya kuangalia mtu kwa upande mmoja tu ni hatari – iwe katika siasa, familia au jamii. Kama ambavyo makala hii ilivyosema:
3. Umma wa Tanzania: Hukumu, Hisia, na Kukosa Mwitiko Mpana
Tatizo kubwa ni kwamba jamii yetu mara nyingi haijakomaa kiakili kuona duality ndani ya mtu au tukio. Ukimpinga kiongozi mmoja, unaitwa “msaliti.” Ukikosoa chama, unahesabika kama adui wa taifa. Ukipongeza jambo zuri la serikali, unaonekana umeuzwa.
Hali hii imeua mjadala wa maana. Badala ya kutathmini hoja kwa hoja, tunatathmini mtu kwa jina lake.
4. Kukubali Duality Ndiyo Njia Pekee ya Maendeleo
Kiongozi anaweza kuwa na vision nzuri lakini timu mbovu.
Waziri anaweza kuwa mkali kazini lakini mpole na mnyenyekevu binafsi.
Mwanasiasa anaweza kuwa na historia ya ufisadi lakini akaongoza mageuzi makubwa ya sera.
Ikiwa hatutajifunza kumiliki fikra changamano (complex thought), tutaendelea kutumbukia kwenye siasa za chuki, propaganda, na kudanganyana.
5. Ushauri wa Kitaifa: Tufikie Ukubwa wa Mawazo
Watanzania wanahitaji maturity ya kisiasa – uwezo wa kusema:
“Nakubali Magufuli alifanya makubwa kwenye reli, lakini pia alikwaza vyombo vya habari.”
“Nyerere alipigania utu na heshima ya Mwafrika, lakini alishindwa kutathmini kwa kina athari za ujamaa kwa uchumi.”
Hii siyo kusaliti, bali ni kuwa mkweli kwa historia yetu na mustakabali wetu.
Utu Bila Unafiki
Binadamu si malaika, na si shetani. Na hivyo hivyo viongozi wetu si wa kupendwa au kuchukiwa milele. Wanaweza kuhitaji kukosolewa kwa eneo fulani na kupongezwa kwa jingine.
Kuielewa dhana ya duality ndiyo msingi wa kuwa taifa lenye hekima, lenye mjadala wa hoja na siyo matamko ya hisia.
Swali
Je, una uwezo wa kukubali kwamba mtu unayemchukia anaweza kuwa na jambo moja la maana la kujifunza? Na mtu unayempenda anaweza kuwa na makosa makubwa ya kukosolewa?
By MALEKOGJ
Binadamu Wenye Tabia Mbili
Katika sayansi ya saikolojia, dhana ya duality inaeleza kuwa binadamu si wa upande mmoja pekee. Tunaweza kuwa wazuri na wabaya kwa wakati mmoja. Tunaweza kuwa waaminifu kazini lakini wenye matatizo nyumbani; tunaweza kuwa viongozi wazuri serikalini lakini wazembe katika maisha ya kifamilia. Ukweli huu unatusaidia kuelewa siasa, jamii, na hata sisi wenyewe kwa namna pana zaidi.
Na hapa Tanzania, dhana hii ya duality si nadharia tu ya kitabu cha saikolojia ni ukweli unaojitokeza kila siku katika historia, uongozi na maisha ya kawaida ya kisiasa.
1. Siasa za Tanzania: Mchoro wa Duality Halisi
Kwa miaka mingi, Watanzania wamejifunza kuangalia wanasiasa na viongozi kwa mtazamo wa “mtu mwema” au “mtu mbaya.” Lakini hali halisi ni kuwa, karibu kila kiongozi mkubwa nchini amekuwa na vipindi viwili vya kutofautiana:
Mwalimu Nyerere alisifiwa kwa kupigania uhuru na kusimamia misingi ya ujamaa, lakini pia alikosolewa kwa sera za kitaasisi kama Operesheni Vijiji ambazo ziliharibu maisha ya wengi.
Rais Mkapa alileta mageuzi ya kiuchumi, lakini ubinafsishaji wake uliacha vidonda ambavyo bado havijapona.
Rais Magufuli alihamasisha uwajibikaji na miundombinu kwa kasi ya ajabu, lakini alikosolewa kwa kubana uhuru wa maoni na mashirika ya kiraia.
Haya yote hayamfanyi kiongozi yeyote kuwa “malaika” au “shetani” bali binadamu kamili anayeishi ndani ya muktadha mgumu wa maamuzi, nguvu ya madaraka, na vishawishi vya maisha.
2. Dhana ya “Hadithi Moja” ni Mtego wa Ujinga
Tabia ya kuangalia mtu kwa upande mmoja tu ni hatari – iwe katika siasa, familia au jamii. Kama ambavyo makala hii ilivyosema:
Hii haimaanishi kuhalalisha udikteta au mauaji – bali kuelewa kwamba mtu anaweza kufanya jambo zuri katika eneo moja na la kusikitisha katika jingine. Viongozi wa Tanzania wamekuwa na nyakati za kutukuzwa na kulaaniwa – wakati mwingine kwa jambo hilo hilo.
3. Umma wa Tanzania: Hukumu, Hisia, na Kukosa Mwitiko Mpana
Tatizo kubwa ni kwamba jamii yetu mara nyingi haijakomaa kiakili kuona duality ndani ya mtu au tukio. Ukimpinga kiongozi mmoja, unaitwa “msaliti.” Ukikosoa chama, unahesabika kama adui wa taifa. Ukipongeza jambo zuri la serikali, unaonekana umeuzwa.
Hali hii imeua mjadala wa maana. Badala ya kutathmini hoja kwa hoja, tunatathmini mtu kwa jina lake.
4. Kukubali Duality Ndiyo Njia Pekee ya Maendeleo
Kiongozi anaweza kuwa na vision nzuri lakini timu mbovu.
Waziri anaweza kuwa mkali kazini lakini mpole na mnyenyekevu binafsi.
Mwanasiasa anaweza kuwa na historia ya ufisadi lakini akaongoza mageuzi makubwa ya sera.
Ikiwa hatutajifunza kumiliki fikra changamano (complex thought), tutaendelea kutumbukia kwenye siasa za chuki, propaganda, na kudanganyana.
5. Ushauri wa Kitaifa: Tufikie Ukubwa wa Mawazo
Watanzania wanahitaji maturity ya kisiasa – uwezo wa kusema:
“Nakubali Magufuli alifanya makubwa kwenye reli, lakini pia alikwaza vyombo vya habari.”
“Nyerere alipigania utu na heshima ya Mwafrika, lakini alishindwa kutathmini kwa kina athari za ujamaa kwa uchumi.”
Hii siyo kusaliti, bali ni kuwa mkweli kwa historia yetu na mustakabali wetu.
Utu Bila Unafiki
Binadamu si malaika, na si shetani. Na hivyo hivyo viongozi wetu si wa kupendwa au kuchukiwa milele. Wanaweza kuhitaji kukosolewa kwa eneo fulani na kupongezwa kwa jingine.
Kuielewa dhana ya duality ndiyo msingi wa kuwa taifa lenye hekima, lenye mjadala wa hoja na siyo matamko ya hisia.
Swali
Je, una uwezo wa kukubali kwamba mtu unayemchukia anaweza kuwa na jambo moja la maana la kujifunza? Na mtu unayempenda anaweza kuwa na makosa makubwa ya kukosolewa?
