Kikosi cha Wanahewa cha Marekani B-2 Spirit kinapaa kuunga mkono Operesheni MIDNIGHT HAMMER katoka Whiteman Air Force Base, Missouri, Juni 2025.
Mgogoro nchini Iran
'Miaka 15 ya kazi ya ajabu'—hadithi ya ndani ya Operesheni Midnight Hammer.
Operesheni ya masaa 36 ya kuruka ndani kabisa ya anga ya Irani mnamo Juni na kuharibu majengo matatu ya nyuklia yaliyoimarishwa sana ilianza zaidi ya miaka 15 iliyopita na ugunduzi wa jengo kubwa la ujenzi kati ya milima ya mbali ya kaskazini magharibi mwa Iran.
Ilimalizika Juni 22 kwa kurejeshwa nyumbani kwa walipuaji saba wa B-2 Spirit bomber —akiwa wametoka kurusha mabomu makubwa 14 pound 30,000 Massive Ordnance Penetrators kwenye maeneo matatu ya nyuklia ya Iran.
Marekani ilianza kukabiliwa na changamoto ya jinsi ya kuharibu jengo la milima la Fordow baada ya Iran kuanza kulijenga mwaka 2006. Mchambuzi wa Shirika la Kupunguza Tishio la Ulinzi (DTRA) alionyeshwa picha za tovuti hiyo kwa mara ya kwanza na kuanza kazi ya jinsi ya kukabiliana nayo miaka mitatu baadaye. DTRA ni shirika lisilojulikana sana lenye makao yake makuu huko Fort Belvoir, Va., umbali mfupi kutoka Pentagon, likiwa na dhamira ya kukabiliana na silaha za maangamizi makubwa.
"Kwa zaidi ya miaka 15, afisa huyu na mwenzake waliishi na kupumua lengo hili moja: Fordow, kipengele muhimu cha mpango wa silaha za nyuklia wa Iran," alisema Mwenyekiti wa Wakuu wa majeshi ya America Jenerali Dan Caine. "Aliwatazama Wairani wakiichimba. Alitazama ujenzi, hali ya hewa, nyenzo zilizotupwa, jiolojia, vifaa vya ujenzi, mahali ambapo vifaa vilitoka. Alitazama shimoni la kupitishia hewa, shimo la kutolea moshi, mifumo ya umeme, mifumo ya udhibiti wa mazingira - kila kona, kila shimo, kila kifaa kikiingia, na kila kifaa kikitoka."
Kazi ilikuwa ya uchungu, bila uhakika kwamba Marekani ingewahi kuamua kuchukua hatua kulingana na ujuzi huo.
"Tuna watu wenye vipawa vya ajabu na werevu ndani ya jeshi letu ... ukitazama filamu za "James Bond", wanafanana na watu wanaofanya kazi katika Q ambao wanakuja na suluhu hizi za ajabu kwa matatizo magumu ambayo yana madhara makubwa na yenye mafanikio mwishowe," afisa mkuu wa kijeshi aliwaambia waandishi wa habari.
Urutubishaji wa Uranium unaaminika ulianza huko Fordow mwishoni mwa 2011. Wairani wamesisitiza kuwa mpango wao ni wa amani, lakini maafisa wa Magharibi walihitimisha zamani sana kwamba urutubishaji huo ulikusudiwa kuiwezesha Iran kutengeneza silaha zake za nyuklia.
Mwezi Machi, maafisa wa kijasusi wa Marekani walionya katika ripoti kwa Congress kwamba "kumekuwa na mmomonyoko wa mwiko wa miongo kadhaa wa kujadili silaha za nyuklia hadharani" nchini Iran, na kwamba hii "imewatia moyo watetezi wa silaha za nyuklia ndani ya chombo cha kufanya maamuzi cha Iran." Lakini kufikia wakati huo, maafisa wa ujasusi walisema, Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, alikuwa bado hajatoa idhini ya kutengeneza silaha ya nyuklia.
Fordow alikuwa ufunguo wa uwezo wa Iran kufanya hivyo, na suala la iwapo au lini Iran itachukua hatua hiyo ijayo lilikuwa limewatia wasiwasi viongozi wa dunia kwa zaidi ya muongo mmoja. "Hujengi jengo la chini ya ardhi lenye tabaka nyingi lenye vijiti na vifaa vingine mlimani kwa madhumuni yoyote ya amani," Caine alisema.
Lakini unawezaje kuharibu tata iliyozikwa chini ya mlima, wachambuzi wa akili na kijeshi walishangaa. "Walianza safari ya kufanya kazi na tasnia na wataalamu wengine kukuza GBU-57 ," Caine alisema.
GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, au "MOP," ina kichwa cha kivita kilichofunikwa kwa chuma na kuunganishwa ili kulipua takriban futi 200 chini ya ardhi. Chini ya maendeleo tangu 2004 na Jeshi la Anga na DTRA, silaha hiyo imesasishwa na kusafishwa mara kadhaa tangu wakati huo.
"Ni wazi, hatukuijenga Fordow nchini Marekani na kuijaribu," afisa mkuu wa ulinzi aliwaambia waandishi wa habari. "Tunachojaribu kufanya ni kujaribu katika kile tunachoita mazingira yanayowakilisha vitisho. Na katika kesi hii, tulijenga eneo la majaribio ili kujaribu silaha dhidi ya, kwa ushirikiano na Jeshi la Anga na shirika la majaribio, ili kujaribu kufahamu athari ambazo MOP ingekuwa nayo katika mazingira fulani."
Katika mkutano wa waandishi wa habari wa Pentagon siku baada ya shambulio la bomu, alishiriki video kutoka kwa jaribio la Desemba 2020.
"Mwanzoni mwa maendeleo yake, tulikuwa na Ph.D nyingi zinazofanya kazi kwenye programu ya MOP kufanya uigaji na uigaji hivi kwamba tulikuwa kimya na kwa njia ya siri watumiaji wakubwa wa saa za kompyuta kubwa ndani ya Marekani," Caine alisema. "Walijaribu tena na tena, walijaribu chaguo tofauti, walijaribu zaidi baada ya hapo. Walitimiza mamia ya risasi za majaribio na kuangusha silaha nyingi kamili dhidi ya malengo ya kweli kabisa, yote kwa kusudi moja: Kuua shabaha hii kwa wakati na mahali pa kuchagua taifa letu."
Siku chache baada ya Israeli kuanzisha vita vyake vya anga dhidi ya Iran mnamo Juni 12, Iran ilianza kufanya kazi kulinda kituo chake cha siri, ikifunga shimo za uingizaji hewa kwa safu kubwa ya saruji, Caine alisema. "Wapangaji walipaswa kuwajibika kwa hili. Walihesabu kila kitu," alisema.
Wakati huo huo, Israel ilifanya kampeni ya kutaka Marekani imalize kazi iliyoanza. Ni Jeshi la Wanahewa la Marekani pekee lililokuwa na njia na uwezo wa kuharibu vifaa hivyo vilivyozikwa.
Mnamo tarehe 21 Juni, ndege saba za B-2 zilizojaribiwa na Wanahewa 14, kutoka kwa Kikosi cha Wanahewa kinachofanya kazi na Walinzi wa Kitaifa wa Wanahewa wa Missouri, na kutoka kwa nahodha hadi kanali, zilipaa kutoka Whiteman Air Force Base, Mo. Wakati B-2 zingine zilielekea magharibi kama udanganyifu, saba zilielekea mashariki, zilivuka Atlantiki na kisha kusini mwa Iran. Katika Mashariki ya Kati, washambuliaji walikutana na ndege za kivita za Marekani f35 na f22
Akisimulia misheni hiyo baadaye, Caine alisema mshiriki wa wafanyakazi alimwambia kwenye simu ya video kwamba, "ilihisi kama Super Bowl - maelfu ya wanasayansi, Airmen, na watunzaji wote wakikusanyika."
"Tunafikiria, tunakuza, tunafanya mazoezi, tunafanya mazoezi, tunajaribu, tunatathmini kila siku," Caine aliambia chumba cha waandishi wa habari cha Pentagon kilichojaa. "Na wakati simu inakuja kutoa, tunafanya hivyo."
Mkuu wa Wafanyakazi wa Jeshi la Wanahewa Jenerali David W. Allvin, akitoa ushahidi katika kikao cha Seneti Juni 26, alisema Wanahewa walihusika wote wanaostahili sifa kwa sehemu zao katika operesheni hiyo. "Kuna mafanikio mengi ya kuzunguka hapa," alisema. "Huenda hawakuelewa kikamilifu athari za kijiografia iliyokuwa nayo, lakini walijua hiyo ndiyo ilikuwa kazi yao kufanya, na walijua kwamba misheni iliwategemea wao. ... Jeshi la Anga linafanya mission ngumu. "Lakini hilo haliji bila juhudi."
Wasindikizaji wa wapiganaji waliongoza b2 wakirusha baadhi ya mabomu 30 katika mifumo ya Irani ya ardhi hadi angani, ambayo hakuna hata moja iliyohusisha vikosi vya Amerika. Ikiwa mifumo ya Irani ilikuwa tayari imepofushwa na kufanywa kuwa haina maana na Waisraeli, au kama hawakuweza kukabiliana na ndege za siri juu ya ardhi yao,maana yake rada za iran hazikuwahi kutambua kwamba b2 na wasindikizaji wake f35 na f22 wapo ndani ya anga lao mpaka wanaondoka.
Jenerali Dan Caine, Mwenyekiti wa Wakuu wa majeshi,akiwafahamisha waandishi wa habari kuhusu Operesheni ya Nyundo ya Usiku
B-2 sita zilishambulia Fordow kwanza, zikidondosha mabomu sita kila moja kwenye mihimili miwili mikuu ya uingizaji hewa; mabomu ya kwanza yalipasua vifuniko vya zege ili kufichua mashimo, kisha mengine manne yaliyofuata yakapenya ndani kabisa ya kituo. Silaha ya sita ilikuwa "flex" ikiwa silaha itashindwa.
B-2 ya saba ilidondosha MOP mbili zaidi kwenye jumba la Natanz.
GBU-57s huunda athari ya "shinikizo kupita kiasi", na kusababisha mawimbi ya mshtuko chini ya ardhi. Fuse za mabomu hurekebishwa kulipuka tu baada ya kupenya mwamba na kuingia kwenye kituo cha chini ya ardhi.
Caine aliashiria picha za satelaiti za shambulio hilo na video ya majaribio ya utendakazi wa awali wa silaha kama ushahidi wa mafanikio ya shambulio hilo.
Marubani walianza safari yao bila kumwambia mtu yeyote; familia zilifichwa kuhusu misheni yao ya siri ilioanza jioni ya Juni 21—wakati huo huo ulimwengu uligundua kuwa Marekani ilikuwa imeshambulia kwa mabomu maeneo ya Fordow na Natanz na kurusha makombora 30 ya meli ya Tomahawk katika kituo cha tatu cha Iran, Isfahan.
Alipoulizwa tathmini yake mwenyewe, Caine alisema tumemaliza kazi. "Jeshi la Pamoja halifanyi [tathmini ya uharibifu wa vita] kwa kubuni,"
Lakini Waziri wa Ulinzi Pete Hegseth alisema silaha hizo zilikuwa na "athari mbaya sana." Wakati Hegseth anasema kwamba uranium iliyorutubishwa huko Fordow iliharibiwa, Wairani pia walikuwa wamerutubisha urnaium katika maeneo mengine, ikiwa ni pamoja na Isfahan, ambayo ilishambuliwa na makombora ya cruise na sio MOP. Afisa mkuu wa Israeli alisema usambazaji wa uranium iliyorutubishwa huko Isfahan inaaminika kuwa hai, lakini inaweza kuzikwa na vigumu kupatikana.
Hegseth alisema anaamini Marekani iligonga "kile tulichotaka kugonga katika maeneo hayo."
B-2 Spirit zinarejea Whiteman Air Force Base, Mo., kufuatia Operesheni Midnight Hammer.B-2 zinarejea katika hesabu ileile, B-2 saba walijiunga na uvamizi na wengine kadhaa walishiriki katika operesheni ya udanganyifu, wakiruka magharibi, badala ya mashariki, mwanzoni mwa misheni. Kashif Basharat
Hata hivyo, kuna shaka kidogo kwamba B-2s walitekeleza mojawapo ya misheni kubwa na ya kuchosha zaidi ya mashambulizi ya anga katika historia. Kwa jumla, ndege 125 zilishiriki, zikiwemo meli za kujaza mafuta, na ndege bora zaidi ya F-35, na F-22. Ndege za B-2 ziliruka bila kusimama kwa masaa 36.
"Haya ndiyo tunayojua kufuatia mashambulizi na mashambulizi ya Fordow," Caine alisema. "Kwanza, kwamba silaha zilijengwa, kujaribiwa, na kupakiwa ipasavyo. [Pili], silaha hizo zilitolewa kwa mwendo wa kasi na kwa vigezo. [Tatu], silaha zote ziliongozwa kwa shabaha zilizokusudiwa na malengo yao yaliyokusudiwa. [Nne], silaha hizo, zilifanya kazi kama iliyoundwa-ikimaanisha zililipuka."
Akimnukuu mmoja wa marubani wa ndege iliyo nyuma, Mwenyekiti alikumbuka maelezo yake: "Huu ulikuwa mlipuko mkali zaidi kuwahi kuona. Ulionekana kama mchana."
Wakati kundi la B-2 lilipoingia katika mpangilio wa kutua huko Whiteman-moja ya meli nne na muundo wa pili wa meli tatu-walilakiwa na wafanyakazi wa habari wa ndani walioandaliwa huko Knob Noster, Mo. Mnamo Juni 25, Jenerali wa Jeshi Michael "Erik" Kurilla, mkuu wa Kamandi Kuu ya Marekani, aliwapongeza wafanyakazi na wasimamizi wa B-2 ana kwa ana Whiteman na Katibu wa Airy Trovin.
"Operesheni ya Midnight Hammer ilikuwa kilele cha miaka hiyo 15 ya kazi ya ajabu," Caine alisema. "Wahudumu wa ndege, wafanyakazi wa meli za mafuta, wafanyakazi wa silaha waliounda silaha, wafanyakazi wa shehena waliopakia.
Maadui zetu duniani kote wanapaswa kujua kwamba kuna wanachama wengine wa timu ya DTRA huko nje wanaosoma malengo kwa muda wote na wataendelea kufanya hivyo."
View attachment 3420966