Dismiss Notice
You are browsing this site as a guest. It takes 2 minutes to CREATE AN ACCOUNT and less than 1 minute to LOGIN

Afya na kanuni bora

Discussion in 'JF Doctor' started by MziziMkavu, Aug 27, 2012.

  1. MziziMkavu

    MziziMkavu JF-Expert Member

    #1
    Aug 27, 2012
    Joined: Feb 3, 2009
    Messages: 38,560
    Likes Received: 2,842
    Trophy Points: 280
    1.LISHE

    1. Badilisha chakula chako kila mlo, lakini usile vyakula vya aina

    nyingi sana katika mlo mmoja. Iweke milo yako na chakula chako
    unachopakua kuwa rahisi.

    2. Tumia zaidi nafaka zisizokobolewa kwa mashine kama mkate wa ngano

    isiyokobolewa na mchele usiokobolewa kwa mashine. Tumia kwa nadra sana
    chakula kilichotayarishwa kutokana na unga mweupe wa ngano na mchele
    mweupe.

    3. Punguza kula vyakula vitamu sana. Utumie kiwango kidogo sana cha

    sukari, chumvi na mafuta ya kila aina. Epukana na viungo vinavyonukia,
    mafuta ya mgando{grease} hasa mafuta ya nguruwe, hamira,
    mgadiyanayotumika kwa kupikia na siki.

    4. Ule kwa wakati uleule uliowekwa kwa milo kila siku, na acha

    anagalau masaa matano yapite kutoka mlo mmoja hadi mwingine. Mfumo wa
    kuyeyusha chakula unafanya kazi yake vizuri sana ukiwekewa ratiba
    linganifu na uile milo usiku sana.

    5.Usile katikati ya milo. Kula katikati ya milo kunapunguza kasi ya

    tumbo kukitoa chakula kilichomo na kusababisha chakula hiki kuchachuka
    kikiwa bado tumbani.

    6. Ule chakula cha kutosha hasa asubuhi. Hicho ndicho kingekuwa mlo

    wako mkubwa kuliko yote kila siku. Ule chakula chako cha jioni angalau
    masaa mawili au matatu hivi kabla ya kwenda kulala.

    7. Ule chakula unachohitajiili kuhifadhi afya yako, nawe ukifurahie

    ila usile chakula kupita kiasi. Kula chakula kingimno huipumbaza
    akili, huleta uchovu, huongeza magonjwa na kupunguza maisha yako.

    8. Kula polepole na kukitafuna chakula chako vyema kutaongeza furaha

    yako na manufaa ya virutubisho vya lishe hiyo mwilini mwako. Wakati wa
    mlo uwe wa furaha na usiharakishwe, usitafune chakula kwa muda mfupi
    sana, usileusile haraka harakr na usiweke chakula kingi mno
    kinywani.

    9 Unywe maji ya kutosha kila siku ili kuufanya mkojo wako kuwa mweupe,

    lakini usinywe maji pamoja na milo yako ama muda mfupi tu kabla au
    baada ya milo yako. Maji au kinywaji kingine chochote kinachonywewa
    wakati wa milo huchelewesha uyeyushaji na utoaji wa chakula
    kilichoyeyushwa tumboni. Kukaa kwa chakula tumboni kwa muda mrefu
    hukichachusha na hiyo ni mojawapo ya sababu za kawaida sana zinazoleta
    vidonda vya tumbo na ugonjwa wa tumbo{gastritis}

    10. Ruka mlo mmoja mpaka mine kila baada ya kipindi Fulani kupita.

    Kufunga ni msaada wa kuidabisha hamu ya kupenda sana kula chakula na
    tena ni mazoezi ya kuitawala nafsi yako. Kufunga ni dawa bora sana ya
    magonjwa mengi sana, hasa kwa watu wale wasiofanya kazi nyingi na
    ngumu za mikono.

    11. katika mlo wako epuka:

    {a} Pilipili kali zote na viungo vinavyonukia{tangawizi, dalasini,
    karafuu, basibasi}
    {b} siki au kitu chochote kilichotengenezwa kwa siki {achali, mchuzi
    wa mayai uliotiwa mafuta na siki [mayonnaise], kachumbari[catsup].
    Haradali na kadhalika}
    {c}Vyakula ambavyo vinachachuka, vinatoa uvundo, ama vinakuwa katika
    hali ya kuoza wakati wa kuvitayarisha, kama vile, mchuzi mchungu wa
    kabeji iliyokatwakatwa kama kachumbari na kutiwa chumvi ya maji ya
    bahari [sauerkraut], jibini, mchuzi wa soya na vitu vingine kama
    hivyo.
    {d} Magadi, hamira na aina zake zote hasa pamoja na mikate myembamba
    migumu, biskuti, maandazi na vitu vingine vilivyopokwa.
    {e} Kafini [kahawa, majani ya chai, vinywaji vya kola] na chokolet

    12. Usile vyakula vizito sana. Hivi ni pamoja na vyakula vyenye sukari

    nyingi, mafuta yaliyosafishwa sana kwa mashine, vitamini na madini
    zilizotengenezwa ama protini [concentrated proteins] nzito kama nyama
    na vitu vingine vitokavyo na wanyama kama maziwa, mayai na kadhalika.

    13. Matunda na mboga za majani visiliwe katika mlo uleule mmoja na

    usile matunda mabichi sana ama yaliyoiva sana.

    14. Vyakula visiliwe vikiwa bado ni vya moto sana ama vya baridi sana

    na visiliwe mapema zaidi kabla masaa yaliyopangwa kufika.[masaa matano
    kati ya milo]


    2.MAZOEZI YA VIUNGO


    KANUNI ZA MAZOEZI YALETAYO AFYA

    1. Mazoezi lazima yawe ya kuendelea [ya kila siku] ili yaweze kuleta
    manufaa mwilini angalau zitumike dakika 30 kwa siku.

    2. Mazoezi ya viungo hayana budi kuwa mepesi na yasiwe ya kutumia

    nguvu nyingi [kupita kiasi].

    3. Mazoezi ya viungo shart yawe ya aina mbalimbali[kama vile kulima

    bustani] ili misuli yote ya mwili ipate kutumika vizuri.

    4. Mazoezi ya viungo hayana budi fufurahiwa ili yaweze kuleta manufaa

    ya kutosha mwilini.

    FAIDA YA MAZOEZI YA VIUNGO

    1. Mazoezi ya viungo huimarisha mifupa na misuli.


    2. Mazoezi ya viungo yanaharakisha MZUNGUKO wa damu kwenda katika

    sehemu zote za nyama ya mwili wetu

    3. Mazoezi ya viungo huoneza utendaji bora wa moyo


    4. Mazoezi ya viungo huongeza utendaji bora wa mishipa ya damu.


    5. Mazoezi ya viungo yanasaidia kudhibiti ugonjwa wa shinikizo la damu

    [blood pressure]

    6. Mazoezi ya viungo yanasaidia uyeyushaji wa chakula wakati mtu

    anapotembea mara tu baada yam lo akiwa ameinua kichwa chake juu na
    kuyaweka mabega yake nyuma

    7. Mazoezi ya viungo yanachelewesha kuzeeka


    8. Mazoezi ya viungo yanausaidia mwili kuwa na uzito wake unaofaa si

    mnene kupita kiasi wala mwembamba kupita kiasi

    9. Mazoezi ya viungo yanapunguza msongo[stress] unaoleta

    unyong`onyevu[depression] au magonjwa ya akili. Yanamfanya mtu
    ajisikie ameburudika

    10. Mazoezi ya viungo yanauimarisha mfumo mzima wa kujikinga na

    maradhi kwa njia hiyo kuusaidia mwili kutopatwa na magonjwa ya
    kuambukiza pamoja na mafua

    11. Mazoezi ya viungo yanaboresha utendaji wa akili na kukuza fikra

    safi


    3. MAJI
    Mwili unahitaji theluthi zaidi ya majiyanayohitajika wakati wa kiu.
    Utaratibu wa kudumu ufuatao utakusaidia kukidhi mahataji ya maji

    mwilini. Kunywa maji bilauri 2 za maji mara tu unapoamka asubuhi,

    bilauri 2 kati ya asubuhi na adhuhuri na bilauri 2 kati ya masaa ya

    mchana. Unywe maji mengi ya kutosha kuufanya mkojo wako ufanane na

    maji safi. Kumbuka kwamba hali zinazosababisha kupotea kwa maji mengi
    mwilini zinahitaji kufidiwa kwa kunywa maji mengi sana .

    MATUMIZI YA MAJI NDANI YA MWILI

    Mwili uanapendelea maji ya moto kidogo kuliko yale ya uvuguvugu.maji

    yakiwa ya baridi sana yanasimamisha kazi ya kuyeyusha chakula
    tumboni[kama yamenywewa wakati wa mlo] na tena yanazipunguza ishara

    zilizomo mwilini mwetu zinazotujulisha tunapokuwa na kiu. Wakati bora

    wa kunywa maji na ule ulio katikati ya milo. Epuka kunywa maji katika
    dakika 30 kabla ya mlo na saa 1-2 baada kumaliza mlo. Kunywa maji

    pamoja na milo hupunguza nguvu ya uyeyushaji chakula mwilini [enzymes]

    na kuchelewesha uyeyushaji wa chakula hicho. Kama mwili unapungukiwa
    na maji basi mkondo wake wa damu utakwenda polepole na mwili wote
    utaadhirika. Nmatumizi mengine ya maji ni kama ifuatavyo:

    1. Hutengeneza mate kinywani


    2. Hutengeneza machozi katika macho


    3. Hurekebisha joto la mwili kuwa katika kiwango kinacholeta afya

    mwilini na yanasaidia kutelemsha homa

    4. Hulainisha viungo vya mwili[joints] pamoja na misuli


    5. Huzuia na kupunguza uchovu wa mwili

    6. Huzuia na kupunguza uchovu na unyong`onyevu wa mwili

    Vilevile kuoga kila siku na maji ya uvuguvugu au yaliyopoa kuna
    manufaa yafuatayo kiafya:


    1. Kunauimarisha mwili ili uweze kujikinga na mafua na magonjwa

    mengineyo
    2.Kunauboresha mzunguko wa damu mwilini
    3.Kunaburudisha na kuutia nguvu mwili
    4. Kunatia nguvu ubongo, kunauchangamsha akili na kuzituliza neva
    5. Kunaongeza uwezo wa misuli kunyumbuka
    6. Kunavisaidia viungo vinavyoyeyusha chakula [tumbo la chakula, ini
    na matumbo]

    4. MWANGA WA JUA


    FAIDA ZA MWANGA WA JUA

    1. Unaongeza kasi ya mzunguko wa damu mwilini

    2. Unaongeza wingi wa damu inayotoka Moroni


    3. Unaongeza uwezo wa damu kusafirisha oxgen


    4. unasaidia kuratibisha mwilini shinikizo la damu [blood

    pressure] kubakia pale kinapohitajiwa

    5. unaongeza idadi ya chembechembe nyeupe za damu na uwezo wao

    wa kupigana na maambukizo

    6. unaongeza protini iitwayo 'gamma globulin' inayosaidia mwili

    kupigana na maambukizo

    7. unaongeza utendaji kazi wa ini na kuriharikisha kutengeneza

    dawa ya kuyeyusha chakula. Pia inaongeza uwezo wa mtu kustahimili
    mazingira yasiyo safi

    8. unaimarisha viwango vya sukari katika damu mwilini.

    9. unapunguza kiwango cha mafuta katika damu. Mwanza wa jua
    unaweza kupunguza kiwango cha kolestero kwa zaidi ya asilimia 30

    10. Mwanga wa jua unaigeuza kolestero na egestero katika ngozi kuwa

    vitamina D

    11. unaongeza nguvu ya misuli na kuiwezesha kudumu


    12. unaongeza uyeyushaji wa chakula mwilini


    13. ni tiba inayofaa kwa ugonjwa wa manzano wa ngozi na macho

    unaowapata watoto wachanga

    14. unaboresha mtizamo wa kiakili na afya mwilini. Unasaidia kuzuia au

    kuufanya unyong`onyefu wa akili kuwa nafuu zaidi

    15. unapunguza msongo [stress] kwa kufanya kazi kupitia katika neva

    zinazopokea ambazo zimo katika ngozi ya mwili wetu na pia kupitia
    katika mambo ya kisaikolojia yanayochangia

    16. unaendeleza uponyaji. Elekeza sehemu za mwili zilizoambukizwa

    kwenye Mwanza wa jua. Kuota jua kwa muda mfupi mara cada kwa situ
    kunaweza kuua vijidududu vya magonjwa na kusaidia kupona kwa majeraha

    17. unasaidia kuviondoa vijidudu viletavyo magonjwa katika nyumba

    zetu.

    JINSI YA KUYAEPUKA MADHARA YA JUA

    1. pata jua kwa kiwango kidogo kinachoongezeka taratibu. Epuka

    kuunguzwa na jua kama unavyoepuka sumu

    2. punguza kujianika juani wakati wa kiangazi hadi wakati wa

    adhuhuri[ saa4 hadi saa 9]

    3. unapokuwa nje vaa nguo zinazokuhifadhi na kofia pana, nguo

    nyepesi zinaweza kunyonya baadhi ya mionzi ya jua

    5. KIASI

    Kiasi au kujinyima maana yake ni kujikana nafsi, kutumia kwa kiasi

    [sio kupita kiasi kile ambacho ni kizuri na kutotumia kabisa kile

    kinacholeta madhara mwilini. Kiasi kiwe mazoea katika maisha yetu ya

    kila siku :lishe, kazi, kulala usingizi, kujifunza, na kuvaa vizuri.

    Epukana kabisa na nyma iliyo najisi na vitu vyote vinavyoleta madhara

    mwilini kama alkoholi, tumbako[sigara] na vitu vyote vilivyo na

    kafini[caffeine] kama majani ya chai, kahawa na vinywaji vya kola.

    Kuvunja kanuni hii ya afya kuna athari kubwa sana. Kutokuwa na kiasi
    ndio msingi wa maovu yote katika ulimwengu wetu.

    6. HEWA SAFI

    Mwanadamu angeweza kuishi majuma 5 mpaka 6 pasipo kula chakula siku

    chache bila kunywa maji lakini kwa dakika chache tu bila hewa. Hewa

    safi inaburudisha mwili na akili. Mwili unanufaika zaidi kutokana na

    mazoezi yanayofamyika nje ya nyumba kuliko ndani ya nyumba. Hewa safi
    kotoka nje inanufaisha mwili na akili kwa njia zifuatazo:

    1. inafanya damu kuzunguka mwilini na kuleta afya


    2. inaburudisha mwili—inasaidia kuwa na nguvu na afya


    3. inazituliza neva—inafanya akili itulie na kuwa na ukunjufu


    4. inaamsha hamu ya kula chakula na kukisaidia chakula kuyeyushwa

    kikamilifu

    5. inaleta usingizi mzito na mtamu


    KUVUTA PUMZI IPASAVYO

    1. jizoeze kusimama au kukaa vizuri. Simama na kukaa wima na kwa
    urefu. Weak mabega yako nyuma na kuyaelekeza chini. Mitulinga iytakuwa
    imevutwa karibu pamoja jambo ambalo hukisaidia kiwambo cha moyo
    [diaphragm] kufanya kazi yake kwa uhuru

    2. kusoma kwa sauti kubwa humsaidia mtu kuitoa hewa nje ipasavyo


    3. kupanda ngazi za nyumba au vilima humsaidia mtu kuvuta pumzi. Vuta

    hewa ndani kwa hatua mbili, kasha itoe nje kwa hatua mbili zinazofuata
    na kadhalika

    7 PUMZIKO
    Pumzio ni la muhimu kabisa katika maisha yetu- kwa afya ya mwili na
    akili. Badala ya kupumzika na kuacha kazi zote badiliko katika aina ya

    kazi linaweza kuleta manufaa katika afya ya mtu. Kwa mfano kuacha kazi

    ya kutumia akili kwenda kazi ya kutumia mikono inweza kuwa na manufaa
    kwa mwanafunzi. Karibu theluthi ya maisha yetu inatumika kwa kulala

    usingizi. Wakati wa kulala nguvu zaakili hurejeshwa upya. Usingizi

    unaofaa sana ni ule unaopatikana kabla ya usiku wa manane. Kwa
    usingizi bora saa ya kwenda kulala isiwe baada ya saa 4 usiku.

    Tumalala vizuri sana kama tumbo letu pia linaweza kupumzika kutopkana

    na kazi yake ya kuyeyusha chakula angalau masaa 3 baada ya kula

    chakula. Usingizi unaoleta pumziko la mwili unasaidiwa na:

    • chumba kitulivu, cha giza, chenye hewa ya kutosha wakati wote
    • tumbo tupu [angalau saa 3 baada ya kula chakula]
    • kufanya shughuli za mwili za wastani kabla ya kwenda kulala
    • dhamiri safi—moyo ulio na amani na Mungu.
     
  2. Bishop Hiluka

    Bishop Hiluka Verified User

    #2
    Aug 27, 2012
    Joined: Aug 12, 2011
    Messages: 2,711
    Likes Received: 44
    Trophy Points: 145
    I see, elimu kubwa mno bila malipo. Thanks...
     
Loading...