Dismiss Notice
You are browsing this site as a guest. It takes 2 minutes to CREATE AN ACCOUNT and less than 1 minute to LOGIN

Maneno haya ni ya Kiswahili?

Discussion in 'Jukwaa la Lugha' started by Exaud J. Makyao, Jan 27, 2010.

  1. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #1
    Jan 27, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Maneno haya ni ya Kiswahili?
    Wakuu, maneno yafuatayo hutumika sana katika mazungumzo ya kiswahili.
    Je matumizi ya maneno haya na maana zake humaanisha kuwa maneno haya ni ya kiswahili?
    Mdosi,
    Ngangari,
    Vigogo,
    Mkenge,
    Changudoa,
    Dingi,
    Ng'atuka,
    Kipute,
    Ndinga,
    Kobis,
    Kibosile,
     
  2. Anyisile Obheli

    Anyisile Obheli JF-Expert Member

    #2
    Jan 27, 2010
    Joined: Dec 13, 2009
    Messages: 3,294
    Likes Received: 8
    Trophy Points: 135
    kwani yanatumika katika lugha gani? na je yanapotumika huleta maana?
     
  3. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #3
    Jan 27, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Siyaoni kwenye kamusi ya kiswahili ya mwaka 1973 mkuu,
     
  4. P

    Papizo JF-Expert Member

    #4
    Jan 28, 2010
    Joined: Feb 24, 2008
    Messages: 4,234
    Likes Received: 126
    Trophy Points: 160
    Lakini unayaelewa yamaanisha nini??
     
  5. GM7

    GM7 JF-Expert Member

    #5
    Jan 28, 2010
    Joined: Jun 26, 2009
    Messages: 491
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 35
    Maneno mengine huwa yanaanzia uswahili au mitaani bila kwenda kwenye baraza la kiswahili. Hata kama yanatumika katika lugha ya kiswahili haimaanishi ni maneno ya kiswahili, Pia maneno mengine ni ya kiswahili lakini yanatumika kwa maana zingine tofauti. kwa mfano,mzuka

    Katika kamusi ya mwaka huo hayapo lakini yamesanifiwa hivi karibuni na kutumika katika lugha ya kiswahili kama vile:
    Kasheshe, ngangari, ngunguri, n.k.
     
  6. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #6
    Jan 28, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Maana ya neno hailazimishi neno hilo liwe la kiswahili.
    Hoja kuu hapa ni kama ni maneno ya Kiswahili.
    jibu likwa ndiyo au la,
    ndipo mjadala utokanao upate muelekeo.
     
  7. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #7
    Jan 28, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    GM7,
    Maelezo yako ni makini sana.
    Baadaye nitauliza swali dogo tu.
     
  8. Sipo

    Sipo JF-Expert Member

    #8
    Jan 28, 2010
    Joined: Jul 25, 2008
    Messages: 2,155
    Likes Received: 2
    Trophy Points: 0
    Nafikiri kuwa lugha inakuwa kutokana na jinsi inavyotumika katika jamii husika kwa kuzaa maneno mengi ambayo yanakuwa yanaeleweka kwa wenye lugha wenyewe
     
  9. X-PASTER

    X-PASTER Moderator

    #9
    Jan 29, 2010
    Joined: Feb 12, 2007
    Messages: 11,651
    Likes Received: 75
    Trophy Points: 145
    Jibu lake ni ndio, hayo ni maneno ya Kiswahili kisicho rasmi.

    Mdosi = Watu wenye asili ya Asia (Wahindi) na maana nyingine neno ili linamaana ya mteja au mwenye fedha ambaye unataka kufaya naye bishara.

    Ngangari = Ngangari ni neno linalo tumika kwenye siasa (CUF) lina asili ya neno la Kindengereko, na maana yake haswa ni kuwa na msimamo.

    Vigogo = Ni mtu mwenye fedha na madaraka

    Mkenge = Kukosea jambo wakati wa kujitia unajuwa na watu wakakudanganya au kutarajia kupata jambo fulani na ukapata sivyo ulivyo tegeme.

    Changudoa = Ni aina ya samaki wadogo wadogo wenye madoa ubavuni, pia mwanzoni lilitumika kama watoto wa mitaani wenye mazoea ya kwenda feri kupaa samaki, na baadhi yao (watoto wa kike) walipopata umri wa barehe wakaingia mitaa ya Ohio kufanya ukahaba ndipo neno changudoa lilopobeba maana ya umalaya.

    Dingi = Linatokana na neno la kiingereza dinghy au life boat, Waswahili wakalipa maana nyingine yaani Baba, lakini kwa maana ya baba mwenye kufuata mambo ya kizamani bila kupima... (dinghy au life boat zinabebwa kwenye meli bila kujuwa wapi meli inaelekea) baadaye sana likazoeleka na kupata maana ya Baba tu bila maana mbaya.

    Ng'atuka = Linatokana na neno la Kizanaki, yani kuachia madaraka au kuondoka
    Kipute = Kucheza mpira... na haswa ule wa chandimu au mpira wa makaratasi, neno ili linatumia haswa na watoto mitaani.

    Ndinga = Neno ili linatokana na neno Karandinga, gari la kubebea wafungwa magerezani.

    Kobis = Neno haswa ni kula Kobis yaani kukaa kimya bila kuongea... Kuuchuna.

    Kibosile = huyu ni Boss mdogo

    Hope wapo watakao changia na kurekebisha nilipo kosea Insha'Allah.
     
  10. nguvumali

    nguvumali JF Bronze Member

    #10
    Jan 29, 2010
    Joined: Sep 3, 2009
    Messages: 4,793
    Likes Received: 15
    Trophy Points: 135
    Ndo maana sipendi kukosekana Jamvini, asante mkuu, sikuwahi kujua jambo hilo kama linatokana na DINGHY, wewe nakuheshimu.

    kwa mawazo yangu katika muktadha huo wa Lugha hii maridhawa ya kiswahili , ni kua ukuaji wa lugha zote duniani iwe kipogoro,kingoni , kigogo ama kinyakyusa hutegemea na matukio ya maisha ya watu kiuchumi na kijamii , pia muingiliano wa watu wa tamaduni na historia mbalimbali. hivyo jamii ikiyakubali maneno hayo moja kwa moja huingizwa kwenye kamusi na matumizi yake huanza kua rasmi.
     
  11. X-PASTER

    X-PASTER Moderator

    #11
    Jan 29, 2010
    Joined: Feb 12, 2007
    Messages: 11,651
    Likes Received: 75
    Trophy Points: 145
    Tupo pamoja mkuu...!
     
  12. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #12
    Jan 30, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Haswaa.
     
  13. m

    matambo JF-Expert Member

    #13
    Jan 31, 2010
    Joined: May 14, 2009
    Messages: 728
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    kiwahili?ndo lugha gani?
     
  14. Mwazange

    Mwazange JF-Expert Member

    #14
    Jan 31, 2010
    Joined: Nov 16, 2007
    Messages: 1,044
    Likes Received: 3
    Trophy Points: 135
    Sijui mkuu ameishi wapi, lakini kila lunga ina slang zake....hizo ni za kiswahili....
     
  15. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #15
    Jan 31, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Slang za kiswahili?
    Kweli wataalamu?
     
  16. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #16
    Jan 31, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    ?????????????????????????????
    kweli???????????
     
  17. Exaud J. Makyao

    Exaud J. Makyao JF-Expert Member

    #17
    Jan 31, 2010
    Joined: Nov 30, 2008
    Messages: 1,523
    Likes Received: 4
    Trophy Points: 0
    Naongezea neno SOLEMBA.
     
  18. X-PASTER

    X-PASTER Moderator

    #18
    Jan 31, 2010
    Joined: Feb 12, 2007
    Messages: 11,651
    Likes Received: 75
    Trophy Points: 145
    Ili neno lishawahi kuelezewa maana yake.

    Lilitokana na nyimbo ya marehemu Nico Zengekala.

    Ni sawa na mtu kuambiwa "Kaachwa kwenye mataa"

    Kupewe ahadi kisha yule uliye mtegemea kuwepo kwenye ahadi hakutokea.

    Kupewa ahadi ya uwongo
     
  19. MziziMkavu

    MziziMkavu JF-Expert Member

    #19
    Feb 1, 2010
    Joined: Feb 3, 2009
    Messages: 38,505
    Likes Received: 2,774
    Trophy Points: 280
    matawi ya juu
    ATM
    kujiachia
    usipime
    adabu tupu
    Kubambia
    mwana
    Majita
    mwake
    michosho
    mkwanja
    kichaa wangu
    kumchomolea
    kumpa sound
    Unanitega unanitaka
    manjemanje
    kupiga mkeka
    kutia timu
    manjemanje
    kumdakisha
    Nyomi
    Shalo tina tina
    aminia
    Mdosho
    Kama kawa
    full chaja
    serengeti girls/boy
    kicheche Haya kama kuna mtu anaweza kunitafsiria haya maneno mimi siyajuwi kwa kiswahili maana yake asanteni
     
  20. X-PASTER

    X-PASTER Moderator

    #20
    Feb 1, 2010
    Joined: Feb 12, 2007
    Messages: 11,651
    Likes Received: 75
    Trophy Points: 145
    matawi ya juu: mtu wa kipato cha juu au kuwa na cheo

    ATM: Hili neno ni kifupi cha Automated Teller Machine; Mashine inayo toa fedha na mara nyingi ukaa nje ya baadhi ya benki au Super market kwa ajili ya kutolea fedha na utumia kadi. Vile vile kwa lugha ya mtaani linatumika haswa kwa wanawake kuwaita wanaume wenye kuwaonga. Pia neno lingine ni (Buzi au kuchuna buzi)

    kujiachia: Kwa kiswahili fasaha ni kuwa mzembe, kukaa bila ya kufanyakazi;

    usipime: Kwa kiswahili cha mtaani ili neno lina maana ya usijaribu

    adabu tupu: Kuwa na nidhamu

    Kubambia: ......

    mwana: Mtoto wa..., kwa lugha ya mitaani linatumika kwa watu ambao ni maswahiba (marafiki) tena wenye umri unao fanana.

    Majita: Kabila linalopatikana Musoma (Jita... Mjita au Wajita). Kwa lugha ya mtaani ni Askari police au askari jeshi.

    mwake: Kwa lugha ya mtaani maana yake ni kitu kizuri au kupatia jambo.

    michosho: Kwa lugha ya mtaani maana yake ni mtu mwenye maneno ya kuchosha, mtu asiye makini

    mkwanja: Kwa lugha ya mtaani maana yake ni kuwa na uwezo wa kifedha, Pesa

    kichaa wangu: Kwa lugha ya mtaani maana yake ni rafiki yangu.

    kumchomolea: kumkatalia.

    kumpa sound: kumwongelesha mtu kwa ajili ya kupata kitu. lakini kwa njia ya uwongo.

    Unanitega unanitaka: Haya ni maneno mawili tofauti, na mara nyingi yanaandikwa hivi; Unanitega au unanitaka, na utumiwa na wanawake kuwauliza wanaume pale wanapotongozwa. Wakimaanisha kuwa 'unanitaka kwa ukweli au unaniongopea'

    manjemanje:
    Sina uhakika na hili neno, lakini kama una maanisha Manjee, kwa kiswahili chamtaani maana yake ni chakula

    kupiga mkeka: Ni neno lenye kutumikwa kwa wanao kwenda Kusali msikitini, maana nyngine utumika mpirani wakimaanisha kusakata kabumbu kwa kutoleana pasi maridhawa.

    kutia timu: maana yake ni kufuatilia jambo, kuingia sehemu bila kutegemewa au kualikwa.

    manjemanje: Angalia hapo juu.

    kumdakisha: Kumpa mtu kitu, kama vile pesa.

    Nyomi: Kujaa na mara nyingi ili neno linatumika kwenye mabasi ya abiria. Au kwenye viwanja vya michezo (Mpira n.k)

    Shalo tina tina: ....

    aminia: Maana yake ni ...ndio ivyo ivyo... na mara nyingi utawasikia wakisema ...aminia babake.

    Mdosho: Mwanamke mrembo au msichana, ili neno limefupishwa kutoka neno Kidosho.

    Kama kawa:
    Kama kawaida.

    full chaja: ....

    serengeti girls/boy:
    Wavulana/Wasichana wenye kutembe na wanaume/wanawake wenye umri mkubwa.

    kicheche
    : Mtu mwenye kupenda ngono na haswa linatumika kwa wavulana na wasichana wenye umri mdogo

    Kama kutakuwa na makosa wapo wataalam watasahihisha.
     
Loading...