benignusmulisa
Senior Member
- Feb 4, 2014
- 150
- 167
Jakaya Mrisho Kikwete, rais wa awamu ya nne wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, licha ya kung’atuka madarakani mwaka 2015, anaendelea kuacha alama kubwa zisizoonekana moja kwa moja katika mfumo wa kisiasa, kiuchumi na kiusalama wa nchi. Kupitia mtandao wake wa wafanyabiashara wakuu kama Rostam Aziz, pamoja na ushawishi wake katika taasisi nyeti kama jeshi na vyombo vya usalama, Kikwete ameendelea kuiathiri Tanzania kwa njia ya kimya lakini yenye nguvu.
Nguvu ya Mtandao wa Kibiashara
Wakati wa utawala wake, Kikwete alijenga uhusiano wa karibu mno na wafanyabiashara. Wengi wao walipata fursa za kipekee katika zabuni, ubinafsishaji na miradi mikubwa ya serikali. Mfano mkubwa ni Rostam Aziz, ambaye alihusishwa moja kwa moja na masuala ya kiuchumi na hata kisiasa. Hali hii iliweka msingi wa mfumo usio rasmi wa “biashara ndani ya siasa”, ambapo baadhi ya wanasiasa walitegemea wafanyabiashara kwa ufadhili, huku nao wakirudishiwa fursa serikalini.
Kwa sasa, chini ya Rais Samia Suluhu Hassan, mazingira haya yanaanza kurejea, ambapo baadhi ya watu waliokuwa karibu na Kikwete wameanza kupata nafasi au heshima mpya, ishara kuwa mitandao hiyo haikufa – ilijificha tu. Samia anaonekana kutumia njia ya diplomasia ya kiuchumi, tofauti na mtangulizi wake Magufuli, hivyo kuruhusu wafanyabiashara kama Rostam na wengine kurejea kwa nguvu mpya, na katika mazingira haya, mtandao wa Kikwete unaonekana kufufuka.
Ushawishi Katika Vyombo vya Usalama
Mbali na uchumi, Kikwete pia alitumia muda wake kujenga mtandao mkubwa wa ndani ya vyombo vya usalama na ulinzi. Kuna madai ya msingi kwamba kipindi chake kilishuhudia vijana wengi waliokuwa waaminifu kwake ama wanaotoka katika mitandao yake ya kisiasa kuingizwa jeshini, polisi, usalama wa taifa, na taasisi zingine nyeti. Wengine walipandishwa vyeo au kupewa nafasi muhimu katika uongozi wa vikosi.
Huu ni urithi wa kimfumo ambao ni vigumu kuuondoa haraka. Kwa vyovyote vile, kama vijana hao waliingizwa kwa misingi ya utii binafsi badala ya weledi, ina maana kuna kundi linalobeba maslahi ya mtu au mtandao fulani ndani ya mifumo ya usalama wa taifa. Hali hii inaweza kuathiri uhuru wa vyombo hivyo, hasa katika kipindi cha mpito wa madaraka au mabadiliko ya kisiasa.
Athari Endelevu kwa Taifa
Athari za muda mrefu za mtandao wa Kikwete ni pamoja na:
1. Kuporomoka kwa ushindani wa haki katika uchumi, kutokana na upendeleo wa kimaslahi.
2. Kuwepo kwa mitandao ya kiusalama inayoweza kuzuia au kushinikiza maamuzi ya serikali, hasa kama maslahi yao yanaguswa.
3. Kudhoofisha misingi ya demokrasia, kwa kuwa baadhi ya maamuzi hufanyika nje ya mfumo rasmi wa kikatiba.
Hitimisho:
Kwa ujumla, Jakaya Kikwete bado ni sauti isiyosemwa lakini inayoathiri kwa kiasi kikubwa mwelekeo wa taifa – kupitia mitandao ya biashara na usalama aliyojenga. Rais Samia, katika juhudi zake za kupunguza makali ya kisiasa na kufungua uchumi, anaonekana kufaidika na baadhi ya mitandao hii. Swali kuu linabaki: Je, huu urithi wa Kikwete utaipeleka Tanzania kwenye maendeleo jumuishi au utazidi kuimarisha mifumo ya upendeleo na kiimani binafsi? Muda utatoa majibu, lakini alama za mwelekeo huo tayari zinaonekana.
Nguvu ya Mtandao wa Kibiashara
Wakati wa utawala wake, Kikwete alijenga uhusiano wa karibu mno na wafanyabiashara. Wengi wao walipata fursa za kipekee katika zabuni, ubinafsishaji na miradi mikubwa ya serikali. Mfano mkubwa ni Rostam Aziz, ambaye alihusishwa moja kwa moja na masuala ya kiuchumi na hata kisiasa. Hali hii iliweka msingi wa mfumo usio rasmi wa “biashara ndani ya siasa”, ambapo baadhi ya wanasiasa walitegemea wafanyabiashara kwa ufadhili, huku nao wakirudishiwa fursa serikalini.
Kwa sasa, chini ya Rais Samia Suluhu Hassan, mazingira haya yanaanza kurejea, ambapo baadhi ya watu waliokuwa karibu na Kikwete wameanza kupata nafasi au heshima mpya, ishara kuwa mitandao hiyo haikufa – ilijificha tu. Samia anaonekana kutumia njia ya diplomasia ya kiuchumi, tofauti na mtangulizi wake Magufuli, hivyo kuruhusu wafanyabiashara kama Rostam na wengine kurejea kwa nguvu mpya, na katika mazingira haya, mtandao wa Kikwete unaonekana kufufuka.
Ushawishi Katika Vyombo vya Usalama
Mbali na uchumi, Kikwete pia alitumia muda wake kujenga mtandao mkubwa wa ndani ya vyombo vya usalama na ulinzi. Kuna madai ya msingi kwamba kipindi chake kilishuhudia vijana wengi waliokuwa waaminifu kwake ama wanaotoka katika mitandao yake ya kisiasa kuingizwa jeshini, polisi, usalama wa taifa, na taasisi zingine nyeti. Wengine walipandishwa vyeo au kupewa nafasi muhimu katika uongozi wa vikosi.
Huu ni urithi wa kimfumo ambao ni vigumu kuuondoa haraka. Kwa vyovyote vile, kama vijana hao waliingizwa kwa misingi ya utii binafsi badala ya weledi, ina maana kuna kundi linalobeba maslahi ya mtu au mtandao fulani ndani ya mifumo ya usalama wa taifa. Hali hii inaweza kuathiri uhuru wa vyombo hivyo, hasa katika kipindi cha mpito wa madaraka au mabadiliko ya kisiasa.
Athari Endelevu kwa Taifa
Athari za muda mrefu za mtandao wa Kikwete ni pamoja na:
1. Kuporomoka kwa ushindani wa haki katika uchumi, kutokana na upendeleo wa kimaslahi.
2. Kuwepo kwa mitandao ya kiusalama inayoweza kuzuia au kushinikiza maamuzi ya serikali, hasa kama maslahi yao yanaguswa.
3. Kudhoofisha misingi ya demokrasia, kwa kuwa baadhi ya maamuzi hufanyika nje ya mfumo rasmi wa kikatiba.
Hitimisho:
Kwa ujumla, Jakaya Kikwete bado ni sauti isiyosemwa lakini inayoathiri kwa kiasi kikubwa mwelekeo wa taifa – kupitia mitandao ya biashara na usalama aliyojenga. Rais Samia, katika juhudi zake za kupunguza makali ya kisiasa na kufungua uchumi, anaonekana kufaidika na baadhi ya mitandao hii. Swali kuu linabaki: Je, huu urithi wa Kikwete utaipeleka Tanzania kwenye maendeleo jumuishi au utazidi kuimarisha mifumo ya upendeleo na kiimani binafsi? Muda utatoa majibu, lakini alama za mwelekeo huo tayari zinaonekana.
