JamiiSMS
    Show/Hide This

    Topic: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

    Report Post
    Results 1 to 18 of 18
    1. MziziMkavu's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 3rd February 2009
      Location : European Union
      Posts : 32,852
      Rep Power : 429503603
      Likes Received
      19630
      Likes Given
      59944

      Default Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)



      Uvimbe kwenye mayai ya ya mwanamke (ovary) hutokana na mkusanyiko wa majimaji yanaozungukwa na kuta nyembamba ndani ya mayai ya mwanamke.Uvimbe huu ambao hupatikana ndani ya mayai ya mwanamke ndio unaojulikana kama ovarian cyst.


      Uvimbe huu hutokea kwa wanawake wa umri wowote ule na mara nyingi huonekana kwa wanawake waliokatika umri wa kushika ujauzito.

      Lazima nikiri ya kwamba shauku ya kuandika makala hii inatokana na swali la msomaji wetu mmoja alilouliza “Nimepiga ultra sound nikaambiwa nina kitu cheupe kwenye ovar yangu moja je hili tatizo linaweza kunifanya nisishike mimba? na matibabu yake yakoje? na pia naumwa sana nyonga tiba yake ni nini.

      ntashukuru kwa msaada wako.” Mwisho wa kunukuu.

      Sina nia ya kusema ya kwamba tatizo lake ni hili la uvimbe katika mayai ya mwanamke, la hasha, kwa sababu sijaiona ultrasound yake na historia yake aliyotoa msomaji huyu ilikuwa haijitoshelezi.Hivyo, nina imani ya kuwa kwa kupitia makala hii yeye pamoja na wasomaji wengine wanaweza kupata mwanga juu ya tatizo hili la uvimbe katika mayai ya mwanamke.

      Mayai ya mwanamke ni nini?

      Kwa kawaida mwanamke anakuwa na mayai mawili katika mwili wake.Yai moja upande wa kulia na yai jingine upande wa kushoto kwake.Mayai haya hupatikana pembezoni mwa mfuko wa uzazi (uterus).Mayai haya ya mwanamke huanza kuzalisha mayai ya uzazi yanayojulikana kama ovum.Mayai

      haya ya uzazi hukuwa ndani ya mayai ya mwanamke (ovary) kwa kuchochewa na baadhi ya homoni. Katikati ya mwezi, siku ya kumi na nne,masaa 24-36 baada ya kiwango cha kichocheo aina ya Luteinizing Hormone kuwa juu, mayai ya uzazi hutolewa katika kila ovary na hii ndio hujulikana kama ovulation.Mayai haya ya uzazi huishi kwa masaa machache hadi masaa 24 bila kurutubishwa na shahawa kutoka kwa mwanamume.Mabaki ya mfuko

      wa mayai ya uzazi yanayojulikana kama follicle ndani ya ovary, hugeuka na kuwa corpus luteum ambao huusika na utoaji wa kichocheo aina ya progesterone kwa wingi.Ni kichocheo hiki cha progesterone ndio kinachosababisha mfuko wa uzazi kujiandaa kwa upachikwaji (implantation) wa yai lililorutubishwa kwa shahawa ndani ya mfuko wa uzazi kwa kuongeza unene kwenye kuta zake.Yai hili husafiri hadi kwenye mfuko wa uzazi kwa

      ajili ya kwenda kujipachika.Kama upachikwaji wa yai liliorutubishwa kwa shahawa (au kama yai la uzazi ambalo halijarutubishwa kwa shahawa) hautafanyika, basi ndani ya wiki mbili, corpus luteum huanza kusinyaa na kupotea yenyewe (involute)na kusababisha kushuka kwa kiwango cha vichocheo aina ya progesterone na estrogen.Kushuka kwa viwango vya vichocheo hivi ndio husababisha mfuko wa uzazi kuanza kutoa mabaki ya kuta zake pamoja na yai la uzazi na hii ndiyo pale mwanamke anatoka damu ukeni inayojulikana kama hedhi (menstruation).Unaweza ukajiuliza, ni kwa nini mwandishi ameanza na maelezo ya hedhi? Hapa nilitaka kuonyesha umuhimu wa mayai ya uzazi kwa mwanamke pamoja na kazi yake.



      Kuna aina ngapi za uvimbe kwenye mayai ya mwanamke?

      Kuna aina nyingi za uvimbe kwenye mayai ya mwanamke lakini aina hizi saba ndio huonekana sana kwa wanawake wengi ambazo ni;
      I.Follicular cyst-Hutokea wakati ovulation isipotokea au baada ya corpus luteum kuanza kusinyaa na kupotea yenyewe baada ya kutokupachikwa

      kwa yai kwenye kuta za mfuko wa kizazi. Uvimbe huu unakuwa na wastani wa 2.3 inches kwa upana.Upasukaji wa uvimbe huu husababisha maumivu makali sana katikati ya mzunguko wa hedhi yaani siku ya ovulation. Maumivu haya yanayojulikana kama mittelschmerz huonekana kwa wanawake robo moja wenye aina hii ya uvimbe.Kwa kawaida, uvimbe huu hauna dalili zozote na hupotea wenyewe baada ya miezi kadhaa.


      II.Corpus Luteum cyst
      -Kutokana na kutopachikwa kwa yai la uzazi lililorutubishwa na shahawa kwenye mfuko wa kizazi, corpus luteum husinyaa na kupotea yenyewe, aghalabu inaweza kutokea corpus luteum ikajaa maji na hivyo kusababisha uvimbe wa aina hii.Kwa kawaida, uvimbe huu huonekana kwenye upande mmoja (kushoto au kulia) wa mwanamke na hauna dalili zozote zile.


      III.Hemorrhagic cyst
      -Uvimbe huu hutokea wakati kukiwa na uvujaji wa damu ndani ya uvimbe wa aina yoyote ule ambao umeshajitengeneza tayari.Huambatana na maumivu makali kwenye upande mmoja wa ubavu wa mwanamke (kushoto au kulia).


      IV
      .Dermoid cyst- Uvimbe huu ambao sio saratani na pia hujulikana kama mature cystic teratoma, huathiri wanawake wadogo walio katika umri wa kushika mimba na huweza kukua na kufikia inchi 6 kwa upana na ndani yake huweza kuwa na mchanganyiko wa nywele, mfupa, mafuta na cartilage.Uvimbe wa aina hii huweza kuwa mkubwa zaidi (inflamed) au kujizungusha (torsion) na hivyo kuathiri usambazi wa damu kwenda kwenye uvimbe huu na hivyo kusababisha maumivu makali sana maeneo ya tumboni.


      V.Polycysitic appearing cyst
      - Uvimbe wa aina hii unakuwa ni mkubwa sana na huwa umezungukwa na vijivimbe vyengine vidogo vidogo na huonekana hata kwa wanawake wenye afya njema au wale wenye matatizo ya homoni.


      VI.Cystedenoma
      -Ni aina ya uvimbe unaotokana kwenye tishu za ovary na hujazwa na majimaji aina ya kamasi.Uvimbe wa aina hii huweza kuwa mkubwa sana hata kufikia inchi 12 au zaidi kwa upana.


      VII.Endometriomas /Endometrial Cysts
      - Husababishwa na uwepo wa aina mojawapo ya kuta za mfuko wa kizazi unaojulikana kama endometrium kwenye mayai ya mwanamke (ovary).Huathiri wanawake waliokatika umri wa kushika ujauzito na huambatana na maumivu sugu ya nyonga (chronic pelvic pain) wakati wa hedhi.Uvimbe huu unakuwa na damu ya rangi ya nyekundu kahawia (reddish brown) na ukubwa wake ni kuanzia 0.75-8 inches.


      Nini husababisha tatizo hili la uvimbe kwenye mayai ya mwanamke?


      Vihatarishi vya tatizo hili ni;

      •Historia ya awali ya ovarian cyst.
      •Kuwa na mzunguko wa hedhi usiotabirika (irregular menstruation cycle)

      •Kuwa na mafuta mengi kwenye sehemu ya juu ya mwili (kwa wale wanawake wanene)

      •Ugumba

      •Kuvunja ungo/Kubaleghe mapema ( kuvunja ungo ukiwa na miaka 11 au chini yake)

      •Kukosekana kwa uwiano sawa wa vichocheo mwilini au ugonjwa wa aina ya hypothyroidism.
      Tamoxifen – Dawa ya kutibu saratani ya matiti.Hii ni moja ya madhara ya dawa hii.


      Dalili na viashiria

      a)Maumivu makali, ambayo hayana mwanzo maalum, yanayochoma, maumivu haya yanaweza yakawa yanakuja na kupotea au yakawepo moja kwa moja.Pia mtu anaweza kupata usumbufu (discomfort) kwenye maeneo ya chini ya kitovu, kwenye nyonga, uke (vagina), kwenye mapaja na mgongoni kwa chini.

      b)Kuhisi tumbo kuwa zito, limejaa au limevimba.

      c)Maumivu kwenye matiti
      d)Hedhi isiyotabirika

      e)Maumivu ya muda mrefu kwenye nyonga wakati wa hedhi na ambayo huweza kuhisiwa sehemu ya chini mgongoni.Maumivu haya yanaweza kuanza muda mfupi tu baada ya kuanza hedhi, wakati wa hedhi au mwisho wa hedhi.


      f)Maumivu ya nyonga baada ya kufanya kazi ngumu/mazoezi au baada ya kufanya mapenzi/kujamiana.

      g)Kichefuchefu
      h)Kutapika

      i)Kutokwa na matone ya damu kwenye tupu ya mwanamke au kutokwa na damu kupitia ukeni.

      j)Ugumba.
      k)Uchovu

      l)Mabadiliko ya haja ndogo-Kukojoa mara kwa mara, au kujikojolea, au kushindwa kutoa mkojo wote kutoka kwenye kibofu cha mkojo wakati wa kupata haja ndogo.

      m)Mabadiliko ya haja kubwa-Kupata haja kubwa kwa shida sana kutokana na presha kwenye maeneo ya nyonga.
      n)Nywele kuwa kubwa sana
      o)Kuongezeka kuota kwa nywele kwenye uso au sehemu nyingine za mwili

      p)Kuumwa kichwa

      q)Kuongezeka uzito
      r)Maumivu ya kwenye mbavu

      s)Kufanya uvimbe chini ya ngozi

      t)Kuvimbiwa (bloating)

      Vipimo vya uchunguzi


      Endovaginal Ultrasound-Ultrasound inayofanywa kwa kuingiza mpira maalum kupitia ukeni/tupu ya mwanamke na kuangalia mfuko wa uzazi na mayai ya mwanamke. Kwa kutumia kipimo hiki, ni rahisi kwa daktari kugundua kama uvimbe kwenye mayai ni wa aina gani kama ni maji tu (fluid filled sac), complex (maji pamoja na mchanganyiko wa vitu vigumu), au ni vitu vigumu pekee (completely solid).

      •Abdominal Pelvic Ultrasound- Ultrasound ya kawaida.Husaidia kujua ni aina gani ya uvimbe uliopo kwenye mayai ya mwanamke.Mara nyingi, uvimbe kwenye mayai ya mwanamke huonekana kama maputo (bubbles).
      •CT Scan
      •MRI

      Serum CA-125 Assay-Kipimo cha damu kuangalia kiashiria cha CA-125 (Cancer Antigen 125).Kupatikana kwa kiashiria hiki huonyesha ya kwamba mwanamke ana saratani ya mayai ya mwanamke aina ya Epithelial Ovarian Cancer.Pia huweza kuonekana kwenye magonjwa mengine ambayo sio saratani kamaendometriosis,
      uterine fibroids nk.


      Urine for pregnancy test-Kipimo cha kuangalia ujauzito kwani matibabu ya uvimbe kwenye mayai hutofautiana kwa mwanamke mwenye ujauzito na yule ambaye hana ujauzito.Pia husaidia kujua kama mwanamke ana mimba iliyotunga nje ya mfuko wa kizazi (ectopic pregnancy) au la, kwani uvimbe kwenye mayai ya mwanamke huweza kuonyesha dalili zinzoshahabiana na dalili za mimba iliyotunga nje ya mfuko wa kizazi.


      Culdocentesis- Kipimo kinachofanywa kwa kuchukua maji kutoka katika mfuko unaojulikana kama pouch of douglas ulio katikati ya puru (rectum) na shingo ya kizazi ili kuangalia kama kuna maambukizi katika uke (Pelvic Inflammatory Disease) au mgonjwa ana mimba iliyotunga nje ya mfuko wa uzazi.


      Hormone levels-Kuangalia kiwango cha vichocheo aina ya Luteinizing Hormone, Follicle Stimulating Hormone, Testosterone, Estardiol na nk.

      Complete Blood Count-Kipimo cha kuangalia wingi wa damu na seli tofauti za damu.
      •Doppler Flow Studies

      Tiba ya uvimbe kwenye mayai ya mwanamke
      1.Tiba ya Dawa

      Tiba hii huusisha matumizi ya dawa za upangaji uzazi (oral contraceptives) kwa muda wa wiki 4-6.Matumizi ya dawa hizi kwa muda mrefu huzuia kutokea tena kwa uvimbe kwenye mayai ya mwanamke.Dawa hizi hufanya kazi kwa kuzuia mayai ya mwanamke (ovary) kutoa mayai ya uzazi (ovums).Aidha, dawa hizi hazipunguzi uvimbe huu kwani uvimbe hupotea wenyewe baada ya muda.Dawa za maumivu hutolewa kwa wale wenye kupata maumivu makali sana.Matumizi ya dawa za matatizo ya uzazi (fertility drugs) husababisha tatizo la ovarian hyperstimulation ambalo huambatana na uvimbe kwenye mayai ya mwanamke, uvimbe wa aina hii hupotea baada ya mwanamke kupata hedhi au baada ya kujifungua.


      2.Tiba ya Upasuaji

      Exploratory Laparatomy- Mgonjwa hupasuliwa kwenye maeneo ya tumboni ili daktari aweze kuondoa uvimbe uliopo ndani.Upasuaji hufanyika kwa wanawake wenye;
      •Uvimbe ambao unajulikana kama complex ovarian cyst na ambao haupotei wenyewe
      •Uvimbe unaosababisha dalili na viashiria nilivyotaja hapo awali na ambao pia haupotei wenyewe
      •Uvimbe mkubwa kuanzia 5cm-10cm na
      •Wanawake ambao wamefikisha umri wa kutopata hedhi tena au wanakaribia umri huo (miaka 42-58).

      Laparascopic Surgery
      -Upasuaji unaofanywa kwa daktari kupasua sehemu ndogo kwenye maeneo ya tumboni na kuingiza mpira maalum ambao una kamera kwa mbele na huenda kuondoa uvimbe ulio kwenye mayai ya mwanamke.Upasuaji huu hauachi kovu la aina yoyote ile linalotokana na upasuaji, hivyo tiba ya aina hii hupendwa sana na wanawake.


      Je kuna madhara ya uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito?

      Tatizo la uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito pia hutokea. Mara nyingi wanawake wajawazito wenye uvimbe kwenye mayai ya yao huwa na uvimbe ambao sio saratani.Kawaida uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito hauna madhara yoyote yale kwa mwanamke mjamzito au kwa kiumbe kilicho ndani ya tumbo kama ukiwa bado mdogo.

      Madhara ya uvimbe kwenye mayai wakati wa ujauzito

      a)Uvimbe kuwa mkubwa sana na hivyo kusababisha maumivu makali kwa mjamzito, kama uvimbe huu utapasuka au kujinyonga wenyewe (twist on itself), basi kuna uwezekano wa mimba kuharibika na hivyo kutoka (miscarriage) au kujifungua mtoto mapema zaidi (pre- term labor).
      b)Kupasuka kwa uvimbe huu hakuleti madhara ya maambukizi yoyote yale.

      c)Dawa za kupunguza maumivu hutumiwa kwa wanawake wajawazito ambao hupata maumivu makali kutokana na kupasuka kwa uvimbe huu.

      d)Matumizi ya dawa za usingizi wakati wa kujifungua kwa mwanamke mjamzito mwenye uvimbe kwenye mayai yake bado ni salama
      e)Uvimbe huu ukiwa mkubwa na kujinyonga wenyewe au kukandamiza mfuko wa kizazi na hivyo kukandamiza kiumbe kilichomo ndani yake.

      Mwanamke mjamzito atahitaji upasuaji ili kuondoa uvimbe huu.Upasuaji hautamuathiri mama wala kiumbe kilicho ndani ya tumbo.Lakini kama unavyojua, wakati wa upasuaji kunaweza kutokea madhara yoyote yale, hivyo mwanamke mjazito wenye uvimbe kwenye mayai hushauriwa kuepuka upasuaji kama anaweza.


      f)Kama uvimbe huu utahitaji kufanyiwa upasuaji ili uondolewe, muda mzuri wa kufanyiwa upasuaji kwa mwanmke mjazito ni kuanzia wiki ya 13-28 ya ujauzito wake


      g)Uvimbe mdogo huweza kuondolewa kwa njia ya upasuaji ya Laparascopic surgery kama nilivyoeleza hapo juu, kwa uvimbe mkubwa, utahitaji kuondolewa kwa kufanyiwa upasuaji kwenye maeneo ya tumboni.


      h)Kutokana na uvimbe mkubwa kwenye mayai ya mwanamke kuwa na madhara mengi, mwanamke mjazito atahitaji uangalizi wa karibu kutoka kwa daktari.


      i)Kama mwanamke mjazito mwenye uvimbe kwenye mayai yake atatimiza miezi tisa ya ujauzito wake bila matatizo yoyote, anashauriwa ajifungue kwa njia ya upasuaji ili wakati wa upasuaji uvimbe ule nao pia uondolewe ili kumuepusha kufanyiwa upasuaji tena.

      Attached Thumbnails Attached Thumbnails Click image for larger version. 

Name:	getty_rf_photo_of_woman_holding_abdomen.jpg 
Views:	0 
Size:	22.7 KB 
ID:	147667   Click image for larger version. 

Name:	getty_rm_photo_of_ovarian_cancer_collage.jpg 
Views:	0 
Size:	31.6 KB 
ID:	147668   Click image for larger version. 

Name:	photolibrary_rm_photo_of_overweight_women.jpg 
Views:	0 
Size:	36.9 KB 
ID:	147669   Click image for larger version. 

Name:	premenstrual-syndrome-pms-s1-photo-of-woman-and-calendar.jpg 
Views:	0 
Size:	53.2 KB 
ID:	147670  
      Last edited by MziziMkavu; 29th March 2014 at 00:21.
      JS, cutetoto and Nevu hamis like this.
      Only Do What Your Heart Tells You

      Allah
      Has Not Revealed A Disease without Treatment.... (Prevention is Better Than Cure)

    2. WLF 2

    3. kisukari's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 16th July 2010
      Posts : 2,885
      Rep Power : 4015
      Likes Received
      1626
      Likes Given
      792

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      asante sana mzizi mkavu
      MziziMkavu likes this.

    4. #3
      JS's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 29th September 2009
      Posts : 2,060
      Rep Power : 21781348
      Likes Received
      468
      Likes Given
      319

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Asante Mzizi wangu kwa kutufahamisha
      MziziMkavu likes this.
      JF Rocks!!!!!!!!!!!!

    5. Angel Msoffe's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 21st June 2011
      Location : Tanzania
      Posts : 6,559
      Rep Power : 1963
      Likes Received
      1481
      Likes Given
      68

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Nina mdada wangu wa nyumbani ana miaka 38 yeye husumbuliwa na maumivu nyonga na kiuno na kichwa nikampeleka hosp.wakampima mkojo pia Wakamfanyia utrasound ya kawaida ya kumulika kwa nje, wakamwambia anamaambukizi kwenye kizazi pia anauvimbe kwenye mfuko wa mayai na anapaswa kufanyiwa operation, sasa swali langu ni je KATI YA HICHO KIPIMO CHA KUINGIZA KWENYE VAGINA (endovaginal) na kipimo cha utrasound cha kawaida cha kumulika kwa nje kipi kinatoa jibu sahihi zaidi?
      MziziMkavu likes this.

    6. Angel Msoffe's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 21st June 2011
      Location : Tanzania
      Posts : 6,559
      Rep Power : 1963
      Likes Received
      1481
      Likes Given
      68

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      nilisahau ASANTE SANA TENA SANA KWA SOMO LAKO, MUNGU AKUBARIKI
      MziziMkavu likes this.

    7. Ulemavu

    8. mshihiri's Avatar
      Senior Member Array
      Join Date : 15th July 2011
      Location : zanzibar
      Posts : 109
      Rep Power : 497
      Likes Received
      27
      Likes Given
      152

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      shukran baraka allah
      MziziMkavu likes this.

    9. The secretary's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 14th January 2012
      Posts : 4,039
      Rep Power : 96482387
      Likes Received
      2437
      Likes Given
      693

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Ubarikiwe mzizi mkavu
      MziziMkavu likes this.

    10. MziziMkavu's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 3rd February 2009
      Location : European Union
      Posts : 32,852
      Rep Power : 429503603
      Likes Received
      19630
      Likes Given
      59944

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Quote By Angel Msoffe View Post
      Nina mdada wangu wa nyumbani ana miaka 38 yeye husumbuliwa na maumivu nyonga na kiuno na kichwa nikampeleka hosp.wakampima mkojo pia Wakamfanyia utrasound ya kawaida ya kumulika kwa nje, wakamwambia anamaambukizi kwenye kizazi pia anauvimbe kwenye mfuko wa mayai na anapaswa kufanyiwa operation, sasa swali langu ni je KATI YA HICHO KIPIMO CHA KUINGIZA KWENYE VAGINA (endovaginal) na kipimo cha utrasound cha kawaida cha kumulika kwa nje kipi kinatoa jibu sahihi zaidi?
      @Angel Msoffe Kila kipimo kinafanya kazi yake inategemea matatizo yake yako kivipi.
      Only Do What Your Heart Tells You

      Allah
      Has Not Revealed A Disease without Treatment.... (Prevention is Better Than Cure)

    11. #9
      culboy's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 23rd November 2011
      Posts : 516
      Rep Power : 561
      Likes Received
      24
      Likes Given
      9

      Default

      Nini kinachosababisha mwanamke kutokwa na daumu akiwa mjamzito
      MziziMkavu likes this.

    12. ras mkweli's Avatar
      Member Array
      Join Date : 12th March 2012
      Posts : 56
      Rep Power : 453
      Likes Received
      2
      Likes Given
      44

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Girlfiend wangu amefanya ultra sound ameambiwa kizazi kipo mbali me cjaelewa please naomba unieleweshe kama unaelewa kwan anaumwa na kiuno sana karibia na tumbo la uzaz
      MziziMkavu likes this.

    13. MziziMkavu's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 3rd February 2009
      Location : European Union
      Posts : 32,852
      Rep Power : 429503603
      Likes Received
      19630
      Likes Given
      59944

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Quote By ras mkweli View Post
      Girlfiend wangu amefanya ultra sound ameambiwa kizazi kipo mbali me cjaelewa please naomba unieleweshe kama unaelewa kwan anaumwa na kiuno sana karibia na tumbo la uzaz
      Mkuu ras mkweli kama alivyoambia na Watalaam kuwa kizazi chake kipo mbali itakuwa ni vigumu kushika mimba itabidi aende kuwaona watalaam tena ili wakirekebishe hicho kizazi.
      Only Do What Your Heart Tells You

      Allah
      Has Not Revealed A Disease without Treatment.... (Prevention is Better Than Cure)

    14. MziziMkavu's Avatar
      JF Senior Expert Member Array
      Join Date : 3rd February 2009
      Location : European Union
      Posts : 32,852
      Rep Power : 429503603
      Likes Received
      19630
      Likes Given
      59944

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Quote By culboy View Post
      Nini kinachosababisha mwanamke kutokwa na daumu akiwa mjamzito
      Iwapo damu inatoka kuna vitu vikubwa viwili vinavyohitaji uchunguzi.
      1. Je, mtoto bado yuko hai?
      2. Je, placenta imekaa sehemu gani na haijaanza kutoka?

      Ili kujua hayo unahitaji kufanyiwa kipimo cha ultrasound.
      Kipimo hiki ni muhimu sana kwa sababu kama placenta imekaa kwenye njia ya kutokea mtoto kuna hatari ya kupoteza damu nyingi na pengine hata kupoteza maisha wakati wa kujifungua.
      Only Do What Your Heart Tells You

      Allah
      Has Not Revealed A Disease without Treatment.... (Prevention is Better Than Cure)

    15. makondeko's Avatar
      Member Array
      Join Date : 27th June 2012
      Posts : 60
      Rep Power : 439
      Likes Received
      8
      Likes Given
      2

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Hujamjibu alichokuuliza bad mkuu nadhani swali lake no kutaka kujua causes za antepartum hemorrhage
      MziziMkavu likes this.

    16. lauti's Avatar
      Member Array
      Join Date : 28th October 2010
      Location : DAR ES SALAAM
      Posts : 86
      Rep Power : 531
      Likes Received
      10
      Likes Given
      1

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Nimeambiwa nina ovarian cysts...naweza pata ujauzito? naogopa sana
      MziziMkavu likes this.

    17. Lorisy's Avatar
      Member Array
      Join Date : 21st August 2012
      Posts : 66
      Rep Power : 432
      Likes Received
      29
      Likes Given
      179

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Quote By MziziMkavu View Post


      Uvimbe kwenye mayai ya ya mwanamke (ovary) hutokana na mkusanyiko wa majimaji yanaozungukwa na kuta nyembamba ndani ya mayai ya mwanamke.Uvimbe huu ambao hupatikana ndani ya mayai ya mwanamke ndio unaojulikana kama ovarian cyst.


      Uvimbe huu hutokea kwa wanawake wa umri wowote ule na mara nyingi huonekana kwa wanawake waliokatika umri wa kushika ujauzito.

      Lazima nikiri ya kwamba shauku ya kuandika makala hii inatokana na swali la msomaji wetu mmoja alilouliza “Nimepiga ultra sound nikaambiwa nina kitu cheupe kwenye ovar yangu moja je hili tatizo linaweza kunifanya nisishike mimba? na matibabu yake yakoje? na pia naumwa sana nyonga tiba yake ni nini.

      ntashukuru kwa msaada wako.” Mwisho wa kunukuu.

      Sina nia ya kusema ya kwamba tatizo lake ni hili la uvimbe katika mayai ya mwanamke, la hasha, kwa sababu sijaiona ultrasound yake na historia yake aliyotoa msomaji huyu ilikuwa haijitoshelezi.Hivyo, nina imani ya kuwa kwa kupitia makala hii yeye pamoja na wasomaji wengine wanaweza kupata mwanga juu ya tatizo hili la uvimbe katika mayai ya mwanamke.

      Mayai ya mwanamke ni nini?

      Kwa kawaida mwanamke anakuwa na mayai mawili katika mwili wake.Yai moja upande wa kulia na yai jingine upande wa kushoto kwake.Mayai haya hupatikana pembezoni mwa mfuko wa uzazi (uterus).Mayai haya ya mwanamke huanza kuzalisha mayai ya uzazi yanayojulikana kama ovum.Mayai

      haya ya uzazi hukuwa ndani ya mayai ya mwanamke (ovary) kwa kuchochewa na baadhi ya homoni. Katikati ya mwezi, siku ya kumi na nne,masaa 24-36 baada ya kiwango cha kichocheo aina ya Luteinizing Hormone kuwa juu, mayai ya uzazi hutolewa katika kila ovary na hii ndio hujulikana kama ovulation.Mayai haya ya uzazi huishi kwa masaa machache hadi masaa 24 bila kurutubishwa na shahawa kutoka kwa mwanamume.Mabaki ya mfuko

      wa mayai ya uzazi yanayojulikana kama follicle ndani ya ovary, hugeuka na kuwa corpus luteum ambao huusika na utoaji wa kichocheo aina ya progesterone kwa wingi.Ni kichocheo hiki cha progesterone ndio kinachosababisha mfuko wa uzazi kujiandaa kwa upachikwaji (implantation) wa yai lililorutubishwa kwa shahawa ndani ya mfuko wa uzazi kwa kuongeza unene kwenye kuta zake.Yai hili husafiri hadi kwenye mfuko wa uzazi kwa

      ajili ya kwenda kujipachika.Kama upachikwaji wa yai liliorutubishwa kwa shahawa (au kama yai la uzazi ambalo halijarutubishwa kwa shahawa) hautafanyika, basi ndani ya wiki mbili, corpus luteum huanza kusinyaa na kupotea yenyewe (involute)na kusababisha kushuka kwa kiwango cha vichocheo aina ya progesterone na estrogen.Kushuka kwa viwango vya vichocheo hivi ndio husababisha mfuko wa uzazi kuanza kutoa mabaki ya kuta zake pamoja na yai la uzazi na hii ndiyo pale mwanamke anatoka damu ukeni inayojulikana kama hedhi (menstruation).Unaweza ukajiuliza, ni kwa nini mwandishi ameanza na maelezo ya hedhi? Hapa nilitaka kuonyesha umuhimu wa mayai ya uzazi kwa mwanamke pamoja na kazi yake.



      Kuna aina ngapi za uvimbe kwenye mayai ya mwanamke?

      Kuna aina nyingi za uvimbe kwenye mayai ya mwanamke lakini aina hizi saba ndio huonekana sana kwa wanawake wengi ambazo ni;
      I.Follicular cyst-Hutokea wakati ovulation isipotokea au baada ya corpus luteum kuanza kusinyaa na kupotea yenyewe baada ya kutokupachikwa

      kwa yai kwenye kuta za mfuko wa kizazi. Uvimbe huu unakuwa na wastani wa 2.3 inches kwa upana.Upasukaji wa uvimbe huu husababisha maumivu makali sana katikati ya mzunguko wa hedhi yaani siku ya ovulation. Maumivu haya yanayojulikana kama mittelschmerz huonekana kwa wanawake robo moja wenye aina hii ya uvimbe.Kwa kawaida, uvimbe huu hauna dalili zozote na hupotea wenyewe baada ya miezi kadhaa.


      II.Corpus Luteum cyst
      -Kutokana na kutopachikwa kwa yai la uzazi lililorutubishwa na shahawa kwenye mfuko wa kizazi, corpus luteum husinyaa na kupotea yenyewe, aghalabu inaweza kutokea corpus luteum ikajaa maji na hivyo kusababisha uvimbe wa aina hii.Kwa kawaida, uvimbe huu huonekana kwenye upande mmoja (kushoto au kulia) wa mwanamke na hauna dalili zozote zile.


      III.Hemorrhagic cyst
      -Uvimbe huu hutokea wakati kukiwa na uvujaji wa damu ndani ya uvimbe wa aina yoyote ule ambao umeshajitengeneza tayari.Huambatana na maumivu makali kwenye upande mmoja wa ubavu wa mwanamke (kushoto au kulia).


      IV
      .Dermoid cyst- Uvimbe huu ambao sio saratani na pia hujulikana kama mature cystic teratoma, huathiri wanawake wadogo walio katika umri wa kushika mimba na huweza kukua na kufikia inchi 6 kwa upana na ndani yake huweza kuwa na mchanganyiko wa nywele, mfupa, mafuta na cartilage.Uvimbe wa aina hii huweza kuwa mkubwa zaidi (inflamed) au kujizungusha (torsion) na hivyo kuathiri usambazi wa damu kwenda kwenye uvimbe huu na hivyo kusababisha maumivu makali sana maeneo ya tumboni.


      V.Polycysitic appearing cyst
      - Uvimbe wa aina hii unakuwa ni mkubwa sana na huwa umezungukwa na vijivimbe vyengine vidogo vidogo na huonekana hata kwa wanawake wenye afya njema au wale wenye matatizo ya homoni.


      VI.Cystedenoma
      -Ni aina ya uvimbe unaotokana kwenye tishu za ovary na hujazwa na majimaji aina ya kamasi.Uvimbe wa aina hii huweza kuwa mkubwa sana hata kufikia inchi 12 au zaidi kwa upana.


      VII.Endometriomas /Endometrial Cysts
      - Husababishwa na uwepo wa aina mojawapo ya kuta za mfuko wa kizazi unaojulikana kama endometrium kwenye mayai ya mwanamke (ovary).Huathiri wanawake waliokatika umri wa kushika ujauzito na huambatana na maumivu sugu ya nyonga (chronic pelvic pain) wakati wa hedhi.Uvimbe huu unakuwa na damu ya rangi ya nyekundu kahawia (reddish brown) na ukubwa wake ni kuanzia 0.75-8 inches.


      Nini husababisha tatizo hili la uvimbe kwenye mayai ya mwanamke?


      Vihatarishi vya tatizo hili ni;

      •Historia ya awali ya ovarian cyst.
      •Kuwa na mzunguko wa hedhi usiotabirika (irregular menstruation cycle)

      •Kuwa na mafuta mengi kwenye sehemu ya juu ya mwili (kwa wale wanawake wanene)

      •Ugumba

      •Kuvunja ungo/Kubaleghe mapema ( kuvunja ungo ukiwa na miaka 11 au chini yake)

      •Kukosekana kwa uwiano sawa wa vichocheo mwilini au ugonjwa wa aina ya hypothyroidism.
      Tamoxifen – Dawa ya kutibu saratani ya matiti.Hii ni moja ya madhara ya dawa hii.


      Dalili na viashiria

      a)Maumivu makali, ambayo hayana mwanzo maalum, yanayochoma, maumivu haya yanaweza yakawa yanakuja na kupotea au yakawepo moja kwa moja.Pia mtu anaweza kupata usumbufu (discomfort) kwenye maeneo ya chini ya kitovu, kwenye nyonga, uke (vagina), kwenye mapaja na mgongoni kwa chini.

      b)Kuhisi tumbo kuwa zito, limejaa au limevimba.

      c)Maumivu kwenye matiti
      d)Hedhi isiyotabirika

      e)Maumivu ya muda mrefu kwenye nyonga wakati wa hedhi na ambayo huweza kuhisiwa sehemu ya chini mgongoni.Maumivu haya yanaweza kuanza muda mfupi tu baada ya kuanza hedhi, wakati wa hedhi au mwisho wa hedhi.


      f)Maumivu ya nyonga baada ya kufanya kazi ngumu/mazoezi au baada ya kufanya mapenzi/kujamiana.

      g)Kichefuchefu
      h)Kutapika

      i)Kutokwa na matone ya damu kwenye tupu ya mwanamke au kutokwa na damu kupitia ukeni.

      j)Ugumba.
      k)Uchovu

      l)Mabadiliko ya haja ndogo-Kukojoa mara kwa mara, au kujikojolea, au kushindwa kutoa mkojo wote kutoka kwenye kibofu cha mkojo wakati wa kupata haja ndogo.

      m)Mabadiliko ya haja kubwa-Kupata haja kubwa kwa shida sana kutokana na presha kwenye maeneo ya nyonga.
      n)Nywele kuwa kubwa sana
      o)Kuongezeka kuota kwa nywele kwenye uso au sehemu nyingine za mwili

      p)Kuumwa kichwa

      q)Kuongezeka uzito
      r)Maumivu ya kwenye mbavu

      s)Kufanya uvimbe chini ya ngozi

      t)Kuvimbiwa (bloating)

      Vipimo vya uchunguzi


      Endovaginal Ultrasound-Ultrasound inayofanywa kwa kuingiza mpira maalum kupitia ukeni/tupu ya mwanamke na kuangalia mfuko wa uzazi na mayai ya mwanamke. Kwa kutumia kipimo hiki, ni rahisi kwa daktari kugundua kama uvimbe kwenye mayai ni wa aina gani kama ni maji tu (fluid filled sac), complex (maji pamoja na mchanganyiko wa vitu vigumu), au ni vitu vigumu pekee (completely solid).

      •Abdominal Pelvic Ultrasound- Ultrasound ya kawaida.Husaidia kujua ni aina gani ya uvimbe uliopo kwenye mayai ya mwanamke.Mara nyingi, uvimbe kwenye mayai ya mwanamke huonekana kama maputo (bubbles).
      •CT Scan
      •MRI

      Serum CA-125 Assay-Kipimo cha damu kuangalia kiashiria cha CA-125 (Cancer Antigen 125).Kupatikana kwa kiashiria hiki huonyesha ya kwamba mwanamke ana saratani ya mayai ya mwanamke aina ya Epithelial Ovarian Cancer.Pia huweza kuonekana kwenye magonjwa mengine ambayo sio saratani kamaendometriosis,
      uterine fibroids nk.


      Urine for pregnancy test-Kipimo cha kuangalia ujauzito kwani matibabu ya uvimbe kwenye mayai hutofautiana kwa mwanamke mwenye ujauzito na yule ambaye hana ujauzito.Pia husaidia kujua kama mwanamke ana mimba iliyotunga nje ya mfuko wa kizazi (ectopic pregnancy) au la, kwani uvimbe kwenye mayai ya mwanamke huweza kuonyesha dalili zinzoshahabiana na dalili za mimba iliyotunga nje ya mfuko wa kizazi.


      Culdocentesis- Kipimo kinachofanywa kwa kuchukua maji kutoka katika mfuko unaojulikana kama pouch of douglas ulio katikati ya puru (rectum) na shingo ya kizazi ili kuangalia kama kuna maambukizi katika uke (Pelvic Inflammatory Disease) au mgonjwa ana mimba iliyotunga nje ya mfuko wa uzazi.


      Hormone levels-Kuangalia kiwango cha vichocheo aina ya Luteinizing Hormone, Follicle Stimulating Hormone, Testosterone, Estardiol na nk.

      Complete Blood Count-Kipimo cha kuangalia wingi wa damu na seli tofauti za damu.
      •Doppler Flow Studies

      Tiba ya uvimbe kwenye mayai ya mwanamke
      1.Tiba ya Dawa

      Tiba hii huusisha matumizi ya dawa za upangaji uzazi (oral contraceptives) kwa muda wa wiki 4-6.Matumizi ya dawa hizi kwa muda mrefu huzuia kutokea tena kwa uvimbe kwenye mayai ya mwanamke.Dawa hizi hufanya kazi kwa kuzuia mayai ya mwanamke (ovary) kutoa mayai ya uzazi (ovums).Aidha, dawa hizi hazipunguzi uvimbe huu kwani uvimbe hupotea wenyewe baada ya muda.Dawa za maumivu hutolewa kwa wale wenye kupata maumivu makali sana.Matumizi ya dawa za matatizo ya uzazi (fertility drugs) husababisha tatizo la ovarian hyperstimulation ambalo huambatana na uvimbe kwenye mayai ya mwanamke, uvimbe wa aina hii hupotea baada ya mwanamke kupata hedhi au baada ya kujifungua.


      2.Tiba ya Upasuaji

      Exploratory Laparatomy- Mgonjwa hupasuliwa kwenye maeneo ya tumboni ili daktari aweze kuondoa uvimbe uliopo ndani.Upasuaji hufanyika kwa wanawake wenye;
      •Uvimbe ambao unajulikana kama complex ovarian cyst na ambao haupotei wenyewe
      •Uvimbe unaosababisha dalili na viashiria nilivyotaja hapo awali na ambao pia haupotei wenyewe
      •Uvimbe mkubwa kuanzia 5cm-10cm na
      •Wanawake ambao wamefikisha umri wa kutopata hedhi tena au wanakaribia umri huo (miaka 42-58).

      Laparascopic Surgery
      -Upasuaji unaofanywa kwa daktari kupasua sehemu ndogo kwenye maeneo ya tumboni na kuingiza mpira maalum ambao una kamera kwa mbele na huenda kuondoa uvimbe ulio kwenye mayai ya mwanamke.Upasuaji huu hauachi kovu la aina yoyote ile linalotokana na upasuaji, hivyo tiba ya aina hii hupendwa sana na wanawake.


      Je kuna madhara ya uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito?

      Tatizo la uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito pia hutokea. Mara nyingi wanawake wajawazito wenye uvimbe kwenye mayai ya yao huwa na uvimbe ambao sio saratani.Kawaida uvimbe kwenye mayai ya mwanamke wakati wa ujauzito hauna madhara yoyote yale kwa mwanamke mjamzito au kwa kiumbe kilicho ndani ya tumbo kama ukiwa bado mdogo.

      Madhara ya uvimbe kwenye mayai wakati wa ujauzito

      a)Uvimbe kuwa mkubwa sana na hivyo kusababisha maumivu makali kwa mjamzito, kama uvimbe huu utapasuka au kujinyonga wenyewe (twist on itself), basi kuna uwezekano wa mimba kuharibika na hivyo kutoka (miscarriage) au kujifungua mtoto mapema zaidi (pre- term labor).
      b)Kupasuka kwa uvimbe huu hakuleti madhara ya maambukizi yoyote yale.

      c)Dawa za kupunguza maumivu hutumiwa kwa wanawake wajawazito ambao hupata maumivu makali kutokana na kupasuka kwa uvimbe huu.

      d)Matumizi ya dawa za usingizi wakati wa kujifungua kwa mwanamke mjamzito mwenye uvimbe kwenye mayai yake bado ni salama
      e)Uvimbe huu ukiwa mkubwa na kujinyonga wenyewe au kukandamiza mfuko wa kizazi na hivyo kukandamiza kiumbe kilichomo ndani yake.

      Mwanamke mjamzito atahitaji upasuaji ili kuondoa uvimbe huu.Upasuaji hautamuathiri mama wala kiumbe kilicho ndani ya tumbo.Lakini kama unavyojua, wakati wa upasuaji kunaweza kutokea madhara yoyote yale, hivyo mwanamke mjazito wenye uvimbe kwenye mayai hushauriwa kuepuka upasuaji kama anaweza.


      f)Kama uvimbe huu utahitaji kufanyiwa upasuaji ili uondolewe, muda mzuri wa kufanyiwa upasuaji kwa mwanmke mjazito ni kuanzia wiki ya 13-28 ya ujauzito wake


      g)Uvimbe mdogo huweza kuondolewa kwa njia ya upasuaji ya Laparascopic surgery kama nilivyoeleza hapo juu, kwa uvimbe mkubwa, utahitaji kuondolewa kwa kufanyiwa upasuaji kwenye maeneo ya tumboni.


      h)Kutokana na uvimbe mkubwa kwenye mayai ya mwanamke kuwa na madhara mengi, mwanamke mjazito atahitaji uangalizi wa karibu kutoka kwa daktari.


      i)Kama mwanamke mjazito mwenye uvimbe kwenye mayai yake atatimiza miezi tisa ya ujauzito wake bila matatizo yoyote, anashauriwa ajifungue kwa njia ya upasuaji ili wakati wa upasuaji uvimbe ule nao pia uondolewe ili kumuepusha kufanyiwa upasuaji tena.

      asante mzizimkavu kwa somo zuri, nimesoma hadi nikaogopa, je vipi kuhusu huu ugonjwa wa batholin cyst? na yenyewe mtu anaweza asipate ujauzito kama anayo?
      MziziMkavu likes this.

    18. saladi's Avatar
      Member Array
      Join Date : 4th December 2012
      Posts : 27
      Rep Power : 409
      Likes Received
      9
      Likes Given
      0

      Default

      Quote By lauti View Post
      Nimeambiwa nina ovarian
      cysts...naweza pata ujauzito? naogopa sana
      unaweza kupata i used to have lakini sasa ni mjmzito,nilipta matibabu ukaisha then nikasafishwa kizaxi
      MziziMkavu likes this.

    19. lauti's Avatar
      Member Array
      Join Date : 28th October 2010
      Location : DAR ES SALAAM
      Posts : 86
      Rep Power : 531
      Likes Received
      10
      Likes Given
      1

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Ulipata hospital gani my dear....?at least I can breath, ni pm unipe number yako....
      MziziMkavu likes this.

    20. everlenk's Avatar
      JF Premium Member Array
      Join Date : 5th October 2012
      Location : Ulimwenguni
      Posts : 2,728
      Rep Power : 429497386
      Likes Received
      2085
      Likes Given
      3320

      Default Re: Uvimbe kwenye mayai ya mwanamke (ovarian cyst)

      Asante MziziMkavu kwa somo nzuri.
      MziziMkavu likes this.

    21. Movie-Date

    Posting Permissions

    • You may not post new threads
    • You may not post replies
    • You may not post attachments
    • You may not edit your posts
    •  

    Who are WE?

    JamiiForums is a 'User Generated Content' site; anyone can register (MUST) and comment or start a new topic.

    You are always welcome! Read more...

    Where are we?

    We have our offices in Dar es Salaam but we still work virtually.

    For anything related to this site please Contact us.

    Contact us now...

    DISCLAIMER

    JamiiForums, its partners, affiliates and advertisers are not responsible for the content of threads/topics that are submitted by users..

    Read more...

    Forum Rules

    JamiiForums is moderated under the rules set by users and moderators to safeguard you.

    You MUST read them and comply accordingly. Read more...

    Privacy Policy

    We are committed to respecting your privacy rights when visiting any JamiiForums.com page, such as this one.

    Read our Privacy Policy. Proceed here...