Kuna wakati mwanadamu hufikiri kuwa nguvu ni kuwa na jibu kwa kila swali, kushinda kila mjadala, na kuonyesha kwamba yeye ndiye anayejua zaidi.
Lakini kadiri unavyokomaa ndani, ndivyo unavyogundua jambo moja muhimu: si kila jambo linahitaji jibu kutoka kwako.
- Si kila kosa linahitaji marekebisho yako.
- Si kila kauli inahitaji majibu.
- Na si kila vita vinahitaji uwepo wako.
Ukomavu huanza pale unapogundua kwamba unaweza kuwa sahihi na bado ukachagua kuwa mpole.
Unaweza kujua zaidi na bado ukamsikiliza mwingine. Unaweza kuwa na nguvu ya kumjibu mtu na ukaamua kunyamaza. Unaweza kushinda hoja bila kutaka kumshinda mtu.
Hapo ndipo ego inaanza kupungua na hekima inaanza kuchanua.
Ego huuliza nani yuko sahihi; hekima huuliza nini ni sahihi
Ego hutafuta mshindi. Hekima hutafuta ukweli.
Ego hutaka watu wakukubali. Hekima hukufanya ukubali ukweli hata unapokukataa.
Ego huona ukosoaji kama shambulio. Hekima huona ukosoaji kama kioo.
Si kila kioo kinachokuonyesha dosari ni adui yako. Wakati mwingine anayekukosoa kwa ukweli anaweza kukujenga zaidi kuliko anayekusifu kwa uongo.
Usipende makofi kiasi cha kuchukia vioo.
Ushindi usioonekana
Kuna ushindi ambao haupigi kelele.
- Mtu anakuchokoza, lakini hujibu.
- Anakudhalilisha, lakini humdhalilishi.
- Anakupa nafasi ya kulipiza, lakini unaamua kutotumia nafasi hiyo.
Wengine wanaweza kudhani umeshindwa, lakini wewe unajua umeshinda sehemu yako iliyotaka kushinda kwa gharama yoyote.
Kwa sababu adui mkubwa wa mwanadamu mara nyingi si mtu anayesimama mbele yake, bali tamaa ya kuthibitisha kwamba yeye ni bora.
Maneno matatu yanayofungua milango ya hekima
Jifunze kusema:
- "Sijui."
- "Huenda nimekosea."
- "Nifundishe."
- "Hebu nisikilize kwanza."
Maneno haya hayakupunguzi; yanakuongezea nafasi ya kukua.
Mtu anayefikiri anajua kila kitu amefunga milango ya maarifa kabla hajayafikia. Lakini anayekubali kuwa bado ana mengi ya kujifunza ameacha dirisha wazi kwa hekima.
Usiogope kubadilisha msimamo wako
Kuna watu hushikilia msimamo wao si kwa sababu ni sahihi, bali kwa sababu wanaogopa kuonekana wamekosea.
Huo si uthabiti. Huo ni utumwa wa ego.
Kukiri kosa hakupunguzi ukubwa wako; mara nyingi ndiko kunakouonyesha.
Kujithamini si kujiona bora
Kujithamini husema:
"Ninajua thamani yangu."
Ego husema:
"Lazima ujue thamani yangu."
Mtu mwenye thamani ya kweli hahitaji kumdhalilisha mwingine ili aonekane mkubwa.
Mlima hauhitaji kuvishusha vilima kuthibitisha urefu wake.
Sikiliza hata wasiokubaliana na wewe
Si kila tofauti ni tishio.
Wakati mwingine anayekupinga anaweza kukuonyesha upande ambao hujawahi kuutazama.
Unaweza kutokubaliana na mtu bila kumdharau. Unaweza kukataa hoja bila kumchukia mwenye hoja. Unaweza kusema "hapana" bila kumvunjia mtu heshima.
Huo ndio ustaarabu wa ndani.
Wakati mwingine wewe ndiye tatizo
Ego haipendi kusikia hili.
- Si kila anayekukataa ana wivu.
- Si kila anayekukosoa anakuchukia.
- Si kila anayekuacha amekusaliti.
Wakati mwingine maisha yanakuonyesha sehemu yako inayohitaji kurekebishwa.
Kabla ya kulaumu mazingira, jiulize:
"Je, kuna kitu ndani yangu ninachopaswa kubadilisha?"
Maswali magumu mara nyingi huzaa watu wapya.
Jenga utu wako juu ya kujifunza
Usijenge utu wako juu ya kuwa mshindi.
Jenga utu wako juu ya kujifunza.
- Ukishinda — jifunze.
- Ukishindwa — jifunze.
- Ukisifiwa — jifunze.
- Ukikosolewa — jifunze.
- Ukikataliwa — jifunze.
- Ukifanikiwa — jifunze.
Mtu anayejifunza hawezi kushindwa kabisa.
Siyo lazima umshawishi kila mtu
Kuna wakati wa kuzungumza, na kuna wakati wa kunyamaza.
- Si kila mtu anastahili maelezo marefu.
- Si kila mtu atakuelewa.
- Wala si kila mtu anahitaji kukuelewa.
Mti haukimbilii kila mpita njia kuuliza kama anaona matunda yake.
Endelea kukua.
Usitamani kuwa mtu anayeshinda kila mjadala.
Tamani kuwa mtu ambaye baada ya kila mjadala bado ana moyo wa kusikiliza.
Usitamani kuwa na jibu kwa kila jambo.
Tamani kujua swali gani linafaa kuulizwa.
Usitamani watu wakuogope.
Tamani wakuheshimu bila kulazimishwa.
Kwa sababu ukubwa wa kweli haupigi kelele.
Unaonekana katika namna unavyoshughulika na nguvu uliyonayo.
Ego hutaka kushinda watu. Hekima hutaka kushinda ujinga ndani yako.
Na siku utakapoweza kukubali kosa bila kuvunjika, kusikiliza bila kujitetea, kujifunza bila kuona aibu, na kunyamaza bila kuhisi umeshindwa—ndipo utagundua kwamba hekima haikuanza ulipojua mengi.