Kamati ya Mambo ya Nje ya Bunge la Wawakilishi la Marekani na
Je misimamo ya Kamati ya Bunge la Wawakilishi *(Congress) la Marekani kuhusu haki za binadamu
12 December 2025
Uhalifu Dhidi ya Ubinadamu
Nembo ya Kamati ya Mambo ya Nje ya Republican
Mwenyekiti wa Kamati Ndogo ya Mambo ya Nje ya Baraza la Wawakilishi la Afrika Smith Atoa Hotuba ya Ufunguzi katika Kikao cha Baraza la Wawakilishi kuhusu Mwitikio wa Marekani kwa Uhalifu Dhidi ya Ubinadamu nchini Sudan
Desemba 12, 2025
Taarifa kwa Vyombo vya Habari
WASHINGTON, DC – Leo, Mwenyekiti wa Kamati Ndogo ya Mambo ya Nje ya Baraza la Wawakilishi la Afrika Chris Smith alitoa hotuba ya ufunguzi katika kikao cha kamati ndogo kilichopewa jina la "Kusimamisha Umwagaji Damu: Mwitikio wa Marekani kwa Uhalifu Dhidi ya Ubinadamu nchini Sudan".
There is an urgent need for justice and accountability to end the violence.
View: https://m.youtube.com/watch?v=YFVGH6uD4fs
Wiki iliyopita, nilipata heshima ya kuhudhuria mkutano wa Rais Trump wa viongozi wawili wa Kiafrika ili kukomesha miongo kadhaa ya umwagaji damu na vita mashariki mwa Kongo. Ni kupitia uongozi wa Rais, na juhudi zisizochoka za wafanyakazi wake, ndipo viongozi hao waliweza kusaini makubaliano ya kihistoria—Makubaliano ya Washington ya Amani na Ustawi—ambayo tunatumaini yatasababisha amani ya kudumu kati ya Rwanda na DRC.
Rais ni mtu wa amani, amani kupitia nguvu, na ninatiwa moyo na umakini wake na ushiriki wake katika Sudan.
Sudan iko chini ya mawingu meusi, janga ambalo, kwa muda mrefu sana, limekumbana na kupooza kwa jamii ya kimataifa.
Watu wa Sudan wamekuwa wakipitia maumivu yasiyovumilika, mateso, na kupoteza maisha—hata utumwa kwa miongo kadhaa. Miongo mitatu iliyopita, niliongoza kikao cha kusikiliza kesi mnamo 1996 kuhusu janga la utumwa nchini Sudan na Mauritania, ambapo tulisikia ushuhuda uliopoza roho.
Nilikwenda Khartoum mnamo Agosti 2005, nilikutana na Rais Omar al Bashir na maafisa wengine wa serikali kushinikiza kukomeshwa kwa mauaji ya kimbari huko Darfur. Mkutano huo ulikuwa na utata sana. Bashir alikana kosa lolote au kushiriki katika mauaji ya kimbari ya Darfur. Hata hivyo, mwaka wa 2009, Bashir alishtakiwa na Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (ICC) kwa kufanya uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu, na mwaka wa 2010, alikuwa mtu wa kwanza kushtakiwa kwa uhalifu wa mauaji ya kimbari.
Baada ya mikutano na Bashir na maafisa wengine wa serikali, mimi na mkurugenzi wangu wa wafanyakazi, Greg Simkins, tulitembelea kambi mbili za wakimbizi huko Darfur—kambi ya Kalma na tukalala usiku kucha katika kambi nyingine, Mukjar—uzoefu ambao ulinichochea sana kufanya zaidi kukomesha vurugu kubwa. Helikopta yetu ilipotua katika kambi ya mbali ya Mukjar, maelfu ya wanawake na watoto walicheza, kupiga makofi, na kuimba nyimbo nzuri za kitamaduni za Kiafrika. Watu wa Darfur wana ukarimu na roho ya ajabu—na ilikuwa ya kutia moyo.
Karibu kila mtu tuliyezungumza naye, hata hivyo, hasa wanawake, walitusimulia hadithi za kibinafsi za ubakaji, vipigo visivyo na maana, na mauaji ya kimbari yaliyofanywa na wanamgambo wa Janjaweed na Sudan.
Mkurugenzi wa zamani wa Utawala wa Trump Afrika katika Baraza la Usalama wa Kitaifa, Nicole Widdersheim wa Human Rights Watch—mmoja wa mashahidi wetu leo—aliishi na kufanya kazi Sudan kwa miaka saba alikuwa kwenye safari hiyo ya kwenda Mukjar.
Balozi, Seneta wa Marekani wakati huo Sam Brownback, pamoja na Mbunge Frank Wolf, walikuwa wajumbe wa kwanza wa Bunge kutembelea Darfur mwezi Juni 2004. Safari yao ya kihistoria—ikifuatiwa na utetezi mkali kwa walio katika mazingira magumu na waathiriwa—ilisaidia kuchochea juhudi za kukomesha vurugu hizo.
Mwenyekiti wa zamani wa Tume ya Marekani ya Uhuru wa Kidini wa Kimataifa Tony Perkins pia ameongoza ujumbe kwenda Sudan mwaka wa 2020 na leo atashuhudia kwamba "RSF na SAF zote zina adui wa pamoja katika Wakristo ... Wakristo wamenyimwa msaada wa chakula na kuambiwa, isipokuwa ukiacha Ukristo wako, hakuna chakula kwako." Ken Isaacs wa Samaritan's Purse, ambaye alitoa ushahidi katika kikao cha kamati yetu ndogo Mei 22 iliyopita, atashuhudia kwamba "Leo, hali ya kibinadamu nchini Sudan imezidi kuwa mbaya ... kwamba "kinachotokea Sudan ni njaa inayosababishwa na mwanadamu" huku "watu milioni ishirini na moja wakikabiliwa na ukosefu mkubwa wa chakula, na milioni 6.5 wakiwa katika au karibu na njaa ..."
Historia haijirudii tu nchini Sudan, inazidi kuwa mbaya. Rais Trump aliita Sudan "mahali pa vurugu zaidi Duniani" na "Mgogoro mkubwa zaidi wa Kibinadamu," na akasema "ukatili mkubwa unafanyika."
Leo, Sudan iko katika hali ya kuporomoka. Tunashuhudia mauaji ya kimbari yanayorudia hofu za miaka ya mapema ya 2000, zilizofanywa na wahusika wale wale waliolowesha udongo wa Darfur katika damu miongo miwili iliyopita.
Maaskofu Wakatoliki wa Sudan na Sudan Kusini walisema: "tunajikuta tumesikitishwa sana na migogoro inayoendelea na makubaliano ya amani yasiyoheshimiwa katika mataifa yote mawili, haswa kutokana na hali inayozidi kuwa mbaya mwaka wa 2025. Inatisha kwamba mazungumzo hayaonekani tena kama njia ya maelewano, uponyaji, maridhiano, na umoja," Maaskofu wanaandika.
Maaskofu wanawakosoa wanasiasa nchini Sudan na Sudan Kusini kwa ukosefu wao wa kustaajabisha wa heshima kwa utu wa binadamu. Hakutakuwa na amani nchini Sudan hadi kuwe na uwajibikaji kwa ukatili uliofanywa na "wachinjaji mapacha wa Sudan," Jenerali Abdel Fattah al-Burhan wa Vikosi vya Jeshi vya Sudan (SAF) na Mohamed Hamdan Dagalo, anayejulikana duniani kama "Hemedti," wa Vikosi vya Usaidizi wa Haraka (RSF). Mababe
hawa wawili wa vita wameiangamiza Sudan bila kuadhibiwa kabisa. Rekodi zao za umwagaji damu zimejaa vita, mauaji ya kiholela, kuwekwa kizuizini, utekaji nyara, na ubakaji mkubwa wa wanawake na watoto. Tumepokea ripoti za kuaminika za kuajiri watoto kama askari na uharibifu wa makusudi wa miundombinu ya raia, ikiwa ni pamoja na wiki iliyopita tu, kulipuliwa kwa msafara wa Programu ya Chakula Duniani, ambayo si tukio la pekee. Hili ni shambulio la sita la kulipuliwa kwa msafara wa Programu ya Chakula Duniani nchini Sudan.
Wiki iliyopita tu, zaidi ya raia 100 - wakiwemo angalau watoto 63 - waliuawa katika jimbo la Kordofan Kusini wakati RSF iliposhambulia chekechea. Ili kuzidisha hofu hiyo, RSF kisha iliripotiwa kushambulia waokoaji wa kwanza na magari ya wagonjwa walipokuwa wakiwakimbiza waliojeruhiwa. Watoto wapelekwe hospitali za mitaa. Tangu mgogoro huu ulipozuka Aprili 2023, makadirio yanaonyesha kuwa watu wapatao 150,000 wameuawa, na zaidi ya milioni 10 wamelazimika kuhama makazi yao.
Hizi si idadi tu. Kila raia aliyeuawa, kila mtoto aliyekufa kwa njaa katika kambi ya Zamzam, kila mwanamke aliyekiukwa huko El Geneina ni mtu ambaye maisha yake yamechukuliwa au kuharibiwa kabisa.
Nilikatishwa tamaa sana na ucheleweshaji wa utawala uliopita katika kuweka vikwazo vikali na kuruhusu mapigano yasiendelee kudhibitiwa tangu mwanzo. Kwa muda mrefu sana, tulisita huku Burhan na Hemedti wakiimarisha mamlaka yao. Haikuwa jambo la busara kwamba Burhan aliruhusiwa kusafiri hadi New York na kupokelewa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, akimpa uhalali mtu mwenye damu nyingi mikononi mwake.
Lazima pia tuwe macho kuhusu wahusika wa nje wanaochochea moto huu. Siku ya Jumanne, Idara ya Hazina ilitangaza vikwazo dhidi ya mtandao wa kimataifa unaoongozwa na Colombia wa mamia ya wanajeshi wa zamani wa Colombia, ambao wamesafiri hadi Sudan kupigana pamoja na RSF tangu 2024.
Ni mtiririko haramu wa dhahabu ya Sudan, unaosafirishwa kimagendo na RSF kupitia Falme za Kiarabu, ambao unafadhili moja kwa moja mashine ya vita ya Hemedti. Hatuwezi kufumbia macho jukumu la UAE katika kutoa silaha zinazoua raia wasio na hatia wa Sudan. Wakati huo huo, tunaona ushawishi mbaya wa Urusi kutafuta njia ya majini ya kuingia Bandari ya Sudan, na ripoti za ndege zisizo na rubani za Iran zikiimarisha SAF. Sudan imekuwa uwanja wa michezo wa mataifa ya kigeni, huku watu wake wakitumika kama uharibifu wa dhamana.
Kusikilizwa kwa kesi ya leo ni wito wa kimataifa wa kuchukua hatua. Lazima tudai kukomeshwa mara moja kwa uhasama, lakini amani haiwezi kununuliwa kwa gharama ya haki na uwajibikaji.
Nataka kuwashukuru mashahidi wetu kwa kuwa hapa kutoa ushahidi kuhusu hali hii mbaya. Sauti zenu ni muhimu.
Source :
House Foreign Affairs Africa Subcommittee Chairman Smith Delivers Opening Remarks at Hearing on U.S. Response to Crimes Against Humanity in Sudan
